16
Quốc tế -
ThứBảy15-7-2023
Nhiều kịch bản cho cuộc bầu cử
thủ tướng Thái Lan
Rất khó đoán định ai là tân thủ tướngThái Lan và người đó có thể là ông Pita Limjaroenrat hoặc
đại diện đảng do quân đội hậu thuẫn…
ĐỨCHIỀN
N
gày 13-7, sau 5 tiếng
tranh luận và một cuộc
bỏ phiếu kéo dài 2
tiếng, lãnh đạo đảng Tiến
bước Pita Limjaroenrat đã
không nhận được đủ phiếu
ủng hộ tại Quốc hội để trở
thành thủ tướng thứ 30 của
Thái Lan. Cụ thể, ông Pita
chỉ nhận được 324 phiếu
thuận, 182 phiếu chống và
199 phiếu trắng. Như vậy,
ông Pita thiếu 51 phiếu thuận
nữa để đạt được mục tiêu của
mình, theo tờ
Bangkok Post
.
Giờ đây, Quốc hội có quyền
lựa chọn lại ứng cử viên cho
chức thủ tướng và sẽ tiếp tục
các vòng bầu chọn. Cuộc bỏ
phiếu thứ hai dự kiến sẽ diễn
ra vào ngày 19-7 và nếu cần
thì cuộc bỏ phiếu thứ ba sẽ
được tổ chứcmột ngày sau đó.
Giới chuyên gia đánh giá
rằng rất khó đoán định viễn
cảnh cuộc bầu cử thủ tướng
Thái Lan vì còn nhiều tình
huống có thể xảy ra, theo tạp
chí
Time
.
Kịch bản liên minh
đảng Tiến bước
nắm quyền
Theo trang
Thai Enquirer
,
ông Pita có thể được liênminh
đảngTiến bước, bao gồmđảng
Pheu Thai (Vì nước Thái) và
một sốđảngkhác, đề cử lại cho
các vòng bỏ phiếu tiếp theo
và có thể giành được chức thủ
tướng trong vòng bầu cử tới.
Một người đại diện cho Pheu
Thai đã tuyên bố rằng đảng
này sẽ ủng hộ ông Pita trong
các vòng bỏ phiếu tiếp theo
nhưng nếu ông Pita vẫn không
thành công thì liên minh sẽ
phải họp để quyết định một
hướng hành động thay thế.
TrưởngkhoaKhoahọcchính
trị Titipol Phakdeewanich của
ĐH Ubon Ratchathani (Thái
Lan) cho rằng những gì đã
xảy ra trong cuộc bỏ phiếu
hôm 13-7 “không hẳn là dấu
chấmhết của mọi việc”. Theo
ông Titipol, việc Tòa án Hiến
pháp chưa đưa ra phán quyết
ông Pita về cáo buộc nắm
giữ cổ phần của một công ty
truyền thông là cơ hội để ông
Pita có thời gian thuyết phục
thêm sự ủng hộ của các nghị
sĩ cho vòng bầu cử tới. “Tôi
không nghĩ rằng sẽ có một
tình huống tệ hại xảy ra, trừ
phi tòa án ra phán quyết bất
lợi cho ông Pita về vụ việc
này” - ông Titipol nhận định.
Một kịch bản nữa có khả
năng xảy ra là ông Pita có thể
đứng sang một bên và ủng hộ
đại diện của đảng Pheu Thai
ra tranh cử. Cựu nghị sĩ đảng
Dân chủ Isra Sunthornvut
cho biết ông sẽ không ngạc
nhiên nếu tuần tới ông Pita
ủng hộ đảng Pheu Thai lãnh
đạo chính phủ “vì lợi ích của
đất nước và nền dân chủ”.
Lúc đó, đảng Pheu Thai có
thể đề cử ông SretthaThavisin
- một trùm bất động sản và
là nhân vật được giới quân
sự Thái Lan “ưa chuộng”
hơn.Giảngviênkhoahọcchính
trịWanwichit Boonprong của
ĐH Rangsit (Thái Lan) cho
rằng các nhà lập pháp được
quân đội hậu thuẫn, nhất là ở
Thượng viện, nhiều khả năng
sẽ bỏ phiếu cho ông Srettha
và ứng cử viên này của Pheu
Thai có thể là một lựa thỏa
hiệp tốt, được lòng cả quân
đội lẫn những người cấp tiến
ủng hộ Pita.
Kịch bản quân đội
giữ quyền lực
Ngày 11-7, Thủ tướng
Prayut Chan-ocha đã tuyên bố
sẽ rút lui khỏi chính trường.
Tuy nhiên, giới quan sát cho
rằng dù ông Prayut nghỉ hưu
thì quân đội và các đồngminh
sẽ cố gắng duy trì quyền lực
theo những cách khác, theo
tờ
The New York Times
.
Quân đội Thái Lan đã thiết
kếmột hệ thống trong đó về cơ
bản, lực lượng này kiểm soát
Thượngviện.Đểgiữngười của
mình ở vị trí quyền lực, quân
đội có thể đề cử tướng Prawit
Wongsuwan, thành viên của
đảng cầm quyền, làm ứng cử
viên cho chức thủ tướng trong
cuộc bỏ phiếu vào tuần tới.
Chuyên gia về chính trị Thái
Lan Jade Donavanik của ĐH
Học giả châu Á (Thái Lan)
nói rằng hầu hết 250 thượng
nghị sĩ đều do tướng Prawit
lựa chọn cẩn thận và đây là
lý do quân đội có tiếng nói
trong cuộc bầu cử thủ tướng,
theo
The New York Times
.
Theo
BangkokPost
,một khả
năngnữa làThượngviệncó thể
ủng hộmột chính phủ thiểu số
do ông Anutin Charnvirakul
của đảng Bhumjaithai lãnh
đạo hoặc một trong các đảng
được quân đội hậu thuẫn. Tuy
nhiên, điều này có nguy cơ
châm ngòi cho các cuộc biểu
tình của những người ủng hộ
dân chủ.
Do Thượng viện sẽ không
thể bầu thủ tướng vào năm
tới vì hết nhiệm kỳ nên bất kỳ
chính phủ thiểu số nào cũng
có nguy cơ rơi vào cuộc bỏ
phiếu bất tín nhiệm. Để đề
phòng điều đó, phe thiểu số
có thể kiến nghị tòa án giải
tán đảng Tiến bước, thậm chí
Lãnh đạo đảng Tiến bước Pita Limjaroenrat. Ảnh: BLOOMBERG
Ngày 14-7, Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS) đã khai
mạc tại thủ đô Jakarta (Indonesia), thảo luận về các vấn đề
cấp bách của khu vực và toàn cầu như Biển Đông, khủng
hoảng Myanmar, xung đột Nga - Ukraine, bán đảo Triều
Tiên và cạnh tranh Mỹ - Trung, theo trang web của Bộ
Ngoại giao Indonesia.
Hội nghị có sự tham gia của bộ trưởng Bộ Ngoại giao
các nước thuộc Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á
(ASEAN) và các đối tác của khối gồm Mỹ, Trung Quốc,
Nga, Nhật, Ấn Độ, Úc, Hàn Quốc và New Zealand.
Phát biểu tại buổi khai mạc, Tổng thống Indonesia Joko
Widodo khẳng định ASEAN sẽ tiếp tục đoàn kết và thống
nhất, kêu gọi các đối tác lớn của ASEAN tìm kiếm giải
pháp để ngăn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương trở thành
khu vực tranh chấp. “ASEAN không thể trở thành một
đấu trường cạnh tranh hay lực lượng ủy nhiệm cho bất kỳ
quốc gia nào. Luật pháp quốc tế cần được tôn trọng một
cách nhất quán” - theo ông Widodo.
Đồng quan điểm với ông Widodo, Ngoại trưởng
Indonesia Retno Marsudi khẳng định Ấn Độ Dương - Thái
Bình Dương “không phải là chiến trường” mà cần phải
duy trì sự ổn định. Bà nói: “Sự ngờ vực và bất ổn vẫn còn
tồn tại. Một số người cho rằng Ấn Độ Dương - Thái Bình
Dương đang trải qua Chiến tranh lạnh ở những điểm nóng.
Không có thời gian cho hành động mơ hồ”.
Về khủng hoảng tại Myanmar, ASEAN hôm 13-7 đã ra
tuyên bố chung “lên án mạnh mẽ các hành động bạo lực”
vào các cơ sở công cộng. Hội nghị ngày 14-7 tái khẳng
định sự ủng hộ với vai trò trung tâm của ASEAN trong
việc thực hiện đồng thuận năm điểm giải quyết vấn đề
Myanmar.
Tại hội nghị, các thành viên ASEAN bày tỏ quan ngại
sâu sắc về vụ phóng tên lửa đạn đạo của Triều Tiên trước
đó hai ngày. Khối mong muốn Triều Tiên hành động để
giảm leo thang căng thẳng và kêu gọi đối thoại hòa bình
giữa các bên liên quan.
THẢO VY
Hội nghị cấp caoĐôngÁ:
“
ASEANkhôngphải 1đấu trường
”
Vì sao ông Pita thất bại?
Nhiều chuyên gia cho rằng dù đảng Tiến bước quyết
tâm sửa đổi Điều 112 của Bộ luật Hình sự, còn được gọi
là luật khi quân nhưng họ không thuyết phục đượcQuốc
hội chấp nhận điều này.
Theo
Thai Enquirer
, các nghị sĩ của các đảng lớn
không thuộc liên minh đảng Tiến bước, chẳng hạn như
Bhumjaithai và đảng Quốc gia Thái Lan Thống nhất, đã
nói rõ rằng ý định muốn sửa đổi luật này của ông Pita là
lý do chính khiến họ không bỏ phiếu ủng hộ ông. Đơn
cử, nghị sĩ đảng Bhumjaithai Chada Thaisreth nói rằng
chỉ cần ông Pita bỏ đi yêu cầu sửa đổi Điều 112 thì đảng
Bhumjaithai sẽ đồng ý bỏ phiếu ủng hộ.
Giảngviênkhoahọcchính trịWanwichit Boonprongcủa
ĐH Rangsit (Thái Lan) nói rằng những lời kêu gọi mạnh
mẽ của đảng Tiến bước về cải cách chế độ quân chủ có
thể khiến cử tri cảmthấy là điều cực đoan, gồmcả những
người tự coi mình theo chủ nghĩa tự do và ủng hộ cải
cách dân chủ. “Hiện tại, chế độ quân chủ được coi là trụ
cột chính của đất nước. Cho dù bạn theo phái tự do hay
bảo thủ, bạn vẫn phải tôn trọng chế độ quân chủ như là
hiện thân của phẩm giá quốc gia” - ôngWanwichit nói.
Dù thất bại trong vòng bỏ
phiếu đầu tiên, lãnh đạo đảng
Tiếnbước Pita Limjaroenrat nói
rằngsẽtìmhiểunhữnggìđãxảy
ra trong cuộc bầu cử ngày 13-7
và tiếp tục thuyết phục những
nghị sĩ đã bỏ phiếu trắng ủng
hộ ông trong vòng bầu cử tới.
“Tôi chấp nhận kết quả nhưng
tôi sẽ khôngbỏ cuộc.Tôi sẽ tìm
các chiến lược để đạt được đủ
phiếu ủng hộ trong vòng bỏ
phiếu tiếp theo” - ông nói.
Tiêu điểm
Sau khi thất bại
trong cuộc bỏ phiếu
chọn thủ tướng,
ông Pita vẫn khẳng
định đảng của ông
không thay đổi
quan điểm về việc
sửa đổi Điều 112
của Bộ luật Hình
sự, còn được gọi là
luật khi quân.
là hủy kết quả bầu cử, với lý
do là xúc phạm Hoàng gia.
GSThitinan Pongsudhirak,
chuyên về khoa học chính trị
của ĐHChulalongkorn (Thái
Lan), nhận định cómột khuôn
mẫuchungởTháiLan làchống
lại bất kỳ phong trào tiến bộ
nào trong nền chính trị, thông
qua nhiều hình thức, bao gồm
việc giải tán các đảng chính
trị và loại bỏ tư cách của các
ứng cử viên chính, theo tờ
The New York Times
.
Ông Kevin Hewison, giáo
sư danh dự về nghiên cứu
châuÁ tại ĐHNorth Carolina
(Mỹ), cho rằng quá trình giải
tán đảng Tiến bước và hủy
kết quả bầu cử sẽ mất một
khoảng thời gian và cho dù có
một cuộc bầu cử mới diễn ra
nhanh chóng thì kết quả cũng
chẳng khác bây giờ là bao.
Tuy nhiên, bất kỳ động thái
nào nhằm hạn chế hoặc cấm
các chính trị gia nổi tiếng,
đặc biệt là trường hợp ông
Pita có thể dẫn đến các cuộc
biểu tình lớn, vì những người
biểu tình gần đây đã táo bạo
hơn nhiều năm trước trong
việc nhắm trực tiếp vào chế
độ quân chủ.•
Bộ trưởng BộNgoại giao các nước dựHội nghị cấp caoĐôngÁ
(EAS) đã khai mạc tại thủ đô Jakarta (Indonesia) ngày 14-7.
Ảnh: REUTERS
