16
Quốc tế -
Thứ Hai10-7-2023
Tiêu điểm
CHÍ THANH
T
heo tờ
The New York
Times
, Bộ trưởng Bộ Tài
chínhMỹ JanetYellen đã
kết thúc chuyến thăm Trung
Quốc (TQ) kéo dài bốn ngày
(từ ngày 6 đến 9-7). BàYellen
kỳ vọng chuyến thăm này
sẽ giúp quan hệ Mỹ - Trung
thêm ổn định và giúp hai bên
sẽ sớm nối lại các kênh đối
thoại đã bị đình trệ.
Theo hãng tin
AP
, ngoài
tập trung vào các vấn đề về
kinh tế, trong chuyến thăm
TQ, bà Yellen đã đề cập đến
vấn đề về an ninh khí hậu
và thúc đẩy Mỹ - Trung xây
dựng các kênh đối thoại hiệu
quả, rõ ràng.
Chuyến thăm
không chỉ về kinh tế
Về kinh tế, hội đàmvới Phó
Thủ tướng TQHà Lập Phong
hôm 8-7, bàYellen nhận định
trong bối cảnh kinh tế toàn
cầu có nhiều diễn biến phức
tạp, Mỹ và TQ cần liên kết
chặt chẽ hơn, tích cực trao đổi
quan điểm, cùng tìmbiện pháp
giải quyết cho những thách
thức kinh tế chung.
Theo đó, bà Yellen nhấn
mạnh điều quan trọng mà
hai nước cần chú ý ở thời
điểm hiện tại là “phải cùng
tập trung vào các lĩnh vực
mang lại lợi ích chung” và
“sớm giải quyết những bất
đồng trong quan điểm giữa
hai nước thông qua đối thoại”.
Bà Yellen còn nhấn mạnh
rằng Mỹ luôn tìm kiếm mối
quan hệ kinh tế lành mạnh
với TQ và sẽ không tìm cách
tách rời hai nền kinh tế, bởi
việc đình trệ thương mại,
đầu tư sẽ gây bất ổn cho hai
quốc gia và nền kinh tế toàn
cầu. Bà lưu ý thêm bất chấp
những căng thẳng giữa hai
Hội nghị thượng đỉnh Liên minh quân sự Tổ chức Hiệp
ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) sẽ diễn ra ở thủ đô
Vilnius của Lithuania trong hai ngày 11 và 12-7. Thượng
đỉnh NATO lần này diễn ra trong bối cảnh tình hình thế
giới có nhiều biến động, đặc biệt xung đột kéo dài giữa
Nga - Ukraine rất được dư luận quan tâm.
Theo tạp chí
Newsweek
, thượng đỉnh NATO kỳ này
sẽ không bỏ qua năm vấn đề chính. Thứ nhất, điều gì
tiếp theo cho Ukraine? Thượng đỉnh NATO diễn ra lúc
Ukraine đang phản công và Ukraine đang thúc giục
NATO gửi nhiều vũ khí hơn và một cam kết cụ thể với tư
cách thành viên trong tương lai của Ukraine.
Thứ hai, liệu Thụy Điển sẽ gia nhập NATO? Phản
ứng gần đây của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip
Erdogan cho thấy sẽ khó có sự đảo chiều bất ngờ trong
chủ trương của Ankara. Hungary cũng trì hoãn phê chuẩn
cho Thụy Điển gia nhập, chờ xem thái độ của Thổ Nhĩ
Kỳ.
Thứ ba là căng thẳng quanh vấn đề chi tiêu quân sự.
Năm 2014, các thành viên NATO đồng ý hướng tới chi
2% GDP cho chi tiêu quân sự và 20% trong số đó cho các
công nghệ mới. Thời điểm NATO họp thượng đỉnh kỳ
này, chỉ có tám trong số 31 nước sẽ chi tiêu bằng hoặc cao
hơn mục tiêu 2%. Vấn đề có thể gây chia rẽ hơn trong bối
cảnh xung đột Nga - Ukraine và cuộc bầu cử tổng thống
Mỹ năm 2024.
Thứ tư là mối đe dọa ở sườn đông. Năm ngoái NATO
đồng ý triển khai lực lượng đa quốc gia mạnh hơn dọc
biên giới với Nga, tuy nhiên tiến trình được đánh giá là
chậm và được cho là sẽ khiến NATO khó khăn trong ứng
phó với bất kỳ cuộc tấn công nào trong tương lai từ Nga.
NATO cũng lo ngại về khả năng lính đánh thuê Wagner di
chuyển từ Nga sang Belarus vốn giáp ba nước Baltic.
Cuối cùng là đối phó với Trung Quốc. Năm 2019,
NATO lần đầu tiên công nhận “cơ hội và thách thức” từ sự
trỗi dậy của Trung Quốc. Năm ngoái, NATO làm rõ hơn
khái niệm chiến lược, lưu ý rằng “các chính sách cưỡng
chế” của Bắc Kinh thách thức trực tiếp “các lợi ích, an
ninh và giá trị xuyên Đại Tây Dương”. Theo
Newsweek
,
NATO sẽ không bỏ qua các vấn đề gai góc từ Trung Quốc
về lâu dài.
ĐĂNG KHOA
Bộ trưởng
Bộ Tài chính
Mỹ Janet
Yellen phát
biểu tại Đại
sứ quánMỹ
ở Bắc Kinh
(TQ) khi sắp
kết thúc
chuyến
công du
Bắc Kinh
trong ngày
9-7. Ảnh:
AFP
Mỹ - Trung “ăn miếng trả miếng”
về kinh tế
Theo
Reuters
, chính quyền của Tổng thống Mỹ Joe Biden
đang chuẩn bị các hạn chế bổ sung đối với xuất khẩu công
nghệ sang TQ, cũng như thắt chặt các khoản đầu tư của Mỹ
vào quốc gia này. Ngoài ra, Mỹ cũng sắp đưa ra các hạn chế
về khả năng tiếp cận dịch vụ điện toán đámmây của Mỹ đối
với các công ty TQ.
Để đáp trả, mới đây Bắc Kinh cũng thông báo sẽ hạn chế
xuất khẩu cho Mỹ một số loại khoáng sản quan trọng được
dùng để sản xuất chip như gali và gecmani.
Theo
The New York Times
, việc bà Yellen công du TQ giống
như một động thái cho thấy Washington vẫn cần đối thoại
và tham vấn với Bắc Kinh trong nhiều vấn đề liên quan kinh
tế, dù rằng hai bên luôn đặt lợi ích quốc gia lên trên việc tăng
cường quan hệ kinh tế.
“Kết quả được kỳ vọng lớn
nhất saukhi bàYellen thựchiện
chuyến thăm Bắc Kinh là Mỹ -
Trung sẽ duy trì các kênh đối
thoại hiện có, đồng thời nối lại
các kênh liên lạc đã bị đình trệ
từ lâu”- ông Michael Pillsbury,
thànhviêncấpcaovềchiếnlược
TQ tại Viện Nghiên cứu chính
sáchHeritageFoundation (Mỹ),
nhận định.
“Bà Yellen thăm
Bắc Kinh vì muốn
xây dựng nền tảng
để Mỹ - Trung cùng
giải quyết những
bất đồng.”
Bộ trưởng Bộ Tài chínhMỹ Janet Yellen hy vọng chuyến thămTrung Quốc sẽ giúpWashington
và Bắc Kinh tạo được những kênh đối thoại mang tính xây dựng.
Bà Yellen thăm Trung Quốc:
Chuyến đi lập kênh đối thoại
nước trong thời gian qua, các
doanh nghiệpMỹ, TQ vẫn có
nhiều “dư địa” để phát triển
các hoạt động thương mại và
đầu tư song phương.
Về phần mình, ông Hà cho
biết TQ sẵn sàng tăng cường
liên lạc và hợp tác với Mỹ để
giải quyết những thách thức
mang tính toàn cầu. Nhưng
ông cũng lưu ý rằng Bắc
Kinh sẽ sẵn sàng hành động
để bảo vệ an ninh quốc gia
khi nhận thấy các mối nguy
từ bên ngoài, theo tờ
South
ChinaMorning Post (SCMP)
.
Trước đó, ngày 7-7, Bộ
Tài chính TQ cho biết Bắc
Kinh xem chuyến thăm của
bà Yellen là một biện pháp
cụ thể nhằm cải thiện quan
hệ song phương Mỹ - Trung,
vốn có nhiều căng thẳng trong
thời gian qua. “Chúng tôi hy
vọng Mỹ sẽ có những hành
động cụ thể nhằm tạo ra một
môi trường thuận lợi để kinh
tếMỹ, TQ phát triểnmột cách
lànhmạnh” -
SCMP
dẫn tuyên
bố Bộ Tài chính cho biết.
Về khí hậu, bà Yellen cho
rằng với vai trò là những nền
kinh tế hàng đầu thế giới thì
Mỹ, TQcần đẩymạnh hợp tác
chống lại những hiện tượng
thời tiết cực đoan do biến đổi
khí hậu gây ra. Bà gọi hành
động này là “có trách nhiệm
với thế giới”, đồng thời bà
nhấn mạnh rằng sự hợp tác
này là tất yếu, bởi hiện tượng
thời tiết cực đoan là một trong
những mối đe dọa đối với sự
sống còn của nhân loại.
Trong khi đó, ông Hà cho
rằng Mỹ nên cân nhắc để lựa
chọn một thái độ hợp lý và
cần hợp tác với TQ để duy
trì các cam kết đã có giữa
hai bên. Ông lưu ý rằng “về
vấn đề khí hậu, Mỹ và TQ
cần hành động để cho thấy
đôi bên đều có trách nhiệm
đối với người dân và đối với
thế giới”.
Còn trong nỗ lực tái thiết
lập các kênh đối thoại, bà
Yellen nhấn mạnh: “Cách
tốt nhất để duy trì lợi ích hai
bên một cách hiệu quả là đảm
bảoMỹ - Trung có các đường
dây liên lạc cấp cao trực tiếp.
Trao đổi thường xuyên có thể
giúp hai nước cùng giám sát
các rủi ro trong nhiều lĩnh
vực, đặc biệt trong bối cảnh
thế giới đang đối mặt với
“những cơn gió ngược” từ
xung đột Nga - Ukraine và
những tác động âm ỉ từ đại
dịch COVID-19”.
Nói với bàYellen trong cuộc
gặp ngày 7-7, Thủ tướng TQ
Lý Cường cho rằng sự phát
triển của TQ là một cơ hội
chứ không phải là thách thức
đối với Mỹ, đồng thời ông
khẳng định Bắc Kinh luôn
xem Washington là đối tác
chứ không phải là rủi ro. “Hai
bên cần tăng cường trao đổi
và tìm kiếm sự đồng thuận
trong các vấn đề quan trọng
một cách thẳng thắn, sâu sắc
và rõ ràng” - ông Lý nhấn
mạnh thêm.
Khó giải quyết căng
thẳng trong một lần
Hôm 9-7, trả lời phỏng vấn
tại Đại sứ quán Mỹ ở Bắc
Kinh (TQ), bà Yellen cho
biết: “Không một chuyến
thăm nào có thể giải quyết
những mâu thuẫn trong quan
hệ giữa các bên chỉ trong một
đêm. Tôi hy vọng sau chuyến
thăm của mình, Bắc Kinh và
Washington sẽ có nhiều cuộc
trò chuyện mang tính xây
dựng hơn”.
Bà cũng nhấn mạnh rằng
chuyến thăm lần này sẽ giúp
các nhóm kinh tế Mỹ - Trung
tạo ra một đường dây liên lạc
linh hoạt và hiệu quả. “Tôi tin
thế giới đủ rộng lớn để hai
nước cùng phát triển. Mỹ và
TQ là những nước lớn và hai
quốc gia này có nghĩa vụ tìm
cách cùng chung sống, nhằm
đóng góp vào sự thịnh vượng
toàn cầu, dù hai bên tồn tại
nhiều khác biệt” - bà Yellen
lưu ý thêm.
Giới quan sát cho rằng dù
chưa thấy bất kỳ tiến bộ nào
trong quan hệ giữa hai nước
sau khi bà Yellen kết thúc
chuyến công du TQ nhưng
chuyến thăm này vẫn là nền
tảng để Mỹ - Trung có thể
ngồi lại cùng nhau giải quyết
những bất đồng và tăng cường
hợp tác trên nhiều lĩnh vực,
theo
The New York Times
.
Còn theo
SCMP
, với việc
đón tiếp bà Yellen tại TQ,
Bắc Kinh đang cho thấy
mong muốn ổn định quan
hệ thương mại song phương
với Washington nhưng cũng
truyền đi thông điệp rằng TQ
sẵn sàng đáp trả những động
thái từ Mỹ nếu nước này đưa
ra các biện pháp hạn chế mới
đối với TQ.•
NATOsẽ bàngì tại thượngđỉnhsắp tới?
