16
Quốc tế -
ThứNăm1-7-2021
. Liên Hợp Quốc
: Tổng thư ký Liên Hợp
Quốc Antonio Guterres kêu gọi Mỹ dỡ bỏ
hoặc từ bỏ tất cả lệnh trừng phạt chống lại
Iran, hãng tin
Reuters
hôm 30-6 cho hay.
Ông Guterres cũng kêu gọi Iran trở lại tuân
thủ đầy đủ thỏa thuận hạt nhân năm 2015.
. Malaysia
: Văn phòng Thủ tướng
Malaysia hôm 30-6 cho biết Thủ tướng
Muhyiddin Yassin đã nhập viện vì bị tiêu
chảy từ tối 29-6,
Reuters
cho hay.
. Ukraine
: Viết trên Twitter hôm 30-6, hải
quân Mỹ cho biết tàu khu trục USS Ross vẫn
đậu tại cảng Odessa (Ukraine), qua đó bác
bỏ tin đồn rằng tàu chiến Mỹ đang hướng tới
bán đảo Crimea. Tàu USS Ross đang tham
gia cuộc tập trận mang tên Sea Breeze ở
Biển Đen.
VĂN KIẾM
Thế giới 24 giờ
Chạy đua công nghệ với Mỹ,
mục tiêu của TrungQuốc có khả thi?
Trung Quốc hưởng lợi nhờ đặc điểmnhân khẩu học và chính sách hội nhập ngày càng sâu rộng nhưng cũng
chịu không ít trở ngại, cùng ảnh hưởng tiêu cực của đại dịch COVID-19.
HOÀNĐỨC
B
ên cạnh các mục tiêu
kinh tế, Chủ tịch Trung
Quốc (TQ) Tập Cận
Bình mong muốn xây dựng
một TQ “tự lực” về khoa
học công nghệ (KHCN) để
từ đó vươn ra chiếm lĩnh và
dẫn dắt thị trường thế giới.
Tham vọng này đặt ra không
ít thách thức đối với vị thế
của Mỹ trên bản đồ công
nghệ toàn cầu.
TQ muốn “tự chủ”
trong nước để vươn
ra thế giới
Những năm qua, những
phát biểu về “tự lực đổi mới
sáng tạo” về các “kỹ thuật
cốt lõi” hay mục tiêu “siêu
cường trên không gianmạng”
được các lãnh đạo TQ nhắc
tới ngày càng thường xuyên,
cho thấy “tự chủ” về KHCN
đang là một trong những ưu
tiên hàng đầu của Bắc Kinh.
Trong kế hoạch Made in
China 2025 (Chế tạo tại TQ
năm 2025), Bắc Kinh muốn
tự chủ 70% ở các ngành công
nghệ cao và hướng tới chiếm
lĩnh thị trường toàn cầu. Còn
kế hoạchChina Standard 2035
(Tiêu chuẩn TQ năm 2035)
được vạch ra để giúp các
công ty nước này trở thành
bên thiết lập tiêu chuẩn cho
các công nghệ mới.
Trong kế hoạch năm năm
2021-2025, TQ đã xác định
bảy lĩnh vực “tiền tuyến” cần
tăng tính “tự lực” như tin học
lượng tử, trí tuệ nhân tạo,
công nghệ gen và vi sinh...
Hôm 5-3, Thủ tướng TQ Lý
Khắc Cường nhấn mạnh vai
trò của các ngành này, đồng
thời cho biết trong năm năm
tới, Bắc Kinh sẽ tăng đầu tư
nghiên cứu và phát triển trung
bình hơn 7%/năm.
Hôm28-5, ông Tậpmột lần
nữa nhắc tới sự “tự lực” về
KHCN, coi đây là “sự hỗ trợ
chiến lược” để phát triển đất
nước, theo hãng thông tấn
Tân
Hoa Xã
. Sau đó ba ngày, Bắc
Kinh ban hành hướng dẫnmới
để thúc đẩy phát triển và ứng
dụng công nghệ blockchain
để “nâng cao khả năng cạnh
tranh trong cuộc đua kinh tế
toàn cầu” và vươn lên dẫn đầu
thế giới vào năm 2025. Tuần
qua, giới chức Bắc Kinh chấp
thuận sáp nhập hai công ty
nhà nước trong lĩnh vực khoa
học máy tính, điện tử - viễn
thông… trở thành một doanh
nghiệp có tính cạnh tranh cao
hơn trên trường thế giới.
TQ có cơ sở để đặt
tham vọng nhưng cũng
gặp nhiều trở ngại
TQ có dân số đứng đầu thế
giới với tầng lớp trung lưungày
càng tăng, tạo ra thị trường
khổng lồ. Nguồn nhân công
dồi dào, giá rẻ đã tạo ra ưu
thế cho “công xưởng của thế
giới” trong suốt 11 năm qua.
TQ lồng ghép các mục tiêu
KHCN trongmột hệ thống các
kế hoạch phức tạp, nổi bật là
Sáng kiến Vành đai và Con
đường (BRI) hay Con đường
tơ lụa kỹ thuật số. Bắc Kinh
cũng xúc tiến ký kết thỏa thuận
thươngmại với các nước châu
Á - Thái Bình Dương và Liên
minh châu Âu (EU).
Bà Ferial Ara Saeed, cựu
cố vấn chính sách châu Á
tại Bộ Ngoại giao Mỹ, cho
rằng các liên kết thương mại
của TQ với thế giới sẽ khiến
Washington gặp khó khăn
hơn nếu muốn xây dựng các
liên minh đối phó Bắc Kinh.
Ngoài ra, việc chính quyền
cựu tổng thống Mỹ Donald
Trump liệt các công ty công
nghệ TQ vào danh sách đen
đã vô tình khiến các đối tác
chuyển nguồn vốn và nguồn
nhân lực sang các nước là đối
thủ cạnh tranh củaWashington
để tránh bị trừng phạt, trong
khi doanh nghiệp Mỹ mất đi
Gian hàng Tập đoàn Công nghệ điện tử TQ -một trong hai doanh nghiệp nhà nước trong thương vụ
sáp nhập hôm23-6 - trongmột triển lãmquốc tế năm2018. Ảnh: 81IT.com(TQ)
Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un
đã trừng phạt một số quan chức hàng
đầu trong đảng Lao động Triều Tiên
vì thất bại trong công tác phòng dịch
COVID-19, hãng tin
Reuters
cho hay.
Dẫn thông tin hãng thông tấn trung ương
Triều Tiên
KCNA
đăng ngày 30-6,
Reuters
cho biết trong cuộc họp mở rộng của Bộ
Chính trị đảng Lao động Triều Tiên hôm
29-6, ông Kim đã đề cập một “vụ việc
trọng yếu” liên quan tới dịch COVID-19.
Theo
KCNA
, ông Kim đã nhắc tới “các
quan chức cấp cao chịu trách nhiệm về
các vấn đề quốc gia quan trọng” lơ là
trong việc thực hiện “các quyết định quan
trọng” nhằm đối phó với dịch COVID-19,
“gây ra cuộc khủng hoảng lớn” đối với an
ninh quốc gia, an toàn của người dân và
“kéo theo các hậu quả nghiêm trọng”.
KCNA
không nêu rõ “vụ việc trọng
yếu” này xảy ra khi nào, trách nhiệm
thuộc về quan chức cụ thể nào và “cuộc
khủng hoảng lớn” nghiêm trọng tới đâu.
Cuộc họp đã bỏ phiếu bầu lại một
thành viên Đoàn Chủ tịch Bộ Chính trị,
một số ủy viên chính thức, ủy viên dự
khuyết và một bí thư của Ủy ban Trung
ương Đảng, cũng như điều chuyển công
tác một số vị trí trong các cơ quan nhà
nước.
KCNA
không nói rõ liệu việc xáo
trộn nhân sự này có liên quan tới “vụ
việc trọng yếu” nói trên hay không.
Bình Nhưỡng luôn coi bảo vệ người dân
khỏi đại dịch COVID-19, bao gồm ngăn
dịch xâm nhập qua biên giới, tăng cường
năng lực đội ngũ y tế và tìm kiếm vaccine
là vấn đề sống còn đối với đất nước.
Theo các báo cáo của Tổ chức Y tế Thế
giới (WHO), Triều Tiên vẫn chưa ghi nhận
ca nhiễm COVID-19 nào.
VĂN KIẾM
Triều Tiên trừng phạt các quan chức vì “khủng hoảng lớn” liên quan dịch COVID-19
Mỹ cần học hỏi Trung Quốc để
thúc đẩy nghiên cứu và phát triển
khoa học công nghệ
Theo Viện Brookings (Mỹ), chiến lược nghiên cứu và
phát triển của TQ trong khoảng 20 năm qua đã chỉ ra
một số bài học mà Mỹ cần xem xét kỹ lưỡng.
TQ đã để các quy luật thị trường đóng vai trò lớn hơn
trong nền kinh tế. Nhờđó, nước này tậndụng tốt hơn các
lợi thế so sánh trong nước, trong đó có gồm cả nguồn
nhân công dồi dào và giá rẻ, cũng như chia thị trường
thành các phân khúc để phục vụ tốt hơn cho từng nhóm
người tiêu dùng.
Chính quyền Bắc Kinh đóng vai trò hỗ trợ quan trọng
cho sự phát triển trong nước, bao gồmphát triển KHCN,
nhờ các nỗ lực được điều phối tốt để các bộ, ngành, các
doanh nghiệp và giới nghiên cứu. Biểu hiện nổi bật nhất
là việc nước này phát triển được 25.000 km đường sắt
cao tốc chỉ trong vòng 11 nămđể kết nối các địa phương
trên khắp TQ.
Viện Brookings phân tích rằng các quy luật thị trường
giúp nâng cao tinh thần kinh doanh, trong khi vai trò
của nhà nước “có thể thúc đẩy sự phát triển kinh tế liên
tục”. Tổ chức nghiên cứu chính sách này cho rằng TQ đã
thành công khi đặt ra kế hoạch dài hạn và xây dựng các
biện pháp khuyến khích hướng tới mục tiêu, trong đó
đặc biệt quan tâm phát triển cơ sở hạ tầng và KHCN.
ViệnBrookings nhấnmạnh rằngTQđã thành côngnhờ
áp dụng kinh nghiệm về vai trò của quy luật thị trường
nên Washington cần bỏ qua sự tự mãn và học hỏi sự
phát triển và tầm nhìn dài hạn của Bắc Kinh.
VĂN KIẾM
TQdẫnđầu thế giới, gầngấp
đôiMỹ về sốbằng sángchế liên
quan tới công nghệ lượng tử.
Hãng phân tích dữ liệu
VALUENEX
(Nhật)
Tương lai của nền kinh tếTQ
nằmở đổi mới sáng tạo vàmỗi
người ở TQ đều biết điều này.
Chuyên gia
ZAK DYCHTWALD
Tiêu điểm
Bắc Kinh đối mặt
với hàng loạt
cáo buộc vi phạm
các nguyên tắc
tự do, bản quyền
thương mại.
nhữngbạnhàng lớnđến từTQ.
Tuy nhiên, bà Saeed đánh
giá các mục tiêu của TQ là
“tham vọng”. Chuyên gia
này lưu ý rằng các động lực
tăng trưởng cũ của nền kinh
tế TQ đang yếu dần, trong khi
nước này đã bước sang giai
đoạn già hóa dân số. Tâm lý
nghi ngờ TQ vẫn tiếp tục lan
rộng trong khi Bắc Kinh đối
mặt với hàng loạt cáo buộc
vi phạm các nguyên tắc tự
do, bản quyền thương mại.
Ngoài ra, QuỹTiền tệ Quốc
tế (IMF) còn cảnh báo TQ về
nguy cơ bất ổn tài chính, nhất
là khi tỉ lệ nợ trên tổng tài sản
quốc nội (GDP) đã tăng đáng
kể sau đại dịch COVID-19.
Do đó, Bắc Kinh được cho là
cần cải cách thị trường trên
diện rộng để sử dụng nguồn
vốn và nhân công hiệu quả
hơn - bà Saeed nhận định.
Trong khi đó, ông Zak
Dychtwald, chuyên gia nghiên
cứu bản sắc TQ và là người
sáng lập một tổ chức tại Mỹ
chuyên tư vấn về TQ, viết
trên tạp chí
Harvard Business
Review
rằng trong ngắn hạn,
TQ sẽ tiếp tục tận dụng lợi thế
về dân số và năng lực sản xuất,
“sẵn sàng dẫn đầu trong cuộc
chạy đua đổi mới sáng tạo”.•
Nhà lãnh đạo Triều Tiên trong cuộc họpmở
rộng của Bộ Chính trị đảng Lao động Triều Tiên
hôm29-6. Ảnh: AFP/KCNA
