CHỦNHẬT 28-5-2017
6
THỜI ĐẠI
Nhiềucuộcthidànhchogiáo
viênvàhọcsinhhiệnnay
khôngnhậnđượcsựđồng tình
củaxãhội.
Giảmcáckỳthi
đểtrịbệnh
thànhtích
“Chúng ta dùng thành tích để xét việc này việc kia, từ chỗ đó dần dần
hình thành nên ý thức của con người, cho nênmới hình thành các
cuộc thi căng thẳng...
VIẾTTHỊNH
thựchiện
B
ộ GD&ĐT vừa gửi
công văn tới các sở
Giáodục, trườngphổ
thông trực thuộcBộ,
yêucầu tinhgiảncuộc
thidànhchogiáoviên (GV)vàhọc
sinh (HS) phổ thông.
Động thái này ra đời trong bối
cảnh số lượng cuộc thi dành cho
GV,HShiệnnay
quánhiều,chồng
chéo,gâyáp lực.
PGS-TS Trần
XuânNhĩ,nguyên
Thứ trưởng Bộ
GD&ĐT
(ảnh)
,
đánh giá đây là
một hành động
cần thiết để đưa dạy và học về
thực chất.
Cáccuộc thi là tràn lan
vàhình thức
.
Phóng viên:
Thưa ông, một
trong những nội dung trong công
văn mới đây của Bộ GD&ĐT đó
làgiảmcáccuộc thi cấpquốcgia;
chỉ chọn một số cuộc thi cơ bản,
gắn liềnvớinhiệmvụchính trị của
ngànhđểchỉđạo tổchức.Bộđồng
thời điều chỉnh chính sáchđối với
người dự thi; không lấy thành tích
cuộc thi để xét thi đuađối với các
địaphương,đơnvị…Ôngđánhgiá
thế nào về công văn trên?
+ PGS-TS
Trần Xuân Nhĩ:
Như nhiều lần tôi đã bày tỏ quan
điểmvới báo chí vềvấnđề thi cử.
Quanđiểmnhất quáncủa tôi đó là
có học phải có thi. Bởi vì các kỳ
thi là cáchđể đánhgiáHS, không
có thi thì người ta không học. Thi
là cáchkiểm tra lại năng lực, kiến
thức củaHS, GV có phù hợp yêu
cầu trongquákhứđào tạocũngnhư
trong tương lai để đưa ra phương
hướngđào tạonhư thếnào.Đócũng
làviệcrấtbình thườngởnhiềunước
trên thế giới. Tuy nhiên, chúng ta
khôngnên lạmdụngcáckỳ thi, làm
như thế sẽgâynên tình trạngcăng
thẳng choGV, HSvà phụhuynh.
. Vậy theo ông, trước thời điểm
côngvănnàyrađời,mứcđộcáckỳ
thi ở nước ta như thế nào?
+TôithấyđánhgiácủaBộGD&ĐT
rất đúng. Theo tinh thần công văn
cũngnhưquansátcủa tôi thìchúng
taquá lạmdụngcáckỳ thi,điềunày
gây căng thẳng rất lớn cho các em
HS,nhất làởbậc tiểuhọcvàTHCS.
Ởhaicấpnày,cần tạorachoHS tinh
thần học tập thoảimái hơn là phải
đối phóvới kỳ thi.
. Ông có thể đánh giámột cách
chung nhất, gọi tên về tình trạng
các kỳ thi đó?
+Theo tôi, đó là tràn lanvàhình
thức. Tràn lanvì nhiềukỳ thi quá,
hình thứcbởivìcó tình trạngngười
ta dùng các kỳ thi để đánh giá cái
này cái kia. Thành ra ai cũng cố
tặc lưỡi cho xong.
. Vậy theo ông, mức độ các kỳ
thi như thế nào thì đảm bảo được
điều như ông nói, đánh giá được
năng lực mà cũng không quá tạo
ra sự căng thẳng?
+Theo tôi,một nămchỉ tổchức
khoảng vài lần là vừa phải. Tôi
thấy ở nước ngoài, người ta cũng
tổ chức thi nhưng không hề căng
thẳng. Chỉ cần nhà trường có bài
kiểm trađánhgiánăng lựcHS làđủ.
Phải gắn với năng lực,
đạođứcgiáo viên
.Trướckiaông từng làmcông tác
quản lý, cáckỳ thiở thời điểmông
đangcông tácdiễnranhư thếnào?
+Thời đó vẫn có cuộc thi ở địa
phương, ở quốc gia, quốc tế. Tuy
nhiên, có lẽdo thờiđóđạođứccủa
người thầy tốtnênngười ta tổchức
thi rất nghiêm túc. Nghiêm túc ở
chỗ nếu ai đạt được mức độ nào
chomứcđộđó, lấycơsởđóđểbồi
dưỡng thêm. Nhưng bây giờ, qua
việc trao đổi với một số GV, tôi
thấy các kỳ thi bị bệnh thành tích.
. Vậy theo ông, nguyên nhân vì
đâu có sự thay đổi dẫn đến mức
độ tràn lan, hình thức các kỳ thi?
+Theo tôi, dovẫn có cơ chế căn
cứvàoviệcxemcónhiềuHSđỗhay
không,kếtquảthếnàotừđómàđánh
giásựdạydỗcủaGV.Mộtphầnnào
cũngdođạođứccủaGVxuốngcấp.
Mặtkhác, docơchế tạo thiđuadựa
trên đánh giá kết quả đó nên dẫn
đến hiệu quả như vậy. Nên để cải
thiện tình hình này phải xem xét,
theodõi người thầycócốgắnghay
không. Theodõi trong cả quá trình
chứkhôngphải dựa vào thành tích
củaHShaykếtquả thicủachínhhọ.
. Như vậy trong vấn đề này còn
cócả tráchnhiệmcủangười thầy?
+Cóchứ.Hôm trước tôihỏimột
GV, họ thừa nhận rằng do căng
thẳng về thi đua nên cũng có sự
dudi đối vớiHS.Đạođứcđối với
người thầy là rất cần thiết.Đểđánh
giákháchquan, đúngđắnphải đòi
hỏi năng lựcvàđạođứccủangười
thầy.Năng lực,đạođứckém thìviệc
so sánh trường này trường kia sẽ
không thực chất, ýnghĩa.
Dùng thành tíchđể
xét việc thì saokhỏi
căng thẳng
. Có thể nói ông rất đồng tình
với công văn củaBộ. Còn cóđiều
gì khiếnông băn khoăn không?
+Tôi đọcbáo thấy côngvăn có
đềcậpđếnviệckhông sửdụngkết
quả các cuộc thi do SởGD&ĐT
tổ chức và thành tích của HS do
Sở GD&ĐT cử đi tham gia các
cuộc thi quốc tếvàoviệcđánhgiá
kết quả học tập của HS từ năm
2017-2018, tuyển thẳng trong
xét tuyểnHSđầu cấp từnămhọc
2018-2019. Theo tôi thì điềunày
cầnphải xemxét lại.Cáccuộc thi
mà sở cử đi ở quốc gia, quốc tế
thì vẫn phải nên ghi nhận. Bởi ở
cấpquốc gia, quốc tế thì việc coi
thi chắc chắn sẽ nghiêm túc hơn.
Thành tích ở các cấp đó cũng rất
đáng tự hào, vì thế vẫn phải nên
ghi nhận để tránh phủ nhận cố
gắng của HS. Còn nếu lo ngại
việc sở ép các em đi thì tôi thấy
côngvăn cũng cóđề cậpđến tính
tự nguyện rồi.
. Câu hỏi cuối cùng, ông có kỳ
vọng rằng công văn sẽ thay đổi
được thực tế đang tồn tại trong
ngànhgiáodụcvềcáckỳ thikhông?
+Cónhữngchínhsáchcủachúng
tađưa ra chưaphùhợpvới thực tế,
vì vậymới cần sựquan sát để điều
chỉnh.Khôngcóconđườngnàobằng
phẳng, đôi khi phải có lượn sóng
mới tới được đích. Chúng ta dùng
thành tíchđể xét việc nàyviệc kia,
từ chỗ đó dần dần hình thành nên
ý thức của conngười, chonênmới
hình thànhcáccuộc thi căng thẳng.
Nócũnggiốngcơ thểcủamình, lạm
dụng thuốc cũngnguyhiểmnhưng
khônguốngthuốcbệnhsẽphátnặng.
. Xin cámơnông.
◄
Sống lâunhờgen lạ!
Một cộngđồngdân làngkhoảnghơn5.000
ngườisống trênvùngnúibiệt lậpcủađảoCrete,
hònđảo lớn thứnăm trongĐịaTrungHải thuộc
HyLạp, đang“cấtgiữ”mộtbímật trường thọ
màkhoahọcmới khámpháđược.Kết quảdo
Trung tâmSangerAnhQuốc, chuyênnghiên
cứu về bộ gen đơn bội, công bố trên tạp chí
khoa học
NatureCommunications
củaAnh.
Bình thườngnhư từ trướcđếnnay, chúng ta
vẫnnghĩ rằnghọđã theomột chếđộănuống
lànhmạnh vùngĐịa TrungHải là nhiều rau
quả tươi,nhiềucávàrất ítmỡđộngvật.Nhưng
thực tếkhôngphảivậy!Theomộtnghiêncứu
mớinhấtđược thựchiệnvào tháng4-2017 trên
1.500 dân làng thì kết quả
cho thấy chế độ ăn truyền
thống của họ có rất nhiều
mỡ động vật và chất ngọt.
Hơnnữa,gần83%dân làng
tại đây bị thừa cân và béo
phì. Vậy chìa khóa của sự
trường thọnằmởđâu?Các
nhànghiêncứuđãđauđầu
giảimã.
Và đây cũng là lần đầu
tiêncácchuyêngiadi truyền
học đã vào cuộc. Họ đã
phân tích bộ gen đơn bội
của 250 dân làng và đã phát hiện ra ở nhóm người này có
hai đột biếngen rất lạ và “chưa từnggặp từ trước đếnnay”
nằm trong chuỗi nhiễm sắc thể 16. Chính hai đột biến gen
nàyđãgiúpcơ thểhọ thườngxuyênduy trì đượcmột lượng
cholesterol thấp trongmáunêncácchứngbệnhvề timmạch
khó cóđiềukiệnkhởi phát.
Và đáng ngạc nhiên hơn, hiện tượng vô cùng hiếm về di
truyềnhọc trong cộngđồngdân cưmiềnnúi trênđảoCrete
nàygầnnhư làduynhất trên thếgiới, bởi cácnhàkhoahọc
sau đó đã nghiên cứu di truyền trên vài ngàn người châu
Âu nhưng cũng chỉ tìm ra đượcmột trường hợp tương tự
duynhất khácởmột ngườiÝ sống tại vùngToscana (miền
Trung-Tây)mà thôi.
TƯỜNGNGUYỄN
(Theo
Sciences etAvenir
)
Ngôi làngmiềnnúitrênđảoCrete,HyLạpcó
cộngđồngdâncưsốngtrườngthọnhờgen lạ.
Bộnênchỉrõnhữngkỳthinàocầnbỏ
Tôinghĩgiảmcáckỳ thi thì tốtchứ.Nhưngcôngvăn thì vẫnchưa
nêucụ thể làgiảmkỳ thinào, nếucứchungchungnhưvậy tôi sợ
rằngsẽvẫnchỉ làchỉđạo rồiđểđó thôi vàsẽkhônghiệuquả.Vì
vậy, tôinghĩBộnênxácđịnh rõkỳ thinàokhônghiệuquả,đưa ra
danhsáchphảibỏ luôn.
Cô
NG.T.HOÀN
,
giáoviên tiểuhọcởTP.HCM
“Tràn lanvìnhiềukỳ
thiquá,hìnhthứcbởi
vìcótìnhtrạngngười
tadùngcáckỳthiđể
đánhgiácáinàycái
kia.Thànhraaicũng
cốtặc lưỡichoxong” -
PGS-TSTrầnXuânNhĩ.
TheoPGS-TS
TrầnXuânNhĩ,
nếuquá lạm
dụngcáckỳ
thisẽgâycăng
thẳng lớncho
cácemhọc
sinh,nhất làở
bậctiểuhọcvà
trunghọccơsở.
Ảnh:V.THỊNH
