CHỦNHẬT 28-5-2017
2
TUẦN THỜI SỰ
Luậtsưtốgiác
thânchủ:
Nênhaykhông?
Chủ tịchQuốc hội Nguyễn Thị KimNgân: “Bộ trưởngBộ Tư pháp
Lê Thành Long nên ngồi lại với Liên đoàn Luật sư, các đại biểu và
kể cả các chuyên gia luật để thảo luận thấu tình đạt lý về vấn đề này”.
hiểu,chiasẻ, thôngcảmvớicácLS.
Ông Học nói: “Quan điểm của
tôi rấtủnghộkhoản3Điều19,quy
địnhnhư thế là luậtđãghinhậnvai
trò, trách nhiệm củaLS, cũng ghi
nhậnmốiquanhệđặcbiệtgiữaLS
với thânchủ”.Đồng thời ôngHọc
cũngnhậnđịnh rằngkhoản3Điều
19củadự luậtkhôngbuộcLSphải
tố giác tất cả tội phạm.
Chủ nhiệmỦy banTư phápLê
Thị Nga tiếp lời: “Báo cáo thẩm
tracủaỦybanTưphápcủaQHđã
nói phạmvi các tội phạmLSphải
tốgiácđã thuhẹpđángkể. Sovới
Điều 22 của BLHS 1999, BLHS
2015về tráchnhiệm củaLS trong
việckhông tốgiác tộiphạmđãgiảm
đi 70 khung hình phạt, trước đây
là 179, giờ chỉ còn 109”.
ĐB Trương Trọng Nghĩa đi từ
lịch sử của đặc quyền LS từ thời
La Mã đến truyền thống thông
luậtAnhQuốc để nói rằng: “Đây
lànhữngvấnđềnguyên lý, không
phải chỉ là khoa họcmà là lịch sử
pháp lý và thành tựu pháp lý của
nhân loại”.
“Xin thưa, khi anh Thịnh hay
chúng tôi nói về khó khăn khi áp
dụngĐiều 19 thì không phải chủ
yếu là quan hệ giữa LS và người
mìnhbàochữamàđây làmột trong
nhữngvấnđề rấtquan trọngcủahệ
thống tư pháp” - ôngNghĩa nói.
Theoông, vấnđềđặcquyềncủa
LSchính là tạo rasựcânbằng,điều
kiện bảo đảm công lý, bảo đảm
quyềnconngười. “Đâykhôngphải
chuyệngâykhókhănchonghềLS
rồi chúng tôi năn nỉ, xinmấy anh
thôngcảm.Cáiđó làcáiphụ,có thể
xảy ra, có thểkhôngxảy ranhưng
đảmbảoquyền conngười, bảovệ
công lýmới là quan trọng” - ông
Nghĩa nhận định.
Hơn nữa, ông Nghĩa cũng cho
rằng: Theo Điều 19, nếu như LS
cóngười thânviphạmđâucóđược
miễn trừ trách nhiệm hình sự. “Ở
đâychỉ quanhệvới thânchủđược
bào chữa thôi.Hànhvi đangvà sẽ
diễnrakhôngđượcmiễn trừphải tố
giác” - ôngNghĩanói và cho rằng
từ “tố giác” là rất rộng và nguy
hiểm choLS.
Giải thích rõhơn,ôngNghĩacho
rằng sự phân công giữa công tố,
LS là sự phân công theo nguyên
lý của hệ thống tư pháp. “LS bào
chữa cho NămCam hoặc những
người rất phảnđộng, đặt bomgiết
chết baonhiêungười thì đừng suy
nghĩ LS đó không có lương tâm,
không yêu nước. Không phải, cái
đó rất là sai!” - ôngNghĩa nói.
Đồng thời ông khẳng định lại
lần nữa rằng sẽ là rất sai lầm nếu
nhưcó tư tưởngđangđấu tranhđể
thiết kế BLHS này theo tư tưởng
“bất trung” hoặc bào chữa cho tội
phạm này, tội phạm kia là thiếu
tráchnhiệm.
“Hiểu như vậy là sai và không
đúng tầm của chúng ta ngồi đây
thiết kế luật này” - ôngNghĩanói.
Không thực tiễn,
kémkhả thi
ĐBNguyễnVănChiến,PhóChủ
tịchLiênđoànLSViệtNam, nhận
địnhĐiều19củadự luậtsẽxungđột
với Điều 73 củaBLTTHS khi quy
định người bào chữa không được
tiết lộbímật vềvụ ánvà thân chủ.
NếuĐiều19đượcthôngquathìphải
sửaĐiều 73BLTTHS để đảm bảo
nguyên tắc “luật nội dung và luật
hình thứckhôngxungđột nhau”.
Mặt khác, ĐBChiến nhìn nhận
thực tế rằngquyđịnhnàysẽkhông
khả thi.Kể từBLHS1999hoặcxa
hơn nữa chưa có trường hợp nào
LS lạiđi tốgiác thânchủcủamình.
Vả lại, theo thống kê, 80% tội
phạm bị bắt tạm giam, kể cả loại
tội ít nghiêm trọng. “Thửhỏi xem
cóđối tượngnàođược tạingoạiđể
tiếp tục thựchiện tộiphạmhoặcnói
với LS hành vi của mình?” - ĐB
Chiến đặt câu hỏi. Thêm nữa, khi
vào trại giam tiếp xúc bị can, bị
cáo, LS chỉ nghe bị can, bị cáokể
trong khi BLTTHS quy định lời
khai không thể là chứng cứ nếu
không phù hợp với các chứng cứ,
tài liệu khách quan khác.
“Tưởng chừngđưaĐiều19vào
đểnângcao tráchnhiệm, nghĩavụ
củacôngdânnhưng trong thực tiễn
khôngbaogiờ thựchiệnđược”-ĐB
Chiếnnói.
ChủtịchQuốchộiNguyễnThịKimNgân
:
“Ởđây tôihiểunêngiớihạn trong tộinào,
chứđúng làLScứđi tốgiác thânchủ
thì khôngđược”.
Điều19.Khôngtốgiáctộiphạm
1.Ngườinàobiết rõ tộiphạmđangđượcchuẩnbị,đangđược thực
hiệnhoặcđãđược thựchiệnmàkhông tốgiác thìphải chịu trách
nhiệmhìnhsựvề tội không tốgiác tộiphạm trongcác trườnghợp
quyđịnh tạiĐiều390củabộ luậtnày.
2.Người không tốgiác làông,bà, cha,mẹ, con, cháu, anhchị em
ruột, vợhoặcchồngcủangườiphạm tội khôngphải chịu trách
nhiệmhìnhsự theoquyđịnh tại khoản1điềunày, trừ trườnghợp
không tốgiáccác tội xâmphạmanninhquốcgiahoặc tộiđặcbiệt
nghiêm trọngkhácquyđịnh tạiĐiều389củabộ luậtnày.
3.Ngườibàochữakhôngphải chịu tráchnhiệmhìnhsự theoquy
định tại khoản1điềunày trong trườnghợpkhông tốgiác tội
phạmdochínhngườimàmìnhbàochữađã thựchiệnhoặcđã
thamgia thựchiệnmàngườibàochữabiếtđượckhi thựchiện
nhiệmvụbàochữa, trừ trườnghợpkhông tốgiáccác tội xâm
phạmanninhquốcgiahoặc tộiđặcbiệtnghiêm trọngkhácquy
định tạiĐiều389củabộ luậtnày.
CHÂNLUẬN - TRỌNGPHÚ
S
áng27-5, hội nghị vềdự
luật sửađổi,bổsungmột
sốđiềuBLHS2015được
tổ chứcnhằm lắngnghe
ý kiến của các đại biểu
(ĐB) về dự luật quan trọng này.
Chủ tịchQuốc hội (QH) đã tranh
luậnvới baĐB là luật sư (LS) tại
hộinghịvềdự luật sửađổi,bổsung
một số điềuBLHS 2015.
Nghề luật sưsẽ
bị thui chột?
Tuyhội nghị bànvề dự luật sửa
đổi, bổ sung BLHS 2015 nhưng
điểm nóng nhất của hội nghị vẫn
là Điều 19 của dự luật trong đó
quy địnhLS cũng phải tố giác tội
phạmnếuđó lànhững tội đặcbiệt
nghiêm trọng, tội xâm phạm an
ninh quốc gia.
Người đầu tiên đề cập đến vấn
đề này vẫn là Chủ tịch Liên đoàn
LSViệtNamĐỗNgọcThịnh,ĐB
tỉnhKhánhHòa.
“Điều tra tộiphạm là tráchnhiệm
của các cơ quan tiến hành tố tụng
và cơ quan điều tra. LS với trách
nhiệm người bào chữa và trách
nhiệm công dân phải ứng xử thế
nào?Nếu LS tố giác tội phạm thì
chính thân chủ đó cómời LS nữa
không? Xã hội có tẩy chay nghề
LSkhông?Chưabảovệđượcgìđã
đi tố giác rồi thì không biết nghề
LScóđiềukiện tồn tại haykhông.
Tôikhẳngđịnhniềm tincủakhách
hàngvàxãhộivàonghềLSsẽmất
dầnvà sẽ bị thui chột”.
ÔngThịnhmởđầuphầnphátbiểu
củamình bằng hàng loạt câu hỏi.
TheoôngThịnh,nếuLSbiếtthông
tin thânchủchuẩnbị thựchiện tội
phạmhoặc liênkếtvớinhiềungười,
biết tộiphạmnàychuẩnbịđặtbom
ở nơi nào đó, LS với trách nhiệm
côngdânbắt buộcphải báochocơ
quan có thẩmquyềnđểngăn chặn
hànhvi nguy hiểm đó.
“Đãbáocơquannhànước rồi thì
phải traođổi lạivới thânchủrằng tôi
phải làmviệcđó.Rất rànhmạchvà
sòngphẳng”-ôngThịnhnóivàkhẳng
địnhđốivới tộiphạmnghiêm trọng
xâmphạmanninhquốcgia thìphải
báongaychứkhông thểkhôngbáo.
Saukhidẫnnhiềuvídụphân tích
cho những luận điểm của mình,
kể cả kinh nghiệm quốc tế, ông
Thịnh đề xuất nên “khoanh” lại
khoảng 20-30 tội buộcLS phải tố
giác tội phạm.
“Như thế lànhiều rồi.Nếukhông
thì chỉ khoảng 15-20 tội” - ông
Thịnh nói.
Ngay saukhi ôngThịnhdứt lời,
Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim
Ngân tranh luận: “TôixinhỏiLiên
đoànLS, trướckhi sửabộ luật này
có điều gì làm thui chột nghề LS
chưa?Vì từ trước tới naychúng ta
vẫn thế, không phải bây giờmới
quyđịnh như vậy”.
ÔngThịnh nói ngay rằng: “Dạ,
có! Có đấy ạ”.
Chủ tịch QH nói tiếp: “BLHS
có tới 500điềumà liênđoàn lại đi
bảo vệ chỉ một điều chomình từ
hội trường tới đây.Ngoài đạođức
nghềnghiệp,chúng tacònđạođức,
trách nhiệm của một công dân.
Chúng ta phải xem lại chỗ này”.
Tuyvậy,Chủ tịchQHcũngnói:
“Ởđây tôi hiểunêngiới hạn trong
tộinào,chứđúng làLScứđi tốgiác
thân chủ thì không được. Nhưng
cũng phải giới hạn tội nào thì anh
không thể làm ngơ được”.
“Cái chính làbảo vệ
công lý”
ĐBNguyễnTháiHọc (tỉnhPhú
Yên)chobiết trướckhi làmĐBQH,
ông đã có tám năm làmLS và rất
“Tôikhẳngđịnhniềm
tincủakháchhàngvà
xãhộivàonghềLSsẽ
mấtdầnvàsẽbịthui
chột”-ĐBĐỗNgọc
Thịnh,ChủtịchLiên
đoànLSViệtNam.
“TưởngchừngđưaĐiều19(vềviệc luậtsưphảitốgiácthânchủđốivớimộtsốtội)đểnângcaotráchnhiệm,
nghĩavụcủacôngdânnhưngtrongthựctiễnkhôngbaogiờthựchiệnđược”-đạibiểuNguyễnVănChiến,
PhóChủtịchLiênđoànLuậtsưViệtNam.Ảnhminhhọa:HTD
