8
Đô thị -
ThứBa8-6-2021
Đoạn lA: Từ ranh giới phía
bắc TP thuộc địa bàn huyện
Củ Chi đến cầu Bình Phước
trên quốc lộ 1A thuộc địa bàn
quận 12 (chiều dài khoảng 54
km). Đoạn này đã phủ kín quy
hoạch phân khu với 15 đồ án.
Định hướng quy hoạch là các
khu vực du lịch sinh thái có
sự tham gia của cộng đồng và
khu dân cư nông thôn kết hợp
với kinh tế vườn, các khu nhà
ở mật độ thấp.
Đoạn1B:TừcầuBìnhPhước
(quốc lộ 1A) đến cầu Bình
Triệu đi qua quận 12, quận
Bình Thạnh và một phần TP
Thủ Đức. Đoạn này có chiều
dài khoảng 6 km, là khu vực
đã và đang trong quá trình đô
thị hóa nhanh, có nhiều dự án
đầu tư xây dựng nhà ở. Đoạn
này cũng đã phủ kín quy hoạch
phân khu với 10 đồ án, định
hướng quy hoạch chủ yếu là
khu dân cư.
Đoạn 2: Từ cầu Bình Triệu
đến cầuTânThuận đi qua quận
Bình Thạnh (phía bờ tây) và
một phần TP Thủ Đức, chiều
dài khoảng 15 km. Đây là đoạn
đã đô thị hóa với mật độ cao,
trong đó có trung tâmTP.HCM
930 ha là khu vực tập trung các
dự án đầu tư xây dựng công
trình công cộng cấp TP, các
trung tâm thương mại - dịch
vụ - du lịch và nhà ở quy mô
lớn. Đây cũng là khu vực có
tiềm năng phát triển các ngành
thương mại - dịch vụ - du lịch
- vui chơi giải trí.
Đoạn 3: Từ cầu Tân Thuận
đến hết sông Sài Gòn tại khu
vực mũi Đèn Đò, quận 7 ở bờ
phía tây và một phần TP Thủ
Đức (bờ phía đông), chiều dài
khoảng 6 km.
Không gian ven bờ sông
đoạn 3 phần lớn là đất trống,
cây xanh tự nhiên, chưa đầu
tư xây dựng thành công viên
cây xanh theo quy hoạch. Công
trình kiến trúc dọc bờ sông chủ
yếu là dạng nhà ở thấp tầng
(nhà biệt thự, nhà liền kề...).
Đoạn này đã phủ kín quy
hoạch phân khu với 12 đồ án
(bảy đồ án bờ tây và năm đồ
án bờ đông). Định hướng quy
Một khúc sông Sài Gòn nhìn từ trên cao. Ảnh: KIÊNCƯỜNG
LTS:
Hệ thống sông ngòi, kênh rạch tại
TP.HCM vừa là đặc trưng vừa có vai trò
quan trọng trong phát triển không gian
đô thị nói chung. Đặc biệt, sông Sài Gòn
với 80 km uốn lượn như một điểm nhấn
và cũng là tiềm năng kinh tế của TP nếu
được quy hoạch tốt.
Trong bối cảnh sông Hồng (TPHà Nội) đã
có quy hoạch dọc sông, sông
Huế) cũng tương tự, bài toán
khai thác dọc sông Sài Gòn đ
TP.HCM rất quan tâm. Các
KIÊNCƯỜNG
X
uôi theo sông Sài Gòn,
từ trung tâmTP.HCM đổ
về phía quận 7 hay huyện
Củ Chi, chúng ta có thể nhận
ra tình trạng quy hoạch không
đồng đều ven sông. Lần rà
soát quy hoạch và quản lý xây
dựng dọc sông Sài Gòn gần
nhất của Sở QH-KTTP.HCM
đã nêu lên thực trạng của hai
bên dòng sông này. Việc lấn
chiếm dọc sông để làm dự án
nhà ở, dịch vụ buôn bán đang
diễn ra phổ biến.
Bờ sông “lỗ chỗ”,
nhiều nơi bị lấn chiếm
Những ngày cuối tháng 5,
PV
Pháp Luật TP.HCM
đã
khảo sát xuôi theo con sông
Sài Gòn từ trung tâmTP.HCM
hướngvềphíaquậnBìnhThạnh
và TP Thủ Đức. Lộ trình tiếp
theo là từ khu vực cầu Bình
Lợi về hướng qua khu Thảo
Điền (TP Thủ Đức) và vòng
quanh bán đảo Thanh Đa, cầu
Bình Triệu. Những nơi chúng
tôi đi qua đều chứng kiến nhiều
hình ảnh trái ngược nhau của
đôi bờ dòng sông.
“Bên bờ kia là trung tâm
TP.HCMvới hàng loạt dãy nhà
chọc trời và khu cao ốc. Còn
bờ sông bên khu Thủ Thiêm
thì “đồng khôngmông quạnh”.
KhuThảoĐiền, bờ sông là khu
biệt thự của nhà giàu, đối lập
là bán đảo Thanh Đa lại gần
nhưhoangbờ” - anhVănDũng,
người lái canô trên sông Sài
Gòn vừa khoát tay vừa nói.
Thật vậy, đô thị dọc sông
Sài Gòn hiện nay còn phát
triển manh mún, chưa có thiết
kế đô thị một cách khoa học,
bài bản. Ngay như khu Thảo
Điền (TP Thủ Đức), nơi đây
vốn được mệnh danh là khu
nhà giàu, với hàng loạt biệt
thự san sát nhau thì bờ sông lại
được xem là “của riêng”, tạo
“view” sông cho riêng mình.
Quay ngược lại, xuôi về
phía cầu Bình Lợi là một hình
thái khác khi bờ sông được
phát triển bởi các cụm dân
cư, nhà riêng lẻ không theo
một quy luật nào. Đó là chưa
kể tình trạng lấn chiếm hành
lang sông vô tội vạ như làm
quán cà phê, quán ăn sát bờ
sông để kinh doanh.
Đánh giá chung về hiện trạng
cảnh quan hai bên bờ sông Sài
Gòn, báo cáo năm 2019 của
Viện Quy hoạch xây dựng
(thuộc Viện Nghiên cứu phát
triển TP.HCM) cũng cho biết
cảnh quan bờ sông phát triển
chưa đồng đều, chủ yếu khu
vực trung tâm thuộc bờ tây, tạo
nên áp lực lớn về mặt hạ tầng
đô thị, đặc biệt là giao thông.
Vạch rõ thực trạng
sử dụng hai bờ sông
Trong lần rà soát quy hoạch
và quản lý xây dựng dọc sông
Sài Gòn gần nhất, Sở QH-KT
TP.HCM chỉ rõ thực trạng
sử dụng của hai bờ sông Sài
Gòn. Cụ thể, sông Sài Gòn
khúc chảy qua TP.HCMcó thể
phân chia thành ba đoạn, với
50 quy hoạch phân khu (hiện
tất cả đã phủ kín).
Đoạn 1: Từ ranh giới phía
bắc TP đi qua huyện Củ Chi,
huyện Hóc Môn, quận 12,
một phần quận Bình Thạnh
(phía bờ tây) và một phần TP
Thủ Đức (phía bờ đông) đến
cầu Bình Triệu. Đoạn này có
chiều dài khoảng 60 km, chia
tiếp thành hai đoạn 1Avà 1B.
Sông Sài Gòn:
Bức tranh đẹp
nhưng chưa
đắt giá
Sông Sài Gòn uốn lượn nhưmột bức tranh đẹp nhưng
dọc bờ sông lại là những nét vẽ nhamnhở bởi các dự
án nhà ở và dịch vụ buôn bán chưa được quy hoạch.
Sông Sài Gòn là một phụ lưu của sông
Đồng Nai, bắt nguồn từ vùng đồi thấp,
có độ cao tương đối khoảng 150 m so
với mực nước biển. Từ huyện Lộc Ninh,
Bình Phước, sông chảy dọc địa phận ranh
giới tự nhiên giữa hai tỉnh Bình Phước và
Tây Ninh, rồi chảy tiếp qua hồ Dầu Tiếng
(Bình Dương). Sông Sài Gòn cũng là ranh
giới tự nhiên giữa tỉnh Bình Dương với
TP.HCM, hợp với sông Đồng Nai thành
hệ thống sông Đồng Nai, đổ ra biển. Sông
Sài Gòn có tổng chiều dài khoảng 256 km,
chảy dọc trên địa phận TP.HCM khoảng
80 km.
Trong cuộc họp vào tháng 5-2021 vừa
qua, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn
Thành Phong chỉ đạo: “TP giao Sở Xây
dựng rà soát, tham mưu UBND TP.HCM
xem xét, xử lý các công trình vi phạm ven
sông Sài Gòn”.
Theo ông Phong, cần phải nâng cao nhận
thức sông Sài Gòn là một tài sản quý báu
của TP.HCM. Do đó cần phải có quy hoạch,
gìn giữ và phát triển sông Sài Gòn để góp
Theo Sở QH-KT, trong giải pháp khai thác
dọc sông Sài Gòn, quan trọng là lập quy
hoạch, thiết kế đô thị. Cụ thể, khi điều chỉnh
quy hoạch các khu vực hành lang dọc sông
Sài Gòn cần làm rõ các khu vực thuận lợi
phát triển không gian công cộng dịch vụ,
cảnh quan; đồng thời tạo không gian phát
triển hệ thống hạ tầng xanh đa chức năng,
áp dụng mô hình TOD (phát triển giao thông
dựa trên định hướng giao thông công cộng)
tại các vị trí thích hợp.
Ngoài ra, cần triển khai các quy định, hướng
dẫn về thiết kế đô thị, nguyên tắc xác định
ranh, khoảng lùi, chỉ tiêu kiến trúc công trình
dọc sông; nghiên cứu xây dựng công cụ quản
lý quy hoạch tích hợp đa ngành và đồng bộ
theo các chiến lược phát triển. Cạnh đó, triển
khai lập các dự án đầu tư xây dựng công trình
tại các khu vực ven sông theo nguyên tắc và
phân kỳ, phân đoạn, phân vùng không gian
trên nguyên tắc đảm bảo tính khả thi và hiệu
quả đầu tư.
Một nội dung quan trọng của đề án là nêu
việc cần triển khai các dự ánđiểnhình ven sông,
cụ thể là các dự án theo kế hoạch, lộ trình được
duyệt; triển khai lập các dự án đầu tư xây dựng
hạ tầng xanh, kè bờ theo nguyên tắc và phân
kỳ, phân đoạn, phân vùng không gian. Đồng
thời cần rà soát, đánh giá và lập kế hoạch điều
chỉnhvàhoàn thiệnquyhoạchđô thị tại khuvực
(đề án điều chỉnh quy hoạch phân khu khu vực
sông Sài Gòn); triển khai các đồ án quy hoạch
đô thị, quy chế quản lý kiến trúc hoặc thiết kế
đô thị điển hình…
Triển khai các dự án điển hình
Sơ đồ ba vùng thượng, trung, hạ lưu
QH-KT TP.HCM. Đồ họa: HỒTRANG
Rà soát quy hoạch, xử lý việc lấn chiếm ven sông Sài Gòn
