Góp ý về đề xuất bổ sung tội danh liên quan sai phạm chấp hành viên Cơ sở kinh doanh nâng giá bất hợp lý sẽ bị phạt nặng TP.HCMsẽlàmtuyến đườngvensôngSàiGòn TP.HCM VỚI NHỮNG QUYẾT SÁCH, HÀNH ĐỘNG VÌ DÂN Quốc hội khóa XVI: Đưa pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia 1vụán“bánđấtkhôngbán nhà”cầnđượcxemxétlại SỐ 087 (7658) - Thứ Hai 27-4-2026 CHỦ QUẢN: ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH BÁO ĐIỆN TỬ: www.plo.vn TP.HCM đang quyết liệt triển khai nhiều dự án chú trọng phát triển không gian đô thị, phát triển mảng xanh, cải thiện hạ tầng… từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống người dân. Ảnh: THUẬN VĂN trong so nay trang 14 trang 3 TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM: Lúc khó khăn, thách thức càng cần “tinh thần Hùng Vương” trang 6 trang 7 l Hiện đại hóa không gian đô thị phục vụ người dân trang 8+9 trang 10 trang 4+5
2 Thời sự - Thứ Hai 27-4-2026 thoisu@phapluattp.vn Việt Nam phản đối hành động của lãnh đạo cảnh sát biển Đài Loan (Trung Quốc) ở đảo Ba Bình Ngày 26-4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng trả lời câu hỏi của PV về bình luận liên quan đến việc lãnh đạo cảnh sát biển Đài Loan (Trung Quốc) Kuan Bi-ling tuần này tới đảo Ba Bình để tham gia diễn tập, trong đó có cả diễn tập đổ bộ vũ trang lên tàu khả nghi. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng khẳng định: “Mọi hoạt động của nước ngoài trên các thực thể thuộc quần đảo Trường Sa và quần đảo Hoàng Sa mà không được sự đồng ý của Việt Nam đều là hành động xâm phạm chủ quyền của Việt Nam và không có giá trị”. Đảo Ba Bình là hòn đảo lớn nhất trong quần đảo Trường Sa của Việt Nam bị chiếm đóng trái phép từ năm 1956. Việt Nam đã nhiều lần kiên quyết phản đối và yêu cầu Đài Loan (Trung Quốc) không được tiến hành hoạt động diễn tập trái phép cũng như lặp lại vi phạm trong tương lai. VIẾT THỊNH • Bé 3 tuổi đi lạc trong rừng đã được tìm thấy. Lúc 9 giờ sáng 26-4, sau 14 giờ tìm kiếm, Công an xã Văn Lang, tỉnh Thái Nguyên phối hợp với các lực lượng đã tìm thấy bé V (ba tuổi, xã Văn Lang) ở trong rừng, sau khi chị Đặng Thị Lý (mẹ bé V) trình báo chính quyền địa phương về việc con mình mất tích. Đ.LAM • Đôi vợ chồng trộn chất cấm vào thực phẩm chức năng. Công an TP.HCM vừa khởi tố bị can, bắt tạm giam Trần Thị Như Hảo cùng chồng là Nguyễn Trọng Anh (ngụ phường Thới An) để làm rõ hành vi trộn chất cấm Sibutramine vào nhiều loại thực phẩm chức năng giảm cân. NGUYỄN TÂN • Nhóm thiếu niên trộm 2 xe máy do chủ để quên chìa khóa. Nhóm thanh thiếu niên (từ 14 đến 17 tuổi) tại TP.HCM đã bị công an mời làm việc vì liên tiếp thực hiện hai vụ trộm xe máy tại phường Tam Long sáng 25-4 khi thấy chủ xe quên rút chìa khóa. Công an đang tiếp tục điều tra, xử lý. NGUYỄN TÂN Nhân kỷ niệm 51 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30-41975 30-4-2026), Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cùng đoàn công tác Trung ương đã đến thăm, tặng quà các gia đình chính sách, người có công, hộ nghèo và công nhân có hoàn cảnh khó khăn tại Phú Thọ. Đoàn đã trao 200 suất quà, mỗi suất trị giá 2,5 triệu đồng cho gia đình chính sách, người lao động có hoàn cảnh khó khăn, thể hiện sự quan tâm thiết thực của Đảng, Nhà nước đối với đời sống nhân dân, đặc biệt là những đối tượng yếu thế trong xã hội. Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung bày tỏ sự tri ân sâu sắc đối với những đóng góp, hy sinh của các thế hệ đi trước trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc; ghi nhận nỗ lực của cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương trong phát triển kinh tế - xã hội, từng bước nâng cao đời sống người dân. Bộ trưởng khẳng định việc chăm lo đời sống nhân dân hôm nay là cách thiết thực để tiếp nối và phát huy những giá trị của hòa bình, độc lập. Hoạt động tặng quà các gia đình chính sách, người có công, hộ nghèo và công nhân có hoàn cảnh khó khăn tại Phú Thọ không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ vật chất mà còn là nguồn động viên tinh thần, thể hiện truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. (Theo TTXVN) Dịp Lễ giỗ tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng 3 âm lịch) năm nay, thay vì lựa chọn những chuyến đi xa, nhiều người dân TP.HCM ưu tiên tham quan, vui chơi tại các điểm đến quen thuộc như Thảo Cầm Viên Sài Gòn, Công viên Văn hóa Đầm Sen, Khu du lịch văn hóa Suối Tiên… Từ sáng 26-4, lượng khách đổ về các khu vui chơi khá đông. Nhiều gia đình tranh thủ đưa con em đi tham quan, trải nghiệm các hoạt động giải trí kết hợp tìm hiểu văn hóa truyền thống trong kỳ nghỉ ngắn ngày. Ghi nhận tại Thảo Cầm Viên Sài Gòn, lượng người dân đổ về khu lễ hội khá đông, đặc biệt là các gia đình có con trẻ và nhóm bạn trẻ. Cổng vào trên đường Nguyễn Bỉnh Khiêm đông nghịt người từ trong ra ngoài. Khu vực sân phía trước phục vụ đón khách và bán vé gần như kín chỗ từ sớm. Năm nay, Thảo Cầm Viên tổ chức Lễ hội sắc màu văn hóa lần 2 với chủ đề “Bách Việt thăng hoa”, quy tụ hơn 100 gian hàng ẩm thực, văn hóa và trải nghiệm. Lễ hội diễn ra từ ngày 22 đến 274. Đáng chú ý, du khách được miễn phí vé vào cổng từ 17 giờ đến 20 giờ 30. Trong khi đó, theo Khu du lịch Văn hóa Suối Tiên, chỉ riêng trong ngày giỗ tổ Hùng Vương, đơn vị đón hơn 10.000 lượt khách đến tham quan và vui chơi. THU TRINH Ngày 26-4, lãnh đạo xã Hùng Sơn, TP Đà Nẵng cho biết mưa lớn làm sạt lở đường nối xã Ch’ơm và xã Gari cũ, nay là xã Hùng Sơn. Theo lãnh đạo xã Hùng Sơn, khoảng nửa tháng nay trên địa bàn xã Hùng Sơn có mưa giông vào chiều tối. Sau trận mưa lớn chiều 25-4, đất đá sạt lở từ trên cao tràn xuống mặt đường, đoạn qua thôn Pứt. Vị trí này từng xảy ra sạt lở nghiêm trọng hồi đầu tháng 11-2025 làm ba người tử vong. Hiện một khối lượng lớn đất đá tràn lấp mặt đường, gây mất an toàn đối với người, phương tiện tham gia giao thông. UBND xã Hùng Sơn khuyến cáo người dân thôn Pứt và H’juh không di chuyển qua khu vực sạt lở, chủ động theo dõi tình hình thời tiết, đề phòng nguy cơ sạt lở đất, đá tại các khu vực đồi núi. Đồng thời, yêu cầu tuyệt đối không tụ tập, đứng gần khu vực sạt lở để đảm bảo an toàn tính mạng. Chính quyền địa phương đã cắm biển cảnh báo, bố trí lực lượng túc trực tại khu vực sạt lở. THANH NHẬT Hà Nội hoàn tất văn bản triển khai Luật Thủ đô trước ngày 1-7 Ngay sau khi Quốc hội khóa XVI thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi), UBND TP Hà Nội đã yêu cầu các sở, ban ngành khẩn trương hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật để triển khai thi hành, bảo đảm đồng bộ, thống nhất và có hiệu lực cùng thời điểm từ ngày 1-7-2026. Luật Thủ đô (sửa đổi) được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 23-4-2026 với tỉ lệ tán thành 97,6%, thể hiện sự đồng thuận cao. Để bảo đảm việc thi hành kịp thời, hiệu quả, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu đã ký ban hành Văn bản 1746/UBND-NC yêu cầu giám đốc các sở, ngành và các địa phương căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, khẩn trương tổ chức xây dựng, tham mưu ban hành các văn bản thuộc thẩm quyền của HĐND TP, UBND TP và chủ tịch UBND TP. Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, toàn bộ các nội dung này phải hoàn thành chậm nhất trong tháng 6-2026, nhằm bảo đảm các quy định cụ thể hóa có hiệu lực đồng thời với Luật Thủ đô (sửa đổi). Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu yêu cầu các đơn vị đồng thời phải chủ động phối hợp trong quá trình soạn thảo văn bản, bảo đảm tính thống nhất, tránh chồng chéo. (Theo TTXVN) Lâm Đồng: Rà soát các xã đủ điều kiện thành lập phường Sở Nội vụ tỉnh Lâm Đồng vừa báo cáo UBND tỉnh về rà soát đơn vị hành chính cấp xã đủ điều kiện thành lập phường trên địa bàn. Theo Sở Nội vụ tỉnh, trước đó sở này có công văn đề nghị 103 xã trên địa bàn tỉnh (trừ 20 phường và một đặc khu) rà soát điều kiện, tiêu chuẩn thành lập phường. Đến ngày 25-4, Sở Nội vụ nhận được văn bản rà soát, đề xuất của ba xã Đức Trọng, Cư Jút và Hàm Thuận Nam; 100 xã còn lại không có báo cáo đề xuất. Trên cơ sở số liệu hiện có, Sở Nội vụ rà soát sơ bộ thì các địa phương còn lại cơ bản thiếu tiêu chí thu chi ngân sách, tỉ lệ dân số đô thị trên quy mô dân số của đơn vị hành chính, tỉ lệ lao động phi nông nghiệp, tỉ lệ hộ nghèo… và không có đề xuất về nội dung thành lập phường mới. Theo Sở Nội vụ, về quy trình, thủ tục, sau khi có ý kiến của cấp có thẩm quyền, Sở Nội vụ sẽ tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch triển khai thực hiện. PHƯƠNG NAM Cảnh sát mở đường đưa 2 nữ sinh bị thương đi cấp cứu Ngày 26-4, thông tin từ Phòng CSGT Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết tối 25-4 tổ tuần tra, kiểm soát của đơn vị tại địa bàn Krông Pắc đã kịp thời giúp hai nữ sinh đến cơ sở y tế cấp cứu. Cụ thể, khoảng 19 giờ 30, tổ đang tuần tra, kiểm soát trên đường liên xã thuộc địa phận thôn 16, xã Ea Kly thì tài xế ô tô 47A-653.16 tiến đến, nhờ hỗ trợ. Theo trình bày của tài xế, trên xe chở hai nữ sinh bị thương do té xe, chảy nhiều máu. Ngay sau đó, hai cán bộ CSGT tại tổ công tác đã sử dụng mô tô chuyên dụng mở tín hiệu ưu tiên dẫn đường để ô tô kịp thời đưa hai nữ sinh bị thương đến Trung tâm Y tế Ea Kar. Sau khi hai nữ sinh được cấp cứu, tổ công tác liền quay về làm nhiệm vụ. Người nhà các nữ sinh đã đăng tải thông tin lên mạng xã hội, bày tỏ cảm kích trước hành động nhân văn của lực lượng CSGT. Hai nữ sinh là Nguyễn Võ Cẩm Ly (18 tuổi) và em gái là Nguyễn Võ Thảo My (16 tuổi, cùng ngụ xã Vụ Bổn). Trước đó, vào đêm 23-4, tổ CSGT địa bàn Krông Pắc cũng kịp thời mở đường, đưa một bệnh nhân bị đau ruột thừa kịp thời đến bệnh viện. TIẾN THOẠI ĐT cung cấp thông tin nóng: 0982.000.333, (028) 39919613 Lan tỏa tinh thần “Uống nước nhớ nguồn” Người dân TP.HCM đổ về các khu vui chơi dịp lễ Sạt lở giữa mùa nắng ở vùng cao Đà Nẵng Tin vắ n Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung trao quà cho gia đình chính sách, hộ nghèo và các công nhân có hoàn cảnh khó khăn tại Phú Thọ. Ảnh: TTXVN
3 Thời sự - Thứ Hai 27-4-2026 thoisu@phapluattp.vn V.THỊNH - K.NHIÊN Đúng 7 giờ sáng 26-4 (tức mùng 10 tháng 3 âm lịch) - ngày giỗ tổ Hùng Vương, tại Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã khởi hành lên núi Nghĩa Lĩnh để dâng hương tưởng niệm các vua Hùng. Giỗ tổ Hùng Vương là ngày rất đặc biệt Tại điện Kính Thiên trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh thuộc Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ), Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Phú Thọ tổ chức trọng thể lễ dâng hương tưởng niệm các vua Hùng. Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông đọc chúc văn tưởng nhớ tổ tiên, tri ân công đức các vua Hùng. Sau đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương, dâng hoa tại Đền Thượng; Lăng Vua Hùng. Trong không khí thiêng liêng của ngày giỗ tổ Hùng Vương, ngay sau lễ dâng hương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gặp gỡ, phát biểu, nói chuyện thân mật với bà con nhân dân tại đây. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: “Dân tộc ta có nhiều ngày lễ lớn, nhiều mốc son đáng nhớ. Nhưng giỗ tổ Hùng Vương là ngày rất đặc biệt. Đây là thời khắc để mỗi người Việt Nam tưởng nhớ các vua Hùng đã có công dựng nước, tưởng nhớ Tổ Mẫu Âu Cơ, Quốc Tổ Lạc Long Quân, tưởng nhớ bao thế hệ cha ông đã đổ mồ hôi, xương máu, trí tuệ để khai phá đất đai, dựng làng, lập nước, giữ gìn, mở mang bờ cõi, vun đắp văn hiến. Lịch sử Việt Nam luôn gắn với đạo lý. Đạo lý đó rất mộc mạc: Uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng cây, chim có tổ, người có tông. Với đạo lý ấy, giỗ tổ Hùng Vương đã trở thành ngày hội tri ân, ngày hội của tình đồng bào”. Tiếp đến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhắc đến công lao dựng nước của tổ tiên, còn giữ nước và phát triển đất nước là trách nhiệm của các thế hệ hôm nay và mai sau, như lời Bác Hồ đã căn dặn. Và hôm nay, “giữ nước không dừng ở câu chuyện súng đạn nơi chiến trường như các thế hệ đi trước từng làm. Giữ nước còn là giữ rừng, giữ nguồn nước, giữ xã hội bình yên, giữ nề nếp gia phong, giữ tiếng nói và phong tục tốt đẹp của mỗi dân tộc, giữ sự trong sạch của đội ngũ cán bộ, giữ niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước và tương lai đất nước…”. Tinh thần biết dựa vào nhau, cùng nhau vượt khó Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đúc kết: “Đất nước ta nay đã đàng hoàng hơn, to đẹp hơn nhưng còn rất nhiều khó khăn, thách thức. Đồng bào ta vẫn còn nhiều khó khăn, nhất là ở các vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số. Lúc này, chúng ta càng cần tinh thần Hùng Vương, tinh thần biết dựa vào nhau, cùng nhau vượt khó, biết lấy đoàn kết làm gốc, lấy dân làm nền, lấy văn hóa làm sức mạnh, lấy ý chí tự lực, tự cường làm động lực. Đảng và Nhà nước luôn xác định nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là sức mạnh của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Mọi đường lối, chính sách đều phải hướng tới cuộc sống tốt đẹp hơn của nhân dân. Nói với bà con hôm nay tại Đền Hùng, tôi càng thấy rõ trách nhiệm ấy. Phát triển đất nước phải bắt đầu từ những câu hỏi rất cụ thể: Con đường đến trường của trẻ em có thuận tiện hơn không; trạm y tế có phục vụ người dân tốt hơn không; người lao động có Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với các tầng lớp nhân dân tại Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng. Ảnh: Báo NHÂN DÂN TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM: Lúc khó khăn, thách thức càng cần “tinh thần Hùng Vương” Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhắc đến công lao dựng nước của tổ tiên, còn giữ nước và phát triển đất nước là trách nhiệm của các thế hệ hôm nay và mai sau, như lời Bác Hồ đã căn dặn. việc làm ổn định hơn không; bản làng, khu phố có sạch đẹp hơn không; người nghèo, người yếu thế có được quan tâm hơn không; cán bộ có gần dân, trọng dân, hiểu dân, vì dân hơn không? Tôi đề nghị các cấp ủy, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể tiếp tục lắng nghe nhân dân, đối thoại với nhân dân, giải quyết những việc dân cần, dân lo, dân mong. Cán bộ làm việc ở cơ sở phải nói cho dân hiểu, làm cho dân tin, cùng dân tháo gỡ khó khăn. Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng còn nhiều khó khăn, chính sách phải đi đến tận bản, tận hộ, tận người; nguồn lực phải được sử dụng đúng chỗ, đúng việc; kết quả phải đo bằng sự đổi thay thật trong đời sống của nhân dân…”.• Ngày 26-4 (tức mùng 10 tháng 3 âm lịch), tại Đền tưởng niệm các vua Hùng, Công viên Lịch sử - Văn hóa dân tộc (phường Long Bình, TP.HCM), Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM tổ chức Lễ giỗ tổ Hùng Vương năm Bính Ngọ 2026 và dâng hương, dâng hoa Đức Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh. Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Phước Lộc, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM, cho biết trong tâm thức người Việt, các vua Hùng là những bậc tiền nhân có công dựng nước. Kế thừa những giá trị ấy, TP.HCM tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm và sáng tạo của cả hệ thống chính trị và nhân dân trong phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng - an ninh. Bước vào giai đoạn phát triển mới, TP đặt mục tiêu trở thành đô thị dịch vụ - công nghiệp hiện đại, đầu tàu về kinh tế số, chính quyền số và xã hội số, có vị thế nổi trội trong khu vực Đông Nam Á vào năm 2030. Tầm nhìn đến năm 2045, TP.HCM hướng tới phát triển ngang tầm các đô thị lớn trên thế giới, trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, du lịch của châu Á; một TP hội nhập sâu rộng, phát triển bền vững, giàu bản sắc, với chất lượng sống cao cho người dân. Có mặt từ khoảng 6 giờ 45 tại Đền tưởng niệm các vua Hùng, bà Đỗ Thị Hương (phường Khánh Hội, TP.HCM) hòa vào dòng người về dâng hương trong không khí trang nghiêm, đông vui và rộn ràng. Nhiều năm nay, bà Hương duy trì thói quen tham dự Lễ giỗ tổ Hùng Vương vào mùng 10 tháng 3 âm lịch. “Mỗi năm tôi đều cố gắng sắp xếp để đi, thắp nén hương tưởng nhớ và cầu mong đất nước phát triển, người dân ấm no, hạnh phúc hơn” - bà Hương chia sẻ. Minh Khoa (22 tuổi, ngụ phường Thủ Đức) cũng cùng nhóm bạn có mặt từ 6 giờ để dự lễ. Khoa cho biết đây là lần thứ hai dự Lễ giỗ tổ Hùng Vương tại TP.HCM. Sau lần trải nghiệm trước, Khoa kết nối bạn bè cùng đi trong năm nay. “Đứng trong dòng người dâng hương, mình thấy rõ hơn ý nghĩa của việc hướng về cội nguồn, cũng nhắc bản thân sống có trách nhiệm hơn” - Khoa nói. HẢI NHI TP.HCM: Trang trọng Lễ giỗ tổ Hùng Vương Lãnh đạo TP tham dự Lễ giỗ tổ Hùng Vương. Ảnh: HẢI NHI Hàng vạn người dân hành hương về Đền Hùng ngày giỗ tổ Ngày 26-4, ngày chính Lễ giỗ tổ Hùng Vương, hàng vạn người dân và du khách thập phương đã đổ về Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng (tỉnh Phú Thọ) dâng hương, thành kính tri ân công đức của các vua Hùng. Để đảm bảo an ninh, an toàn cho sự kiện đặc biệt quan trọng này, Công an tỉnh Phú Thọ đã chủ động xây dựng và triển khai các phương án khoa học, bài bản, bảo vệ tuyệt đối an toàn đoàn các lãnh đạo Đảng, Nhà nước cùng đồng bào và du khách thập phương về Đền Hùng trong ngày giỗ tổ. Trong không khí trang nghiêm, thành kính của ngày chính Lễ giỗ tổ Hùng Vương, hàng trăm đoàn viên, thanh niên đã tham gia hỗ trợ phục vụ người dân. Với tinh thần trách nhiệm và nhiệt huyết, lực lượng đoàn viên, thanh niên được bố trí tham gia đội hình phòng, chống ùn tắc và hỗ trợ du khách, góp phần đảm bảo an ninh trật tự, tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân và du khách thập phương về dâng hương tưởng niệm các vua Hùng. ĐẮC LAM Biển người về Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng ngày giỗ tổ. Ảnh: ĐH
4 thoisu@phapluattp.vn Thời sự - Thứ Hai 27-4-2026 Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội (QH) khóa XVI sau 12 ngày làm việc khẩn trương, tích cực đã chính thức khép lại hôm 24-4 với hàng loạt quyết sách được thông qua góp phần quan trọng trong việc mở ra chặng đường phát triển mới của đất nước. Đáng chú ý, từ Hội nghị quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV đến kỳ họp này, yêu cầu xuyên suốt được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu ra đó là pháp luật phải xuất phát từ thực tiễn, khắc phục tư duy “nặng quản lý, nhẹ kiến tạo”; không chỉ điều chỉnh cái đã có mà phải mở đường cho cái mới… Trao đổi với báo Pháp Luật TP.HCM, đại biểu (ĐB) Hoàng Minh Hiếu, Ủy viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của QH, chia sẻ đây chính là “kim chỉ nam” cho QH khóa XVI - một nhiệm kỳ được kỳ vọng sẽ thay đổi căn bản cách tiếp cận, để pháp luật thực sự trở thành lợi thế cạnh tranh quốc gia, thay vì chỉ là công cụ quản lý. Hoàn thiện thể chế cho mục tiêu tăng trưởng . Phóng viên: Thưa ông, khác với thông lệ, ngay từ kỳ họp thứ nhất, QH khóa XVI đã tiến hành công tác lập pháp song song với công tác nhân sự. Điều này thể hiện tinh thần của một nhiệm kỳ QH hành động như thế nào? + ĐB Hoàng Minh Hiếu (ảnh): Kỳ họp thứ nhất của QH khóa XVI diễn ra trong một bối cảnh rất đặc biệt. Chỉ hơn hai tháng sau Đại hội XIV, QH đã bắt đầu kỳ họp đầu tiên và triển khai ngay nhiệm vụ thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng. Điểm đặc biệt tiếp theo là kỳ họp này diễn ra trong bối cảnh tình hình kinh tế - chính trị quốc tế có nhiều biến động phức tạp, đặt ra yêu cầu phải có những quyết sách kịp thời để ổn định và phục hồi nền kinh tế. Trong khi đó, đây là kỳ họp đầu tiên của một nhiệm kỳ có sứ mệnh rất lớn, đặt nền tảng hoàn thiện thể chế cho mục tiêu tăng trưởng hai con số và hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm của đất nước. Chính trong bối cảnh đó, việc QH đã bắt tay ngay vào Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu tham dự phiên bế mạc kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vào ngày 24-4. Ảnh: PHẠM THẮNG công tác lập pháp tại kỳ họp thứ nhất với việc thông qua chín luật và 31 nghị quyết. Điều này đã phản ánh nhận thức rằng chúng ta phải có những hành động kịp thời, không thể chờ; nhiều vấn đề về thể chế kinh tế, tổ chức bộ máy, cũng như bảo đảm quyền và lợi ích của người dân, doanh nghiệp đang cần được tháo gỡ ngay. Mỗi sự chậm trễ đều có thể làm suy giảm động lực phát triển. Ở góc độ sâu hơn, đây chính là biểu hiện cụ thể của tinh thần QH hành động. Hành động ở đây không chỉ là tăng về khối lượng công việc, mà là sự chuyển biến về phương thức, theo đó hoạt động lập pháp được thực hiện một cách chủ động hơn, không để bị động trước áp lực thời gian hay hoàn cảnh. . Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã yêu cầu đổi mới căn bản tư duy pháp luật theo hướng “kiến tạo phát triển”. Vậy QH khóa XVI sẽ thay đổi triết lý làm luật ra sao trong từng dự án luật? + Theo tôi, trong nhiệm kỳ này, QH phải chuyển mạnh từ tư duy “làm luật cho đủ” sang “làm luật để phát triển”. Ngay từ khâu xây dựng chương trình lập pháp, mỗi dự án luật đều phải được cân nhắc rất kỹ về sự cần thiết. Không phải cứ có vấn đề là ban hành luật mà phải tính đến chi phí tuân thủ, tác động tới môi trường đầu tư, kinh doanh. Tránh gia tăng số lượng văn bản nhưng lại vô tình tạo thêm rào cản cho phát triển. Quy trình lập pháp cũng phải thực sự khoa học, dân chủ và minh bạch hơn. Một đạo luật tốt không chỉ đúng về mặt quản lý nhà nước mà còn phải đi được vào cuộc sống. Vì vậy, việc đánh giá tác động chính sách sẽ phải thực chất, trả lời được những câu hỏi rất cụ thể như quy định này có khơi thông nguồn lực hay không, có tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân hay không, có làm giảm chi phí tuân thủ hay không. Đối với những vấn đề mới như kinh tế số, kinh tế xanh hay các mô hình kinh doanh mới, cần một cách tiếp cận linh hoạt và cởi mở hơn. QH sẽ chú trọng các cơ chế thí điểm có kiểm soát, các khung pháp lý thử nghiệm, vừa quản lý được rủi ro, vừa tạo không gian cho đổi mới sáng tạo… Nâng cao vai trò thẩm tra của các ủy ban . Để kiên quyết xóa bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, giải phóng các nguồn lực xã hội, công tác thẩm tra các dự án luật tại nghị trường QH khóa mới cần những thay đổi đột phá nào? + Đây là câu hỏi chạm đúng vào một trong những điểm nghẽn lâu năm của hệ thống pháp luật nước ta. Để xóa bỏ tư duy này, cách tiếp cận thẩm tra sẽ phải thay đổi về bản chất, không chỉ dừng ở việc xem xét tính hợp hiến, hợp pháp hay tính thống nhất của dự thảo luật, mà phải đi sâu đánh giá triết lý điều chỉnh của từng chính sách. Lâu nay, trọng tâm thẩm tra thường xoay quanh tính khả thi trong quản lý nhà nước. Nay tư duy này cần thay đổi bằng những câu hỏi gai góc hơn: Quy định này có đang cấm hoặc hạn chế những gì đáng ra nên được phép không? Chi phí của sự cấm đoán này là bao nhiêu?... Song song đó, để nâng cao thực chất vai trò phản biện độc lập trong quy trình thẩm tra, các ủy ban của QH cũng chủ động tổ chức lấy ý kiến trực tiếp từ doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề, người dân chịu tác động. Những tiếng nói từ thực tiễn này sẽ là một kênh phản biện rất quan trọng để phát hiện và loại bỏ các quy Quốc hội khóa XVI: Đưa pháp luật cạnh tranh quốc gia Những luật được thông qua tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã phản ánh sâu sắc các vấn đề dân sinh cấp bách, những điểm nghẽn đang cần tháo gỡ nhanh chóng, tạo đà cho đất nước phát triển. LÊ THOA thực hiện Ông VŨ ĐĂNG KHUÊ, Chủ tịch Tập đoàn BGroup kiêm Chủ tịch Hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Bình Dương (TP.HCM): “Đường cao tốc” cho doanh nghiệp bứt tốc Việc từ bỏ tư duy “nặng về quản lý, nhẹ về kiến tạo” là một cuộc cách mạng về lập pháp. Trước đây, tư duy “không quản được thì cấm” vô tình biến pháp luật thành những rào chắn. Nay triết lý “luật mở đường” đưa pháp luật thành hệ thống đường cao tốc cho doanh nghiệp vận hành, là lời giải cho bài toán khơi thông nguồn lực. Sự thay đổi này giúp xử lý ba rào cản lớn để tháo gỡ tâm lý và chi phí tuân thủ vô hình. Thứ nhất, xóa bỏ tâm lý “sợ sai” của cả hai phía. Luật rõ ràng, cán bộ thực thi không còn e dè khi ký duyệt và doanh nhân không còn phải lo ngại các quy định chồng chéo. Thứ hai, luật kiến tạo sẽ giúp cắt giảm các thủ tục “xin-cho” không cần thiết, bảo vệ tính thời điểm của cơ hội kinh doanh. Thứ ba là giảm chi phí “bôi trơn”. Khi thể chế minh bạch, các kẽ hở tạo ra cơ chế cửa sau bị triệt tiêu, giúp doanh nghiệp tập trung nguồn lực vào đổi mới sáng tạo. Tôi cho rằng việc chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo là bước chuyển bản lề. Khi luật pháp mở đường, doanh nghiệp sẽ giảm đáng kể những chi phí tuân thủ vô hình. Một môi trường pháp lý minh bạch giúp doanh nghiệp tự tin mở rộng sản xuất, đầu tư dài hạn và chuyển từ phòng thủ sang tăng trưởng chủ động. Trong kỷ nguyên mới, “tốc độ thể chế” mới là vũ khí cạnh tranh. Quốc gia nào ban hành được khung pháp lý an toàn, thuận lợi và nhanh chóng nhất sẽ thu hút được những “sếu đầu đàn”. Đặc biệt, ở góc độ nhà đầu tư, cải cách thể chế không chỉ giảm chi phí mà còn tăng tốc độ phát triển. Nếu luật đi trước, rõ ràng và ổn định, dòng vốn sẽ được giải phóng nhanh hơn, dự án triển khai đúng nhịp thị trường, tạo ra hiệu quả lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế. Luật sư ĐỖ NGỌC ANH, Giám đốc Công ty Luật Bến Thành, Phó Viện trưởng Viện Khoa học pháp lý và phát triển doanh nghiệp (ILC): Sẽ không còn tình trạng “luật chờ nghị định” Sự thay đổi sang tư duy lập pháp kiến tạo là cuộc cách mạng nhằm tháo gỡ rủi ro pháp lý tiềm ẩn, đồng thời thiết lập vành đai an toàn để cộng đồng doanh nghiệp tự tin dồn lực đầu tư. Lập pháp kiến tạo giúp tháo gỡ ba rủi ro đang kìm hãm doanh nghiệp. Trước hết là ngăn chặn tư duy “không quản được thì cấm”, tạo điều kiện cho thử nghiệm đổi Ý kiến
5 thoisu@phapluattp.vn Thời sự - Thứ Hai 27-4-2026 PGS-TS BÙI HOÀI SƠN (*) Tại phiên khai mạc kỳ họp thứ nhất, Quốc hội (QH) khóa XVI, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đặt ra một yêu cầu rất rõ: Pháp luật không chỉ quản lý thực tại đã định hình, mà phải mở lối cho những mô hình mới, những động lực mới, những không gian phát triển mới. Tinh thần ấy cũng rất thống nhất với yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp trong Kết luận 09-KL/TW ngày 10-3-2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Một quốc gia muốn bứt phá trong thời đại chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và cạnh tranh thể chế gay gắt thì pháp luật phải đi trước một bước, tạo hành lang cho cái mới ra đời, được thử nghiệm, sàng lọc và phát triển lành mạnh. Đó là tinh thần lập pháp của một QH hành động, đồng hành cùng khát vọng phát triển dân tộc. Tôi cho rằng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước rất sâu sắc, rất đúng lúc và cũng rất trúng vào “điểm nghẽn của điểm nghẽn” hiện nay - đó là thể chế. Điều này cho thấy ba chuyển động lớn về tư duy làm luật. Cụ thể, chuyển từ tư duy cấm đoán sang cho phép có điều kiện; từ tư duy ban hành quy định để dễ quản sang thiết kế thể chế để xã hội, doanh nghiệp, người dân có thể làm được, dám làm và làm đúng. Đồng thời, chuyển từ tư duy làm luật theo từng vấn đề riêng lẻ sang kiến tạo một cấu trúc pháp luật đồng bộ, minh bạch, ổn định nhưng đủ linh hoạt. Nếu không có sự xoay trục này, chúng ta sẽ rất khó biến khát vọng phát triển của Đại hội XIV thành năng lực phát triển thực tế. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng dùng một hình ảnh rất ấn tượng: “Luật không chỉ mở đường mà còn phải sửa đường”. Tôi cho rằng hình ảnh “mở đường” và “sửa đường” đã mô tả trọn vẹn hai nhiệm vụ lớn của hoạt động lập pháp. “Mở đường” là tạo hành lang cho cái mới, cho xu hướng phát triển mới, cho động lực tăng trưởng mới. Còn “sửa đường” là nhận diện rất thẳng thắn những đoạn thể chế đang chồng chéo, mâu thuẫn, không còn phù hợp với yêu cầu phát triển để chỉnh sửa. Có những lúc đất nước không thiếu nguồn lực, ý tưởng hay quyết tâm nhưng bị chậm lại vì “đường thể chế” gồ ghề. Đi một bước phải xin phép nhiều bước, làm một việc mà vướng nhiều luật. Vì thế, thông điệp này không chỉ mang ý nghĩa hình tượng, mà là một yêu cầu hành động rất cụ thể đối với QH khóa XVI. Trên tinh thần đó, thời gian tới, QH cần ưu tiên giải quyết những điểm nghẽn để sửa ngay các nút thắt về thể chế và ban hành những đạo luật mang tính chất mở đường ở năm lĩnh vực lớn. Thứ nhất, phải tháo gỡ các điểm nghẽn giữa đầu tư công, đầu tư tư, PPP, đất đai, quy hoạch, xây dựng, đấu thầu và ngân sách, đồng thời ưu tiên cụm pháp luật về phát triển kinh tế tư nhân và môi trường kinh doanh. Đây là khu vực thể chế có tác động lan tỏa rất lớn nhằm giải phóng mạnh mẽ các nguồn lực xã hội. Nếu ách tắc ở đây thì hạ tầng, dịch vụ công và giải ngân chậm lại, nguồn lực xã hội cũng bị kìm lại. Thứ hai là dẹp bỏ những rào cản pháp lý và ưu tiên đạo luật mở đường cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo cùng các mô hình kinh doanh mới. Đây là nền tảng của năng suất mới, mô hình tăng trưởng mới và năng lực cạnh tranh mới. Nếu luật luôn đi sau các lĩnh vực này, chúng ta sẽ mất lợi thế cạnh tranh ngay từ đầu. Thứ ba là cụm pháp luật về tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền đi đôi với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình. Việc sửa đổi phải hướng tới một bộ máy vừa tinh gọn vừa vận hành hiệu quả hơn, giúp cán bộ rõ thẩm quyền, ranh giới trách nhiệm để không còn tâm lý e dè. Thứ tư, tôi cho rằng phải dành sự quan tâm xứng đáng cho những điểm nghẽn thể chế và các đạo luật mở đường trong lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế và an sinh xã hội. Đây không phải là lĩnh vực “tiêu tiền” đơn thuần, mà là nơi trực tiếp tạo dựng chất lượng nguồn nhân lực, sức sáng tạo xã hội, sức bền và sức mạnh mềm quốc gia. Luật pháp phải tạo điều kiện để văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, giáo dục khơi dậy năng lực con người, y tế nâng cao chất lượng sống. Thứ năm, hoàn thiện các đạo luật liên quan đến tài nguyên, môi trường, năng lượng, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Thế giới đang cạnh tranh không chỉ bằng tốc độ tăng trưởng mà còn bằng chất lượng tăng trưởng, khả năng thích ứng và chống chịu. QH cần nhìn luật pháp không chỉ như công cụ điều chỉnh từng ngành, mà như kiến trúc tổng thể cho tương lai quốc gia. Tôi tin rằng nếu QH khóa XVI thật sự quán triệt tinh thần “pháp luật phải mở đường, kiến tạo tương lai và sửa những đoạn đường thể chế gồ ghề” thì nhiệm kỳ này hoàn toàn có thể để lại một dấu ấn lập pháp rất đặc biệt. Đó là không chỉ làm ra nhiều luật hơn, mà làm ra một hệ thống pháp luật tốt hơn, thông thoáng hơn, khả thi hơn và truyền cảm hứng phát triển mạnh mẽ hơn cho đất nước. (*) Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội định mang tính cấm đoán không phù hợp, tạo rào cản không cần thiết. Mặt khác, phải nâng cao hơn nữa yêu cầu về đánh giá tác động chính sách trong quá trình thẩm tra; gắn công tác thẩm tra với trách nhiệm giải trình và cơ chế giám sát sau ban hành. Khi mỗi quy định đều được theo dõi, đánh giá lại trong thực tiễn, các cơ quan tham gia xây dựng luật sẽ thận trọng hơn, hạn chế tối đa việc lựa chọn giải pháp an toàn là cấm đoán. Đưa pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh . Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh “Luật không chỉ mở đường mà còn phải sửa đường”. Ông nhìn nhận như thế nào về vấn đề này? + Để pháp luật Việt Nam thực sự đi trước mở đường trong kỷ nguyên hướng tới hai mục tiêu 100 năm, trước hết, khi xây dựng pháp luật, chúng ta phải đặt câu hỏi những vấn đề đó trong 10-20 năm nữa sẽ vận động theo hướng nào và khung pháp lý nào sẽ phù hợp để giúp chúng ta đi trước thay vì phải đuổi theo. Qua đó, sẽ định hình triết lý lập pháp phù hợp, xây dựng nên cơ sở để điều chỉnh theo từng khoảng thời gian cụ thể, giúp cho hệ thống pháp luật có tầm nhìn dài hạn, có tính ổn định và khả năng dự báo cao. Điều này đòi hỏi QH phải kết nối chặt chẽ hơn với cộng đồng nghiên cứu, dự báo chiến lược và các tổ chức tư vấn chính sách độc lập để công tác lập pháp được nuôi dưỡng bởi tầm nhìn dài hạn. Kế đó là tăng cường xây dựng các khung pháp lý mở cho những lĩnh vực chưa định hình như kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, kinh tế tuần hoàn, công nghệ sinh học. Đây là những lĩnh vực đang thay đổi quá nhanh để có thể lập pháp theo cách truyền thống. Hiện Việt Nam đã bắt đầu làm điều này trong một số lĩnh vực nhưng cần nhân rộng mô hình này với cơ chế tổng kết và chuyển hóa thành luật nhanh hơn. Ngoài ra, pháp luật phải kiến tạo lợi thế cạnh tranh có chủ đích. Trong cuộc đua thu hút đầu tư công nghệ cao toàn cầu, hệ thống pháp luật chính là yếu tố có tính cạnh tranh cao mà một quốc gia chào hàng với thế giới. Môi trường pháp lý thông thoáng, minh bạch, dự đoán được và thực thi nghiêm chỉnh chính là lợi thế cạnh tranh. Chúng ta cần xây dựng một số lĩnh vực pháp luật đạt chuẩn quốc tế cao nhất, chẳng hạn trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, giải quyết tranh chấp thương mại, bảo vệ nhà đầu tư… để Việt Nam trở thành điểm đến mà các tập đoàn công nghệ và nhà đầu tư chiến lược lựa chọn không phải vì chi phí rẻ. Một vấn đề nữa là Việt Nam cần quan tâm đầu tư, xây dựng một nền lập pháp hiện đại, chuyên nghiệp, có tính kế thừa và tích lũy… . Xin cảm ơn ông.• trở thành lợi thế Để khắc phục tình trạng“luật chờ nghị định” đang tồn tại, theo tôi ngay từ khâu xây dựng luật cần xác định rõ vấn đề gì thuộc phạm vi luật định, vấn đề gì thuộc phạm vi Chính phủ, các bộ quy định… Ví dụ, những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ của người dân, điều kiện kinh doanh hay cơ chế vận hành thị trường phải được quy định ngay trong luật, thay vì “đẩy xuống” văn bản dưới luật. Những nội dung giao cho Chính phủ quy định chi tiết phải là những vấn đề thực sự mang tính kỹ thuật, thường xuyên biến động, cần linh hoạt điều chỉnh. Vấn đề này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh phải “kiên quyết khắc phục tình trạng “luật bó”, chồng lấn, đẩy trách nhiệm cho văn bản dưới luật; phải làm sao để luật ban hành ra là đi được vào cuộc sống, người dân dễ hiểu, doanh nghiệp dễ thực hiện, cơ quan nhà nước dễ áp dụng”. Đồng thời, phải gắn chặt quy trình xây dựng luật với quy trình chuẩn bị văn bản hướng dẫn thi hành. Khi trình dự án luật, cơ quan soạn thảo đồng thời phải chuẩn bị dự thảo nghị định, thậm chí là các văn bản liên quan để QH và các cơ quan thẩm tra có thể đánh giá tính đồng bộ, khả thi ngay từ đầu. Đây là cách nhiều nước đã làm để tránh độ trễ chính sách… ĐBQH HOÀNG MINH HIẾU Trong bối cảnh mới, hoạt động lập pháp của Quốc hội đã được thực hiện một cách chủ động hơn, không để bị động trước áp lực thời gian hay hoàn cảnh. Gỡ nút thắt thể chế cho 5 lĩnh vực lớn Một phiên làm việc tại hội trường của kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: QH Góc nhìn Luật không thể chờ nghị định, thông tư mới sáng tạo. Kế đến là giải quyết rủi ro từ sự chồng chéo trong các văn bản pháp lý vốn đang tạo ra “rừng” quy định rối rắm. Tư duy mới mang đến yêu cầu pháp luật cởi mở và phải đi trước để định hướng, dẫn dắt. Cuối cùng, khi pháp luật minh thị và chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” sẽ loại bỏ tâm lý sợ hãi, trì trệ cũng như áp lực lên cán bộ thực thi chính sách. Bên cạnh tháo gỡ khó khăn, cuộc cách mạng này còn tạo tấm khiên bảo vệ cho doanh nghiệp. Cơ chế này cho phép miễn trừ hậu quả nếu doanh nghiệp đã nỗ lực hết sức nhưng điều kiện khách quan khiến kết quả không như mong muốn, đặc biệt là trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo. Việc cắt giảm thực chất các thủ tục hành chính không cần thiết còn giúp minh bạch hóa và giảm thiểu chi phí ẩn… Một bước đột phá lập pháp quan trọng khác là thể chế hóa đồng bộ, ban hành luật kèm văn bản hướng dẫn chi tiết để áp dụng ngay, chấm dứt tình trạng “luật chờ nghị định”. Việc này giúp loại bỏ văn hóa bôi trơn, tiết kiệm ít nhất 50% thời gian và chi phí tuân thủ, giúp doanh nghiệp tránh rủi ro phải tạm dừng hoạt động do mâu thuẫn giữa luật cũ và luật mới. Chính phủ đang thay đổi tư duy, tập trung rà soát và cắt giảm điều kiện kinh doanh không cần thiết để chuyển sang kiến tạo phát triển. Bên cạnh cải thiện chỉ số minh bạch, việc tháo gỡ đồng bộ các điểm nghẽn pháp luật còn tạo niềm tin cho nhà đầu tư quốc tế, nâng cao uy tín và vị thế của Việt Nam trong tiến trình hội nhập toàn cầu. QUANG HUY ghi
6 Pháp luật & cuộc sống - Thứ Hai 27-4-2026 rằng CHV cố tình định giá thấp tài sản để bán đấu giá cho người quen hoặc kéo dài thủ tục xác minh điều kiện THA nhằm gây áp lực buộc đương sự “thỏa thuận ngoài”. Những hành vi này nếu chỉ xử lý kỷ luật bằng hình thức khiển trách, cảnh cáo, cách chức - rõ ràng không tương xứng với hậu quả gây ra, đặc biệt trong một số vụ việc thiệt hại có thể lên đến hàng tỉ đồng. Để quy định mới thực sự “đánh trúng” các hành vi lạm quyền, tiêu cực trong THADS, thay vì chỉ dừng ở định hướng chung, cần thiết kế theo hướng cụ thể, khả thi và dễ áp dụng trong thực tiễn. Chẳng hạn, giới hạn rõ phạm vi truy cứu trách nhiệm hình sự (TNHS), chỉ xử lý đối với hành vi có lỗi cố ý, có dấu hiệu vụ lợi hoặc động cơ cá nhân rõ ràng như thông đồng dìm giá tài sản, chiếm dụng tiền THA, cố ý làm trái nội dung bản án... ThS NGUYỄN ĐỨC HIẾU, Trường ĐH Quốc tế, ĐHQG TP.HCM: Cần cân bằng các hình thức xử lý Chương XXIV BLHS quy định 25 điều về các tội xâm phạm hoạt động tư pháp. Trong đó, tội ra quyết định trái pháp luật (Điều 371) quy định xử lý hành vi của người có thẩm quyền cố ý ban hành quyết định trái pháp luật trong hoạt động tố tụng hoặc THA. Các tội về chức vụ tại Chương XXIII như tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ (Điều 356), tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng (Điều 360). Đối với tội ra quyết định trái pháp luật đòi hỏi chủ thể phải là người có thẩm quyền trong hoạt động tố tụng hoặc THA và yếu tố lỗi cố ý nhưng không phân định rõ các nghĩa vụ đặc thù của CHV như nghĩa vụ thông báo hợp lệ, quy trình cưỡng chế, định giá tài sản... Các tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng lại mang tính khái quát cao, không phản ánh được đặc thù của hoạt động THADS với những thủ tục phức tạp và tác động trực tiếp đến quyền tài sản của đương sự. Đây chính là khoảng trống pháp lý mà việc bổ sung tội danh mới sẽ khắc phục. Do đó, khi thiết kế tội danh mới, không thể được thực hiện một cách biệt lập mà cần đặt trong mối tương quan với toàn bộ hệ thống trách nhiệm pháp lý đang áp dụng cho CHV. Hiện nay, CHV vi phạm có thể phải chịu các trách nhiệm khác nhau. Thứ nhất là trách nhiệm kỷ luật công vụ với các hình thức từ khiển trách, cảnh cáo đến cách chức, buộc thôi việc - theo quy định của Luật Cán bộ, công chức. Thứ hai là trách nhiệm bồi thường dân sự, cụ thể là trách nhiệm hoàn trả cho Nhà nước theo Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Thứ ba là TNHS. TNHS chỉ nên được kích hoạt khi các cơ chế kỷ luật và bồi thường không đủ sức răn đe, nghĩa là khi hành vi vi phạm đạt đến mức độ nguy hiểm cho xã hội, đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Nếu thiếu sự phân định này, việc bổ sung tội danh mới có nguy cơ chồng chéo với các hình thức xử lý đã có, gây ra tình trạng thừa chế tài nhưng thiếu hiệu quả. Do đó, cấu thành tội phạm mới cần được thiết kế sao cho chỉ bao quát những hành vi vượt ra ngoài khả năng điều chỉnh của kỷ luật và bồi thường, nghĩa là những trường hợp có lỗi cố ý, gây thiệt hại nghiêm trọng và xâm phạm trực tiếp tới sự đúng đắn của hoạt động tư pháp. Tuy nhiên, không phải mọi sai phạm trong THADS đều nên xử lý bằng TNHS. Hoạt động THA có đặc thù rất phức tạp, phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan như tình trạng pháp lý của tài sản, đương sự... Nếu quy định tội danh theo hướng quá rộng, chẳng hạn chỉ cần “thực hiện không đầy đủ quy định gây thiệt hại” là có thể truy cứu TNHS thì sẽ dẫn đến hệ quả như CHV có tâm lý né tránh, sợ trách nhiệm, không dám ra quyết định trong các vụ việc phức tạp; gián tiếp làm giảm hiệu quả của hệ thống THADS. ThS LÊ BÁ ĐỨC, Trường ĐH Kinh tế - Luật, ĐHQG TP.HCM: Cần được thiết kế rõ ràng Kinh nghiệm của Nhật Bản và Trung Quốc cho thấy việc hình sự hóa sai phạm trong hoạt động tư pháp thường được đặt trong giới hạn chặt chẽ. Nhật Bản không quy định tội danh riêng về hành vi THA sai gây thiệt hại tài sản nhưng xử lý nghiêm hành SONG MAI Bộ Công an đang lấy ý kiến góp ý dự thảo hồ sơ chính sách dự án BLHS (sửa đổi) với nhiều đề xuất mới. Trong đó có đề xuất bổ sung tội danh mới liên quan đến các sai phạm của chấp hành viên (CHV) thi hành án dân sự (THADS). Cơ quan soạn thảo cho rằng hiện nay có tình trạng CHV THADS thực hiện sai quy định hoặc thực hiện không đầy đủ quy định về THADS gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, song chưa có chế tài xử lý hình sự, gây bức xúc cho nhân dân, xâm phạm đến an ninh trật tự. Đồng thời, đề xuất bổ sung một số hành vi nguy hiểm cho xã hội trong BLHS để giải quyết các vấn đề vướng mắc, bất cập trong thực tiễn đối với hành vi thực hiện sai quy định hoặc thực hiện không đầy đủ quy định về THADS của CHV. Báo Pháp Luật TP.HCM xin ghi nhận ý kiến các chuyên gia về đề xuất nêu trên. TS - luật sư NGUYỄN THỊ KIM VINH, nguyên thẩm phán TAND Tối cao: Tránh hình sự hóa rủi ro nghề nghiệp Đề xuất bổ sung tội danh mới đối với CHV về cơ bản xuất phát từ thực tiễn, mang tính cấp thiết nhưng nếu quy định không chuẩn xác thì rất dễ rơi vào tình trạng hình sự hóa rủi ro nghề nghiệp. Trước hết, cần thừa nhận trong thực tế, không ít bản án đã có hiệu lực pháp luật nhưng việc THA bị trì hoãn. Đó là các vụ kê biên, xử lý tài sản bảo đảm, có trường hợp cho Một buổi cưỡng chế thi hành án dân sự. Ảnh minh họa: SONG MAI/THADS TP.HCM vi lạm dụng quyền hạn trong hoạt động tư pháp. Trung Quốc cũng không xây dựng tội danh độc lập theo hướng mô tả chung hành vi THA trái pháp luật, mà tập trung xử lý hành vi làm sai lệch hoạt động tư pháp. Theo Điều 399 Luật Hình sự Trung Quốc, cán bộ tư pháp nếu vì tư lợi hoặc động cơ cá nhân mà cố ý bẻ cong pháp luật, làm sai lệch việc giải quyết vụ án thì có thể bị truy cứu TNHS. Đối với lĩnh vực dân sự, hành chính, người có thẩm quyền cố ý ban hành phán quyết hoặc quyết định trái sự thật, trái pháp luật, nếu có tình tiết nghiêm trọng, cũng bị xử lý hình sự. Cách tiếp cận của hai quốc gia này cho thấy pháp luật không nên hình sự hóa mọi vi phạm nghiệp vụ, mà chỉ nên tập trung vào hành vi có tính chất lạm quyền, cố ý, khách thể bị xâm hại rõ ràng và hậu quả nghiêm trọng. Từ kinh nghiệm nêu trên, có thể thấy rằng việc tội phạm hóa là cần thiết nhưng phải được thiết kế thật rõ ràng. Trước hết, cần xác định cụ thể hành vi nào của CHV bị coi là nguy hiểm cho xã hội đến mức phải xử lý hình sự. Tiếp đó, cần làm rõ yếu tố lỗi, nhất là phân biệt giữa cố ý làm trái, vô ý do cẩu thả và sai sót khách quan do tính chất phức tạp của vụ việc. Hậu quả thiệt hại cũng cần được quy định cụ thể để tránh áp dụng tùy tiện. Tóm lại, đề xuất bổ sung tội danh mới liên quan đến sai phạm của CHV là hướng đi có cơ sở trong bối cảnh yêu cầu bảo vệ quyền tài sản, kiểm soát quyền lực công và nâng cao trách nhiệm công vụ. Tuy nhiên, chính sách hình sự luôn cần sự thận trọng. Tội danh mới chỉ có ý nghĩa khi được quy định minh bạch, chặt chẽ, xác định rõ hành vi, hậu quả, yếu tố lỗi và ranh giới với xử lý kỷ luật. Có như vậy, pháp luật mới vừa xử lý nghiêm các sai phạm nghiêm trọng, vừa tránh hình sự hóa những sai sót nghiệp vụ thông thường.• Trách nhiệm hình sự chỉ nên được kích hoạt khi các cơ chế kỷ luật và bồi thường không đủ sức răn đe, nghĩa là khi hành vi vi phạm đạt đến mức độ nguy hiểm cho xã hội, đủ yếu tố cấu thành tội phạm. phapluat@phapluattp.vn Góp ý về đề xuất bổ sung tội danh liên quan sai phạm chấp hành viên Các chuyên gia cho rằng đề xuất của Bộ Công an là có cơ sở nhưng cần cân nhắc thấu đáo mọi vấn đề để tránh hình sự hóa rủi ro nghề nghiệp trong hoạt động thi hành án dân sự. Phân định rõ trách nhiệm cá nhân Cần làm rõ mức độ, ngưỡng thiệt hại để có cơ sở xử lý CHV có sai phạm trong quá trình tổ chức THA. Đồng thời, tăng minh bạch cho hoạt động THADS như bắt buộc ghi âm, ghi hình các khâu như kê biên, kiểm kê tài sản. Cho phép luật sư, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được tiếp cận hồ sơ, tham gia giám sát các bước quan trọng; tăng vai trò của kiểm sát viên trong việc kiểm sát hoạt động THA. Ngoài ra, cần phân định rõ trách nhiệm cá nhân. Bởi trong nhiều vụ việc, sai phạm là hệ quả của cả một quá trình có nhiều chủ thể tham gia như thẩm định giá, đấu giá... Nếu không tách bạch rõ, rất dễ“dồn” TNHS về phía CHV. Cần có cơ chế miễn trừ hoặc loại trừ trách nhiệm đối với trường hợp CHV đã làm đúng quy trình, đúng thẩm quyền nhưng rủi ro vẫn xảy ra do yếu tố khách quan. TS - luật sư NGUYỄN THỊ KIM VINH, nguyên thẩm phán TAND Tối cao Họ đã nói
RkJQdWJsaXNoZXIy Mjg2ODExMg==