4
Thời sự -
Thứ Tư 19-7-2023
C
huyên gia Richard Heydarian
(ĐHPhilippines) hồi đầu tháng
7-2023 phát biểu trên tạp chí
Time
về sự kiện Việt Nam không
cấp phép cho phim
Búp bê Barbie
do có hình ảnh đường lưỡi bò.
Theo đó, Việt Nam đang nhắc thế
giới rằng những hoạt động truyền
bá đường lưỡi bò của Trung Quốc
(TQ) không nên được xuất hiệnmột
cách vô thưởng vô phạt trong các
sản phẩm vô hại như phim
Búp bê
Barbie.
Nói cách khác, việc “cài
cắm” đường lưỡi bò vào một bộ
phimnhư thế chẳng có ý nghĩa gì cả.
Giới chuyên gia cũng cho rằng
không chỉ Việt Nammà cộng đồng
“thượng tôn pháp luật” của thế giới
nói chung cần có những biện pháp
chủ động, không để thông tin, hình
ảnh, các yêu sách sai lệch của TQ
về Biển Đông “chiếm sóng”, lấn
át sự thật.
GS-TS - Đại sứ
NGUYỄN HỒNG THAO
:
Việt Nam cần áp dụng
“tam công pháp”
Đối phó với ý đồ “chiếm lĩnh
nhận thức” của TQ, Việt Nam cần
thắt chặt kiểm soát các tác phẩm
vi phạm chủ quyền. Tuy nhiên, chỉ
sử dụng biện pháp “cấm không giải
thích” sẽ có thể ảnh hưởng đến các
lĩnh vực khác.
Việt Nam từng chọn giải pháp
đóng dấu xuất nhập cảnh lên tờ thị
thực rời kẹp trong hộ chiếu có in
hình đường lưỡi bò phi pháp của
khách TQ để vừa không làm ảnh
hưởng đến quan hệ ngoại giao,
kinh tế, du lịch vừa giữ được chủ
quyền lãnh thổ. Với nhóm nhạc
BlackPink, yêu cầu dỡ bỏ, không
sử dụng các hình ảnh đường lưỡi
bò trong các hoạt động của công
ty tổ chức sự kiện tại Việt Nam là
cần thiết. Nhưng nếu thu hồi giấy
phép đối với nhóm nhạc BlackPink
có thể ảnh hưởng đến những cô gái
vô tội mang sứ mệnh giao lưu văn
hóa đến từ Hàn Quốc.
ta có thể tận dụng là thế trận đấu
tranh toàn dân. Người dân là tai mắt
của cơ quan nhà nước, sẽ giúp Nhà
nước nhanh chóng phát hiện những
vi phạm. Các cơ quan nhà nước cần
phải có các bộ phận tiếp thu và xử lý
ngay, triệt để và công khai các vấn đề
mà người dân phát hiện nhằm ngăn
chặn kịp thời các vi phạmchủ quyền
biển, đảo của Việt Nam.
Để hỗ trợ người dân, các cơ quan
nhà nước cũng phải tăng cường
các hoạt động tuyên truyền, đặc
biệt là trên các phương tiện thông
tin đại chúng và mạng xã hội về
chủ quyền biển, đảo của Việt Nam
cùng với các tuyên bố sai trái của
nước ngoài, đặc biệt là của TQ
về chủ quyền biển, đảo của Việt
Nam. Thế trận đấu tranh toàn dân
đã mang lại thắng lợi cho chúng
ta trong các cuộc đấu tranh trước
đó, chắc chắn việc phát huy nó sẽ
giúp Việt Nam có thể đấu tranh
một cách hiệu quả chống lại “ma
trận” mới này của TQ.
ThS
NGUYỄN THẾ PHƯƠNG,
nghiên cứu sinh ĐH New South
Wales (Úc):
Thúc đẩy nhận thức chung
tại ASEAN và thế giới
TQ trong những năm vừa qua
không ngừng tận dụng các biện
pháp “mềm”, bên cạnh các biện
pháp “cứng” như quân sự, ngoại
tế, có thể tiếp cận thường xuyên
thông tin về Biển Đông, hiểu biết
về những chiêu trò của TQ nhằm
lợi dụng văn hóa phẩm như phim
ảnh để phát tán các yêu sách bất
hợp pháp thì đường lưỡi bò sẽ dễ
dàng bị phát hiện và bị phản đối.
Muốn vậy, việc chủ động truyền
thông yêu sách, quan điểm của Việt
Nam về Biển Đông và sự tuân thủ
của Việt Nam với luật pháp quốc
tế để bạn bè các nước nắm bắt, ủng
hộ là rất cần thiết. Bên cạnh đó, cần
chủ động xây dựng chiến lược dài
hơi đẩymạnh các biện pháp đối phó
với chiến thuật “vùng xám” của TQ
trong học thuật và văn hóa. Đồng
thời đẩy mạnh, nâng cao nhận thức
của người dân, doanh nghiệp và các
cơ quan quản lý văn hóa về sự nguy
hiểm của chiến thuật này. Việc này
không chỉ giúp chia sẻ, phát hiện
thông tin sai lệch, độc hại mà còn
thúc đẩy nhận thức chung về Biển
Đông, cùng với phản đối yêu sách
của TQ một cách hiệu quả hơn.
TS
NGUYỄNTHÀNHTRUNG
,
ĐH Fulbright Việt Nam:
Buộc các đơn vị phát hành
phải tăng trách nhiệm
Trước “ma trận” đường lưỡi bò
của TQ, tôi nghĩ rằng chúng ta cần
quan tâm tới hai khía cạnh. Thứ nhất
là nơi sản xuất, phát hành và thứ hai
là người tiêu thụ. Trước hết, Việt
Nam cần có những chính sách, quy
định được công bố rõ ràng và thúc
đẩy truyền thông về những hình phạt
mà các công ty phổ biến hình ảnh,
phimảnh có đường lưỡi bò phi pháp
của TQ phải đối diện. Việc này góp
phần buộc các công ty này phải có
những biện pháp kiểm tra chặt chẽ
trước khi quảng bá tại Việt Nam.
Tôi muốn lưu ý rằng vấn đề không
chỉ nằm ở việc thu hồi, cấm chiếu
mà còn có những biện pháp mang
tính răn đe để không tái diễn. Việc
buộc các nhà sản xuất, phát hành có
tráchnhiệmđối với các sảnphẩmcủa
họ ở Việt Nam sẽ giúp giảm tải cho
phía chính quyền trong việc kiểm
duyệt. Đối với các trường hợpmang
tính tranh cãi thì cần có hội đồng đủ
uy tín để xác định để tránh gây thiệt
hại cho doanh nghiệp.
Phần còn lại, Chính phủ cũng
nên nâng cao tinh thần cảnh giác,
bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc của
người tiêu dùng hay người tiếp thu
các sản phẩm, ấn phẩm văn hóa. Họ
chính là những người “kiểm duyệt”
đường lưỡi bò đông đảo nhất mà
không bộ máy cơ quan nào có thể
so sánh được. Do đó, việc cần làm
là giúp người dân, đặc biệt là giới
trẻ hiểu đúng và hiểu đủ về những
gì đang xảy ra ở Biển Đông để họ
không dễ dàng “bỏ lọt” hình ảnh
đường lưỡi bò mà không báo cáo
với các cơ quan chức năng.•
DùTrungQuốc ra sức tuyên truyềnvềđường lưỡi bòphi phápnhưngcácquốcgia
BiểnĐôngvàcôngluậnquốctếchođếnnayđềulêntiếngphảnđối.Ảnhminhhọa
Tôi muốn chúng ta cùng suy nghĩ
về cách hành xử của Philippines:
Với phim
Búp bê Barbie,
họ không
cấm chiếu nhưng bắt các nhà làm
phim phải xóa các hình ảnh được
cho là đường lưỡi bò và tuyên bố
không chấp nhận bản đồ phi pháp
ấy. Việt Nam có quyền áp đặt các
biện pháp hạn chế các hậu quả tới
chủ quyền quốc gia. Song song đó,
Việt Nam cũng là quốc gia làm bạn
với tất cả các nước, vì vậy cần cân
nhắc các biện pháp vừa giữ được chủ
quyền vừa giữ quan hệ cùng có lợi.
Sự kiện phim
Búp bê Barbie
và
nhóm nhạc đình đám BlackPink,
từ góc độ truyền thông, nếu Việt
Nam khai thác tốt sẽ mang về
thắng lợi. Chúng ta vừa có thể lan
tỏa thông điệp không bao giờ chấp
nhận đường lưỡi bò, tranh thủ sự
ủng hộ của bạn bè thế giới, đồng
thời cho công chúng trong nước và
quốc tế thấy sự linh hoạt, mềm dẻo
của Việt Nam. Ứng phó với “tam
chủng chiến pháp” của TQ, Việt
Nam cần vận dụng linh hoạt “tam
công pháp”: Công khai, công luận
và công pháp.
PGS-TS
VŨTHANHCA
,
nguyên
Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế và
khoa học công nghệ - Tổng cục
Biển và Hải đảo Việt Nam:
Nguồn lực mạnh nhất là
“đấu tranh toàn dân”
Trước “ma trận” ngày càng tinh
vi, phức tạp và dày đặc của hình
ảnh đường lưỡi bò, việc kiểm duyệt
các sản phẩm văn hóa, khoa học
ngày càng khó khăn. Với nguồn lực
hiện có, các cơ quan công quyền
của Việt Nam khó có thể phát hiện
hết để có các giải pháp xử lý thích
hợp các vi phạm về chủ quyền biển,
đảo của nước ngoài. Tôi đọc báo
thấy lãnh đạo Cục Điện ảnh cho
biết số lượng phim ảnh ngày càng
lớn, công tác kiểm duyệt phải mất
rất nhiều thời gian. Vì vậy, chúng
ta cần tận dụng mọi nguồn lực có
được để đấu tranh chống lại những
hoạt động sai trái.
Nguồn lực mạnh nhất mà chúng
giao hay kinh tế. Sự phát triển của
các nền tảng văn hóa số (trong đó
có phim ảnh và âm nhạc) được
phóng đại lên nhiều lần bởi sự
phổ biến của mạng xã hội đã góp
phần giúp TQ truyền bá các thông
điệp sai lệch của họ về Biển Đông
nhanh và mạnh hơn. Với nguồn
lực và ảnh hưởng văn hóa khổng
lồ, TQ trực tiếp và gián tiếp thúc
đẩy ngày càng nhiều các sản phẩm
văn hóa số có hình ảnh đường lưỡi
bò. Việc những nhà kiểm duyệt để
“lọt” hình ảnh đường lưỡi bò xuất
hiện tích tắc trong những bộ phim
dài tập có thể sẽ tiếp tục diễn ra
nếu không có các biện pháp “bọc
lót” hoặc ứng dụng công nghệ kiểm
duyệt hiện đại.
Tuy nhiên, kiểmduyệt cũng chỉ là
giải pháp mang nặng tính đối phó.
Mặc dù cần thiết, cách hay nhất
theo tôi là “chủ động tấn công”.
Không thể ép buộc TQ dừng phát
tán đường lưỡi bò. Thế nhưng,
nếu công chúng Việt Nam và các
nước khác trên thế giới có nhận
thức đúng đắn về luật pháp quốc
Ứng phó với “tam chủng
chiến pháp” của TQ,
Việt Nam cần vận dụng
linh hoạt “tam công
pháp”: Công khai, công
luận và công pháp.
Xóa “ma trận” đường lưỡi bò phi pháp của Trung Quốc - Bài 3
Cần “tam công pháp” để ứng đối
Các chuyên gia đề xuất giải pháp ở nhiều góc độ khác nhau trong việc chống lại, thậmchí là “chủ động tấn công”
vào “ma trận” đường lưỡi bò của Trung Quốc ở BiểnĐông.
ĐỖTHIỆN
Chuyên gia
HOÀNG VIỆT
,
ĐH Luật TP.HCM:
Cần đến sức mạnh công luận quốc tế
Đến lúc này thì việc“cài cắm”hình ảnh đường lưỡi bò vào các ấn phẩm,
phim ảnh chưa mang lại hiệu quả với TQ, mà trái lại còn có tác dụng
ngược. Không chỉ Việt Nammà Philippines thời gian qua cũng cấmcông
chiếu nhiều bộ phim, ngăn phát tán nhiều văn hóa phẩm có hình ảnh
đường lưỡi bò. Báo chí quốc tế cũng phân tích rất nhiều, trong đó chỉ ra
cái sai của TQ khi ban hành yêu sách đường lưỡi bò, nhắc lại phán quyết
của Tòa Trọng tài năm 2016. Tôi cho rằng quốc tế đang ngày càng thận
trọng, tỉ mỉ hơn trước TQ.
Nếu Việt Nam và các nước Biển Đông khác cùng với dư luận thế giới
cùng lên tiếng, cùng phản đối thì đó chắc chắn sẽ là một sức ép mà
TQ buộc phải suy nghĩ kỹ về những gì họ làm. Nếu nhiều quốc gia “nói
không” với các nhà làm phim như Hollywood vì làm phim có hình ảnh
đường lưỡi bò thì việc “cài cắm” này sẽ dần suy giảm.
