6 Pháp luật & cuộc sống - Thứ Tư 29-10-2025 và thời gian chữa bệnh sẽ được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù. Theo tôi, quan điểm chỉ trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời hạn chấp hành hình phạt tù đối với trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 49 BLHS là không đúng tinh thần chế định bắt buộc chữa bệnh và của điều luật. Bởi tinh thần của chế định bắt buộc chữa bệnh và điều luật của BLHS trong lịch sử lập pháp luật hình sự thì bất cứ ở giai đoạn nào, cứ bị bắt buộc chữa bệnh thì phải được trừ vào thời gian chấp hành hình phạt tù. Có thể do cấu trúc điều luật hiện hành mà tạo ra hai cách hiểu. Về cấu trúc điều luật, ở BLHS năm 1985 và BLHS năm 1999 thì bắt buộc chữa bệnh là điều luật riêng (Điều 35 BLHS năm 1985 và Điều 43 BLHS năm 1999); phần thời gian bắt buộc chữa bệnh được tách ra thành một điều luật riêng biệt (Điều 36 BLHS năm 1985, Điều 43 BLHS năm 1999). Đối với BLHS 2015 thì quy định về bắt buộc chữa bệnh và thời gian bắt buộc chữa bệnh đều chứa trong Điều 49 nhưng tất cả đều xác định rõ “thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời gian chấp hành hình phạt tù”. Từ phân tích trên, rõ ràng không có cách hiểu nào khác ngoài cách hiểu nhất quán thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời gian chấp hành hình phạt tù. Luật sư VŨ THỊ XUÂN NHUỆ, Đoàn Luật sư TP.HCM: Có thể căn cứ Nghị quyết 01/2018 của hội đồng thẩm phán để làm định hướng Quy định tại Điều 49 BLHS thể hiện tính nhân văn trong pháp luật hình sự của Nhà nước và cần được áp dụng cho cả khoản 2 và khoản 3 Điều 49 BLHS. Điều này cũng phù hợp với quy định tại điểm a khoản 6 Điều 2 Nghị quyết 01 ngày 24-4-2018 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 66 và Điều 106 BLHS về tha tù trước thời hạn có điều kiện. Cụ thể, nghị quyết này nêu: “Thời gian đã chấp hành án phạt tù là thời gian người đó bị tạm giữ, tạm giam, chấp hành án phạt tù trong các cơ sở giam giữ hoặc bị bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, không kể thời gian được tại ngoại, được hoãn, tạm đình chỉ và thời gian được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù”. Do đó, việc trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời gian chấp hành hình phạt tù đối với tất cả đối tượng bị bắt buộc chữa bệnh ở các giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án sẽ đảm bảo công bằng cho người phạm tội. Nếu nhận định thời gian bắt buộc chữa bệnh của một người chỉ được trừ vào thời gian họ bị bắt buộc chữa bệnh theo khoản 3 Điều 49 BLHS là trái với hướng dẫn nêu trên và gây bất lợi cho người phạm tội. Trong trường hợp thời gian bắt buộc chữa bệnh dài hơn hình phạt mà bản án đã tuyên thì cũng không trái pháp luật. Vì như đã nêu trên, quy định này thể hiện tính nhân văn của pháp luật hình sự Việt Nam và quy định “được trừ vào” khác hoàn toàn về bản chất với quy định tại khoản 1 Điều 38 BLHS quy định cứ một ngày tạm giữ, tạm giam bằng một ngày tù. Ví dụ: Một người bị xử phạt ba năm tù nhưng trong giai đoạn điều tra họ đã bị bắt buộc chữa bệnh ba năm sáu tháng. Nếu áp dụng “Thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù” cho khoản 2 Điều 49 BLHS thì bản án sẽ tuyên họ đã chấp hành xong hình phạt. Nếu không áp dụng SONG MAI Như báo Pháp Luật TP.HCM đã thông tin, thực tiễn xét xử cho thấy các tòa án chưa thống nhất về đường lối xét xử, vẫn có quan điểm khác nhau về việc có trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời hạn chấp hành hình phạt tù hay không... (quy định tại Điều 49 BLHS năm 2015). Cụ thể, quan điểm thứ nhất cho rằng chỉ thời gian bắt buộc chữa bệnh khi đang chấp hành án mới được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù (khoản 3 Điều 49 BLHS). Quan điểm thứ hai cho rằng trường hợp bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trước khi bị kết án (khoản 2 Điều 49 BLHS) thì khoảng thời gian bắt buộc chữa bệnh đó cũng được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù. Để rộng đường dư luận, báo Pháp Luật TP.HCM tiếp tục ghi nhận ý kiến của một số chuyên gia pháp lý về vấn đề này. Luật sư NGUYỄN THÀNH CÔNG, Đoàn Luật sư TP.HCM: Bắt buộc chữa bệnh ở giai đoạn nào cũng được trừ vào thời gian chấp hành án tù Việc thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù (dù áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh ở giai đoạn nào) là quy định xuyên suốt trong BLHS năm 1985, 1999 cho đến BLHS năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017, năm 2025. Đây là quy định nhất quán, được áp dụng rộng rãi, hoàn toàn không phải dạng quy định có nhiều cách hiểu hay chứa đựng sự mâu thuẫn trong nội dung điều luật. Với pháp luật hình sự hiện hành, phân bổ nội dung của điều luật được tách ra làm ba phần để chia làm ba trường hợp. Trừ trường hợp ở khoản 1 Điều 49 - do không có năng lực chịu trách nhiệm hình sự nên được loại trừ trách nhiệm. Với hai trường hợp còn lại thì bị bắt buộc chữa bệnh Quang cảnh một phiên tòa hình sự. Ảnh minh họa: SONG MAI cho khoản 2 mà chỉ áp dụng cho khoản 3 Điều 49 BLHS thì họ sẽ phải đi thi hành bản án ba năm tù. Mặt khác, cũng không thể vì họ đã bị bắt buộc chữa bệnh ba năm sáu tháng mà phải tuyên bằng thời hạn này vì có trường hợp mức cao nhất của khung hình phạt áp dụng đối với họ (ví dụ 2-3 năm) lại thấp hơn thời gian bắt buộc chữa bệnh hoặc vô hình trung có thể gây bất lợi cho họ, mức án nghiêm khắc hơn so với hành vi mà họ đã thực hiện, liên quan đến thời gian xóa án tích... Luật sư TRẦN CAO ĐẠI KỲ QUÂN, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư Đồng Nai: Chữa bệnh trước khi bị kết án thì không được trừ vào thời gian chấp hành án Quy định “thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù tại Điều 49 BLHS chỉ áp dụng tại khoản 3. Trong trường hợp án đã có hiệu lực pháp luật nhưng bị cáo vẫn chưa đi chấp hành án, chưa vào trại giam thì vẫn không được áp dụng. Khoản 2 Điều 49 BLHS quy định về trường hợp bắt buộc chữa bệnh trước khi bị kết án. Sau khi khỏi bệnh, người đó có thể phải chịu trách nhiệm hình sự hoặc có thể sẽ không phải chịu trách nhiệm hình sự (bởi vì họ không có tội). Tại quy định này, người đó chưa bị kết án, chưa phải chấp hành hình phạt tù, về nguyên tắc không ai được coi là có tội cho đến khi có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu lực pháp luật. Do đó, việc trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời gian chấp hành án phạt tù ở giai đoạn này là không có cơ sở pháp lý. Đối với khoản 3, người đang trong quá trình chấp hành án tù mới phát bệnh. Việc đưa họ đi chữa bệnh là tạm đình chỉ thi hành án. Sau khi khỏi bệnh, họ sẽ tiếp tục chấp hành phần hình phạt còn lại. Trong trường hợp này, thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù là hoàn toàn hợp lý.• “Việc trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời gian chấp hành hình phạt tù đối với tất cả đối tượng bị bắt buộc chữa bệnh ở các giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án sẽ đảm bảo công bằng cho người phạm tội.” Luật sư Vũ Thị Xuân Nhuệ phapluat@phapluattp.vn Trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời hạn chấp hành án tù: 2 cách hiểu Nhiều quan điểm được các chuyên gia nêu ra trong việc áp dụng quy định trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh vào thời hạn chấp hành hình phạt tù. Biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Điều 49 thể hiện tinh thần nhân đạo của Nhà nước đối với người phạm tội. Dù người phạm tội có thực hiện hành vi nguy hiểm như thế nào đối với xã hội, gây ra hậu quả ra sao… thì khi người đó mắc bệnh tới mức mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình thì yêu cầu đầu tiên được đặt ra là áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh. Việc bắt buộc chữa bệnh có thể xảy ra tại bất kỳ giai đoạn nào trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án. Ba trường hợp áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Điều 49 đều phải đảm bảo chỉ khi nào điều trị khỏi bệnh thì mới tiếp tục bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc chấp hành hình phạt tù còn lại. Theo quy định tại Điều 49 BLHS, điều luật này cần được hiểu là quy định “thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù”áp dụng đối với trường hợp người đang chấp hành án tù mà bị bệnh. Tức chỉ người đang trong quá trình chấp hành án tù mới phát bệnh thì phải đưa họ đi chữa bệnh, tạm đình chỉ thi hành án và sau khi khỏi bệnh họ sẽ tiếp tục chấp hành phần hình phạt còn lại. Trong trường hợp này, thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù là hoàn toàn hợp lý, thể hiện sự nhân đạo của pháp luật. Trên thực tế, nhiều tòa án chỉ áp dụng nếu rơi vào khoản 3 Điều 49, vì lúc này đã có việc kết tội. Đó là chưa kể việc đi chữa bệnh hoàn toàn khác với việc chấp hành án phạt tù. Không thể so sánh rằng buộc chữa bệnh cũng mất đi tự do để khấu trừ. YẾN CHÂU ghi Một kiểm sát viên tại TP.HCM: Chỉ một trường hợp được trừ thời gian bắt buộc chữa bệnh
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==