16
Quốc tế -
ThứBảy29-5-2021
Đội chuyên gia WHO thúc giục
điều tra lại nguồn gốc COVID-19
Đội điều tra củaWHO cảnh báo rằng thời gian không còn nhiều cho việc kiểm tra, nghiên cứu các mẫumáu
và các manhmối quan trọng khác ở Trung Quốc.
THIÊNÂN
C
ác thành viên nhóm
chuyêngia củaTổ chứcY
tế Thế giới (WHO) thực
hiện cuộc điều tra nguồn gốc
dịch COVID-19 vừa rồi đã
kêu gọi các quốc gia thành
viên Liên Hợp Quốc thống
nhất phải tiến hành “giai đoạn
nghiên cứu thứ hai”, hay có
thể hiểu là cuộc điều tra thứ
hai, báo
Wall Street Journal
đưa tin ngày 27-5.
Thời gian không còn
nhiều
Các chuyên gia cảnh báo
rằng thời gian không còn nhiều
cho việc kiểm tra, nghiên cứu
cácmẫumáu và cácmanhmối
quan trọng khác ởTrungQuốc
(TQ) về thời điểm, địa điểm,
cách thức đại dịch bắt đầu.
Các chuyên gia cũng cho
biết họ đã kêu gọi Mỹ chia
sẻ với WHO bất kỳ thông tin
tình báo nào nhấn mạnh giả
thuyết virus SARS-CoV-2 có
thể tràn ra từ một phòng thí
nghiệm ở TP Vũ Hán (TQ),
tuy nhiên phía Mỹ chưa cung
cấp. Theo thông tin WHO
có được thì các trường hợp
nhiễm COVID-19 đầu tiên
được xác nhận xuất hiện ở
Vũ Hán vào tháng 12-2019.
Tuy nhiên, đầu tuần này,
Wall
Street Journal
tiết lộ một báo
cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ,
trong đó có thông tin tình báo
rằng đã có ba chuyên gia làm
việc tại Viện Virus học Vũ
Hán bị bệnh và nhập viện với
các triệu chứng giống nhiễm
COVID-19vàothờiđiểmtháng
11-2019, trước lúc TQ công
bố các ca nhiễm đầu tiên cả
một tháng.
Nóitrênchươngtrìnhpodcast
(tập tin âm thanh hoặc video
có thể tải về nghe) ThisWeek
của tạp chí
Virology
phát ngày
27-5, một trong các thành viên
của đội chuyên giaWHO cho
rằng bất kỳ cuộc kiểm tra nào
với Viện Virus học Vũ Hán
nên được thực hiện riêng rẽ
với “giai đoạn nghiên cứu
thứ hai”. Tuy nhiên, một
chuyên gia khác lại cho biết
ông không tin tưởng lắm về
khả năng cuộc kiểm tra này
sẽ mang lại điều gì mới.
ChuyêngiaMarionKoopmans,
một nhà virus học Hà Lan
trong đội điều tra của WHO,
bi quan rằng chuyện chứng
minh một điều tiêu cực là
không thể. Thậm chí, ông còn
thừa nhận rằng “các chuyên
gia có nguy cơ mất động lực
với công việc cần phải hoàn
thành”.
Đội điều tra của WHO đã
ở TQ và Vũ Hán bốn tuần
(trong khoảng từ tháng 1 đến
tháng 2 năm nay) cùng với
một số nhà nghiên cứu TQ.
Báo cáo điều tra được WHO
công bố hồi tháng 3 nói virus
có khả năng lan truyền từ dơi
sang người, còn giả thuyết
virus thoát ra ngoài do rò rỉ
từ phòng thí nghiệm là “cực
kỳ không có khả năng”.
Một nguồn tin thân cận với
đội chuyên giaWHO nói với
đài
CNN
rằng báo cáo điều
tra công bố hồi tháng 3 không
nhận được nhiều sự chú ý của
các chuyên gia toàn cầu. Theo
nguồn tin này, việc thiếu tính
kết luận trong báo cáo này có
thể tăng thêm sức mạnh cho
những lời kêu gọi TQ phải
minh bạch hơn và kêu gọi
đội chuyên gia WHO quay
lại điều tra thêm.
Mỹ, Anh ráo riết kêu
gọi WHO điều tra lại
Trong khi đó, Mỹ và nhiều
nước phương Tây đang ráo
riết kêu gọiWHO điều tra lại.
Theo hãng tin
Reuters
, ngày
27-5, phái bộMỹ tại LiênHợp
Quốc ra tuyên bố cho rằng
báo cáo điều tra WHO công
bố hồi tháng 3 “không đủ và
không có kết luận”. Phái bộ
Mỹ kêu gọi WHO thực hiện
giai đoạn điều tra thứ hai,
trong đó các chuyên gia độc
lập phải được tự do tiếp cận
dữ liệu và mẫu nghiên cứu ở
TQ. Cùng ngày, ông Simon
Manley, Đại sứAnh tại Liên
Hợp Quốc, cho rằng cuộc
điều tra giai đoạn 1 củaWHO
chỉ là khởi đầu của tiến trình
chứ không phải kết thúc, giờ
là lúc thực hiện giai đoạn 2
một cách minh bạch, có cả
sự tham gia hợp tác của TQ.
Ngày trước đó, Tổng thống
Mỹ Joe Biden thông báo ông
đã chỉ đạo các cơ quan tình
báo “nỗ lực gấp đôi” điều
tra và báo cáo cho ông trong
vòng 90 ngày, báo cáo nên bao
gồm các câu hỏi cụ thể cho
TQ. Hiện tình báo Mỹ đang
tập trung vào hai khả năng:
Đại dịch bắt đầu từ việc con
người tiếp xúc với động vật
mang virus, hoặc virus thoát
ra ngoài do tai nạn rò rỉ từ
phòng thí nghiệm ở Vũ Hán.
Chợ hải sảnHoaNamtại TP VũHán bị đóng cửa vào tháng 1-2020. Ban đầu, các nhà khoa học
cho rằng dịch xuất phát từ nơi này nhưng hiện nhiều chuyên gia nghi ngờ giả thuyết này có thể
không đúng. Ảnh: AFP/GETTY IMAGES
Belarus thành tâm điểm chú ý tuần này sau khi can
thiệp điều hướng một máy bay của hãng Ryanair (Iceland)
bay tuyến Ai Cập - Lithuania hạ cánh khẩn xuống Minsk
để bắt nhà báo, nhà hoạt động đối lập Raman Pratasevich
và bạn gái ông này. Lý do Belarus đưa ra là vì có nhận lời
đe dọa của nhóm vũ trang Hồi giáo Hamas sẽ cho nổ tung
máy bay.
Tuy nhiên, hãng tin
Reuters
dẫn thông báo ngày 27-5
từ công ty công nghệ Thụy Sĩ Proton Technologies AG
(cung cấp dịch vụ thư điện tử) cho biết đe dọa đánh
bom mà Belarus đưa ra làm lý do thực chất được gửi
đến sau thời điểm nước này cảnh báo chiếc máy bay về
đe dọa đánh bom.
Ngày 26-5, tổ chức nghiên cứu Dossier Center (Anh)
công bố một thư điện tử chứa nội dung, được cho là đe dọa
của Hamas, từ một người tự gọi mình là Ahmed Yurlanov.
Thư này được gửi đến 24 phút sau khi Belarus cảnh báo phi
hành đoàn là có đe dọa đánh bom chiếc máy bay.
Proton Technologies AG cho biết sẽ hợp tác điều tra với
Liên minh châu Âu nếu được đề nghị.
Trong khi đó, đài
RT
cho biết phía Hamas bác bỏ mình
có hành động này. Ngày 24-5, Hamas nói rõ mình không
biết gì hay có liên quan gì đến sự việc. Hamas khẳng định
“chúng tôi không viện đến những phương pháp này” và
việc này có thể do các bên nào đó nghĩ ra nhằm hạ uy tín
của Hamas. Phía Belarus chưa bình luận.
ĐĂNG KHOA
Tình tiết quan trọng vụ Belarus điều hướng máy bay bắt người
Facebook cho phép các bài đăng
nói virus do con người tạo ra
Theo
CNN
, Facebook hiện không còn áp dụng chính
sách gỡ bỏ các ý kiến trên nền tảng của mình rằng virus
do con người tạo ra.
“Trong bối cảnh đang có các cuộc điều tra về nguồn
gốc dịch COVID-19 và từ tham khảo ý kiến các chuyên
gia sức khỏe cộng đồng, chúng tôi sẽ thôi xóa các ý kiến
rằng COVID-19 do con người tạo ra khỏi các ứng dụng
của chúng tôi.
Chúng tôi sẽ tiếp tục làmviệc với các chuyêngia y tế để
nắm được đà tiến triển của đại dịch và sẽ thường xuyên
cập nhật các chính sách của chúng tôi khi các sự kiện và
xu hướng mới xuất hiện” - người phát ngôn Facebook
gửi thông báo đến
CNN
cuối ngày 26-5.
3
làsốtrangđềcậpđếngiảthuyết
virus rò rỉ từ phòng thí nghiệm
trongtổngsố313trangbáocáo
điều tra củaWHO công bố hồi
tháng 3. Dù đề cập giả thuyết
này nhưng báo cáo kết luận là
“cực kỳ không có khảnăng”,mà
“khả năng cao” là virus truyền
từ động vật sang người.
Tiêu điểm
Đội chuyên gia
WHO đã yêu cầu
phía Mỹ chia sẻ
thông tin tình báo về
giả thuyết virus rò rỉ
từ phòng thí nghiệm
ở Vũ Hán.
Theo ông Biden, ông muốn
điều tra thêm vì hiện không
có đủ chứng cứ có thể chứng
minh cho bất kỳ một trong
hai giả thuyết này. Theo báo
New York Times
, lời kêu gọi
của ông Biden được nhiều
nhà khoa học hoan nghênh.
Trong khuôn khổ kỳ họp
Đại hội đồng Y tế Thế giới
(WHA) diễn ra tuần này, ngày
26-5, TS Mike Ryan, Giám
đốc Chương trình Khẩn cấp
củaWHO, nói tổ chức này đã
tham vấn không chính thức
với nhiều nước thành viên
về khả năng tiến hành điều
tra giai đoạn 2 và sẽ tiếp tục
tham vấn trong vài tuần tới.
Hiện chưa có thông tin về
thời điểmđội chuyêngiaWHO
sẽ quay lại TQ, tuy nhiên
nguồn tin của
CNN
nói bất kỳ
lần trở lại nào trong tương lai
có thể sẽ gồm “trước mắt là
các nhóm nhỏ hơn thực hiện
các nghiên cứu cụ thể”. Một
nhóm lớn hơn, giống như
nhóm 17 chuyên gia quốc tế
từng đến TQ hồi tháng 1, có
thể sẽ sang sau đó.
Trung Quốc cáo buộc
Mỹ “thao túng
chính trị”
Ngày 27-5, Đại sứ quán
TQ tại Mỹ nói TQ ủng hộ
“một cuộc nghiên cứu toàn
diện đối với mọi trường hợp
nhiễm COVID-19 được tìm
thấy ban đầu trên toàn cầu
và một cuộc điều tra toàn
diện các cơ sở bí mật và các
phòng thí nghiệm sinh học
khắp thế giới”.
Họp báo ngày 27-5, người
phát ngôn Bộ Ngoại giao TQ
Triệu Lập Kiên đã lớn tiếng
chỉ trích việc Tổng thống Mỹ
Joe Biden muốn điều tra lại
nguồn gốc dịch COVID-19,
báo
New York Post
đưa tin.
Theo ông Triệu, Mỹ “không
quan tâm đến thực tế và sự
thực, hay quan tâm đến việc
truy tìm nguồn gốc nghiêm
túc theo khoa học”. “Một số
người ở Mỹ nói họ muốn sự
thực nhưng ý đồ thật sự của
họ là thao túng chính trị” - ông
Triệu cáo buộc.
Ông Triệu cũng kêu gọi
điều tra trung tâm nghiên cứu
y sinh ở Fort Detrick, bang
Maryland (Mỹ) để xác định
vai trò của Mỹ trong chuyện
này: “PhíaMỹ nói mìnhmuốn
TQ tham gia vào một cuộc
điều tra quốc tế toàn diện,
minh bạch, dựa vào chứng
cứ. Chúng tôi muốn phía
Mỹ cũng làm tương tự như
TQ và ngay lập tức hợp tác
với WHO về việc nghiên cứu
truy tìm nguồn gốc, theo cách
thức khoa học”.
Ông Triệu trước đây từng
có phát ngôn cáo buộc Mỹ
gây ra đại dịch. Nhớ lại hồi
tháng 3-2020, ông Triệu từng
nói có thể quân đội Mỹ mang
virus đến Vũ Hán.•
