8 Đô thị - Thứ Tư 29-10-2025 thức. Thứ nhất, tỉ lệ thu gom rác đô thị đạt 97% nhưng chỉ 18% nước thải được xử lý, gần 60% rác thải vẫn chôn lấp; nhiều bãi rác tồn lưu hàng chục năm như Nam Sơn (Hà Nội), Khánh Sơn (Đà Nẵng), Tân Long (Tiền Giang) vẫn là “điểm nóng môi trường”. Hai là ô nhiễm không khí và nguồn nước ngày càng nghiêm trọng. Tại Hà Nội, có thời điểm bụi mịn PM2.5 vượt ngưỡng gấp 5-7 lần, ảnh hưởng sức khỏe hàng triệu người. Các lưu vực sông Nhuệ - Đáy, Bắc Hưng Hải, sông Cầu ô nhiễm hữu cơ cao gấp 3-5 lần cho phép. Ba là khung pháp lý tuy tiến bộ nhưng vẫn còn “khoảng trống hành động”. Bốn là ý thức xã hội đã nâng lên nhưng hành vi chưa thay đổi. Phân loại rác tại nguồn mới đạt khoảng 15% hộ gia đình, nhiều doanh nghiệp vẫn coi chi phí môi trường là gánh nặng thay vì đầu tư cho tương lai. Từ thực trạng đó, đại biểu đề nghị Quốc hội đưa NHÓM PHÓNG VIÊN Sáng 28-10, tiếp tục chương trình kỳ họp, Quốc hội thảo luận về kết quả giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường kể từ khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực thi hành”. Đề xuất xây dựng bản đồ ô nhiễm số quốc gia Thay mặt đoàn giám sát, Tổng thư ký Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết công tác bảo vệ môi trường trong hơn bốn năm qua đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng cho phát triển bền vững của đất nước. Chỉ số phát triển bền vững của Việt Nam đứng tốp đầu ASEAN. Các nguồn thải lớn được kiểm soát chủ động, không để xảy ra sự cố môi trường nghiêm trọng. Nhiều mô hình đô thị, nông thôn, khu công nghiệp, làng nghề sinh thái đã hình thành và nhân rộng. Công tác thanh tra, xử lý vi phạm được tăng cường. Theo đó, Bộ TN&MT đã thanh tra 812 cơ sở, xử phạt 348 cơ sở với tổng số tiền gần 97 tỉ đồng; các địa phương xử phạt hơn 14.800 vụ vi phạm, thu gần 643 tỉ đồng. Tuy vậy, đoàn giám sát nhận định tình trạng ô nhiễm môi trường vẫn còn diễn biến phức tạp, có thời điểm ở mức nghiêm trọng, nhất là ô nhiễm không khí do bụi mịn tại TP.HCM và Hà Nội. Nhiều thời điểm, chỉ số chất lượng không khí vượt ngưỡng an toàn, khiến hai đô thị lớn này nằm trong nhóm ô nhiễm nhất thế giới. Trong ngắn hạn, đoàn giám sát yêu cầu thực hiện ngay các biện pháp kiểm soát, cải thiện chất lượng không khí tại TP.HCM và Hà Nội, đồng thời khắc phục ô nhiễm nghiêm trọng trên các sông Ngũ Huyện Khê, Tô Lịch, Bắc Hưng Hải. Phát biểu tại hội trường, đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) cho biết bên cạnh những kết quả nổi bật thì thực tế còn nhiều thách tấn chất thải nhựa. Khối lượng này tạo ra áp lực và thách thức rất lớn đối với hệ thống thu gom, phân loại và xử lý rác thải. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực song công tác này vẫn còn một số tồn tại, hạn chế. Bên cạnh nguyên nhân do một số cơ chế, chính sách chậm được triển khai, còn có hai trở ngại chính là do hạ tầng kỹ thuật về thu gom, phân loại và xử lý rác thải còn thiếu, yếu và chưa đồng bộ. Bên cạnh đó, thói quen của người dân trong phân loại rác tại nguồn chưa được hình thành rõ rệt. Về vấn đề ô nhiễm không khí, theo bộ trưởng Bộ NN&MT, bộ đã trình Thủ tướng Chính phủ kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045. Về phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường, từ đầu năm 2025, bộ đã tham mưu, trình Chính phủ ban hành các quy định cắt giảm 16% và phân cấp, phân quyền khoảng 73% thủ tục hành chính liên quan đến lĩnh vực môi trường. “Đặc biệt, tại kỳ họp này, Chính phủ cũng đã trình Quốc hội sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường nhằm tiếp tục cắt giảm đối tượng phải thực hiện thủ tục hành chính, đồng thời phân quyền cho địa phương giải quyết tới gần 90% các thủ tục hành chính trong lĩnh vực này” - lãnh đạo Bộ NN&MT cho biết. Về công tác bảo vệ rừng tự nhiên, hiện tỉ lệ che phủ rừng toàn quốc đạt 42,03%, tăng 1,15% so với năm 2015. Ông Thắng cho biết trong thời gian tới, bộ sẽ tham mưu cho Chính phủ tiếp tục triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo vệ và phát triển rừng bền vững. Về phát triển thị trường carbon trong nước, theo tư lệnh ngành NN&MT, đến nay, hành lang pháp lý cần thiết cho việc quản lý và vận hành thị trường carbon trong nước đã cơ bản được hình thành. “Dự kiến ngay trong năm 2025, Chính phủ sẽ ban hành ba nghị định liên quan đến lĩnh vực này” - bộ trưởng Bộ NN&MT thông tin.• “GDP xanh”, “tăng trưởng carbon thấp”, “chỉ số sức khỏe môi trường (EPI)” vào hệ thống chỉ tiêu phát triển quốc gia. “Chúng ta cần xây dựng bản đồ ô nhiễm số quốc gia, cập nhật thời gian thực, giúp người dân thấy được chất lượng môi trường từng giờ. Mọi sự cố ô nhiễm phải được công bố trong 24 giờ, minh bạch là liều vaccine chống thờ ơ” - ông Thạch Phước Bình nói. Rừng tự nhiên bị thu hẹp hằng năm Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Lân Hiếu cho biết đoàn giám sát có đề cập việc phủ xanh những vùng rừng đã bị chặt phá nhưng điều quan trọng nhất hiện nay là phải giữ được những cánh rừng tự nhiên còn lại. Theo ông, giá trị của rừng đã được khẳng định trong nhiều văn kiện của Đảng và Nhà nước nhưng diện tích rừng tự nhiên vẫn tiếp tục bị thu hẹp từng năm, chưa có dấu hiệu dừng lại. Trong khi đó, kế hoạch chuyển đổi rừng cho phát triển kinh tế - xã hội ở nhiều địa phương vẫn đang được xem xét; thậm chí dự kiến 10 năm tới, một số diện tích rừng vẫn có thể bị chuyển đổi cho các dự án xây dựng, sản xuất. “Tôi cho rằng đoàn giám sát cần có báo cáo cụ thể hơn về tình hình bảo vệ rừng tự nhiên. Bao nhiêu diện tích sẽ được sử dụng trong tương lai, kế hoạch trồng lại ra sao, trồng loại cây gì, đặc biệt là phải có thống kê rõ việc sử dụng gỗ quý trong thực tế” - ông Hiếu đề xuất. Ông cũng chỉ ra hai nguyên nhân gốc rễ khiến rừng bị xâm hại là phá rừng để lấy gỗ và chuyển đổi đất rừng cho dự án kinh tế - xã hội. “Cả hai vấn đề này cần được nhìn thẳng thắn, có quy định và chính sách phù hợp để bảo vệ rừng hiệu quả hơn” - ông nhấn mạnh. Mỗi năm Việt Nam phát sinh 1,8 triệu tấn rác thải nhựa Sau khi nghe thảo luận ở hội trường, Bộ trưởng Bộ NN&MT Trần Đức Thắng đã giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. Báo cáo làm rõ về quản lý chất thải sinh hoạt và chất thải nhựa, Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho biết hiện mỗi năm Việt Nam phát sinh khoảng 25,3 triệu tấn chất thải sinh hoạt, trong đó có khoảng 1,8 triệu Bộ trưởng Bộ NN&MT Trần Đức Thắng báo cáo, giải trình trước Quốc hội chiều 28-10. Ảnh: QH Tình trạng ô nhiễm môi trường vẫn còn diễn biến phức tạp, có thời điểm ở mức nghiêm trọng, nhất là ô nhiễm không khí do bụi mịn tại TP.HCM và Hà Nội. Ô nhiễm không khí nghiêm trọng ở TP.HCM, Hà Nội Báo cáo giám sát của Quốc hội về việc thực hiện chính sách, pháp luật bảo vệ môi trường chỉ rõ ô nhiễm không khí ở TP.HCM và Hà Nội ngày càng nghiêm trọng. Sau khi Bộ trưởng Bộ NN&MT Trần Đức Thắng báo cáo, giải trình một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan nhấn mạnh: Nếu trước đây công tác bảo vệ môi trường chủ yếu tập trung vào ngăn ngừa và xử lý ô nhiễm thì nay yêu cầu đặt ra là kiến tạo giá trị phát triển mới dựa trên sự hài hòa giữa con người và thiên nhiên. Ông khẳng định bảo vệ môi trường không phải là chi phí cho tăng trưởng, mà là trách nhiệm gìn giữ và phát huy nguồn vốn tự nhiên, gắn chặt với phát triển bền vững. Việc kiểm soát, xử lý, tái chế và tái sử dụng chất thải cần trở thành mắt xích trong kinh tế tuần hoàn. Cách ứng xử với môi trường chính là thước đo cam kết của quốc gia và văn hóa của mỗi con người. Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, kinh tế xanh đang trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia. Mỗi địa phương cần là “vườn ươm xanh”, nơi thử nghiệm và lan tỏa các mô hình kinh tế tuần hoàn, sinh thái, nông nghiệp giảm phát thải, du lịch cộng đồng. Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo sát sao, đúng tiến độ việc ban hành và triển khai các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường, bảo đảm chính sách đi vào cuộc sống, mang lại hiệu quả thực chất. Bảo vệ môi trường là trách nhiệm gìn giữ và phát huy nguồn vốn tự nhiên Phó Chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan. Ảnh: QH
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==