4
Thời sự -
ThứNăm20-7-2023
ĐỖTHIỆN
thực hiện
T
rao đổi với
Pháp Luật
TP.HCM
, đại biểu Quốc
hội - luật sư Trương
Trọng Nghĩa cho rằng nếu
các đơn vị phát hành, các
công ty điện ảnh không tuân
thủ, tái phạm nhiều lần thì
phải áp dụng nghiêm các
biện pháp chế tài.
Phải nhận thức đúng
mưuđồcủaTrungQuốc
.
Phóng viên
:
Ông có nhận
xét gì về “ma trận” đường
lưỡi bò trên các văn hóa
phẩm như phim ảnh, sách,
truyện… mà báo chí phản
ánh thời gian qua?
+Ông
TrươngTrọngNghĩa
(ảnh)
: Ở giai đoạn chục năm
trước, thi thoảng tôi mới nghe
báo chí phản ánh phát hiện
đâu đó bản đồ đường lưỡi bò.
Chủ yếu là trên một số sách
học tiếng Trung Quốc (TQ),
hay truyện tranh, bản đồ mà
ai đó vô tình xách tay từ TQ
về hoặc đặt mua, được biếu
tặng từ TQ. Thế nhưng càng
về sau này, đặc biệt vài năm
gần đây, tôi theo dõi báo chí và
thông tin trên Internet thì thấy
câu chuyện đường lưỡi bò phi
pháp len lỏi vào các văn hóa
phẩm, sách báo, tạp chí khoa
học, du lịch, nghệ thuật…như
“nấm mọc sau mưa”.
Điều đáng chú ý là TQ tận
dụng sự phát triển như vũ bão
của các nền tảng số để “cài
cắm” đường lưỡi bò phi pháp.
Việc tận dụng công nghệ mới
phục vụ cho ý đồ chính trị ở
làm sao cho mỗi công dân
VN, nhất là thanh thiếu niên,
nhận thức rõ điều này, để phản
ứng kiên quyết. Mỗi doanh
nghiệp VN phải biết tự trọng,
không được vì lợi nhuận mà
chấp nhận đường lưỡi bò dưới
bất cứ hình thức nào.
Tăng ý thức,
tăng trách nhiệm
. Nhiều người cho rằng cơ
chế xử phạt của chúng ta đối
với các hành vi vi phạm về
bản đồ đường lưỡi bò phi pháp
chưa đủ sức răn đe, ông nghĩ
thế nào về việc này?
+ Pháp luật VN có một số
quy định liên quan đến bản
đồ nói riêng và chủ quyền nói
chung. Đơn cử là Luật Điện
ảnh 2022 có quy định tại Điều
9 việc cấmhoạt động điện ảnh
có nội dung “thể hiện không
đúng, xâm phạm chủ quyền
quốc gia”.
Chính phủ cũng ban hành
nhiều nghị định, như Nghị
định 38 (vào tháng 3-2021),
Nghị định 129 sửa đổi (vào
tháng 12-2021) và mới nhất
là Nghị định 128 sửa đổi (vào
tháng 12-2022) về xử lý hành
chính trong các lĩnh vực văn
hóa, quảng cáo, thể thao, du
lịch… Chính phủ cũng ban
hành Nghị định 119 (vào
tháng 10-2020) quy định xử
phạt vi phạmhành chính trong
hoạt động báo chí, hoạt động
xuất bản; Nghị định 71 sửa
đổi (vào tháng 10-2022) về
quản lý, cung cấp và sử dụng
dịch vụ phát thanh, truyền
hình; hay Nghị định 18 (vào
tháng 2-2020) về xử phạt vi
phạm hành chính trong lĩnh
vực đo đạc và bản đồ.
Nhìnmột cách tổng thể, đối
Xử lý vi phạm,
phải mạnh tayhơnnữa
. Rõ ràng các nền tảng xuyên
biên giới, nền tảng số như
Netflix, ngày càng trở nên phổ
biến. TheoLuậtĐiệnảnh2022
thì các cơ quan chức năng chỉ
có thể hậu kiểm. Liệu có cần
xem lại vai trò kiểm duyệt đầu
vàođối với các nhàphát hành?
+ Tổ chức, cá nhân nhập
khẩu phim phải cam kết bằng
văn bản về nội dung phim
không vi phạm Điều 9 của
Luật Điện ảnh. Tuy nhiên,
tôi cũng băn khoăn vì sao
một số đơn vị, điển hình như
nền tảng Netflix, vẫn cứ vi
phạm nhiều lần. Những lần
vi phạm của họ, tôi chỉ thấy
báo chí đưa tin họ gỡ phim,
chứ chưa thấy thông tin họ
bị phạt hay chế tài nghiêm.
Có lẽ điều này chúng ta cũng
cần suy nghĩ, tương tự với các
nền tảng khác.
Ở một số quốc gia phương
Tây, các nền tảng mạng xã
hội, nền tảng số nói chung
phải chịu trách nhiệm lớn đối
với việc kiểm duyệt của họ.
Nếu họ thiếu trách nhiệm, để
lọt các nội dung vi phạm luật
pháp của nhà nước sở tại (ví
dụ tin giả, kích động, phân
biệt chủng tộc, khủng bố,
bạo lực, xâm phạm an ninh
quốc gia) thì có thể bị chế tài
rất nghiêm.
Phát tán đường lưỡi bò là
một hành vi có dấu hiệu xâm
phạmchủ quyền, an ninh quốc
gia được quy định tại BLHS
2015. Bộ VH-TT&DL, Bộ
TT&TT, Cục Điện ảnh VN
vừa qua đã có những biện
pháp phản ứng đối với Netflix,
Công ty CP Truyền thông
FPT về một số sai phạm liên
quan đến các văn hóa phẩm
có đường lưỡi bò. Tuy nhiên,
nếu vi phạm nhiều lần thì cần
có biện pháp xử lý nghiêm
khắc hơn, ví dụ cấm kinh
doanh một thời gian. Bên
cạnh đó, cần rà soát các biện
pháp chế tài hành chính của
VN, nếu cần thì bổ sung, sửa
đổi để ứng phó có hiệu quả.
. Làm sao để các biện pháp
chế tài đạt hiệu quả tốt nhất?
+ Có chế tài rồi nhưng cần
áp dụng một cách khôn khéo
và thích hợp, đồng thời kiên
quyết thì mới có tác dụng,
hiệu quả. Như hồi năm 2018,
có đoàn khách 40 người TQ
nhập cảnh tại sân bay quốc tế
Cam Ranh ngang nhiên mặc
áo thun có hình ảnh đường
lưỡi bò phi pháp. Các nhà
chức trách cũng bày tỏ sự
lúng túng trong xử lý.
Theo tôi, khi 40 người
đồng loạt mặc áo có hình
ảnh đường lưỡi bò phi pháp
thì đó là hành vi cố ý biểu
thị một thông điệp chính trị,
vi phạm lợi ích quốc gia của
VN. Giải pháp là phải buộc
những người đó thay áo, nếu
không thì không cho họ nhập
cảnh. Trong giai đoạn hội
nhập, dòng người, dòng văn
hóa phẩm “chảy” một cách
mạnh mẽ thì chúng ta cũng
phải tính toán, chuẩn bị các
cách thức để phản ứng thích
hợp, khôn khéo nhưng kiên
quyết. Càng lúng túng thì hệ
lụy sẽ càng lớn.
. Xin cảm ơn ông.•
Mặc cho Trung
Quốc nỗ lực “vẽ”
ra “ma trận”
đường lưỡi bò,
các nước đều
không công
nhận yêu sách
phi pháp này.
Ảnh: SCMP
Biển Đông có lẽ là xu hướng
mà TQ đang thúc đẩy.
Ở Việt Nam (VN), phim
truyền hình hay ở rạp chiếu
thì ít khi bị lọt đường lưỡi bò
phi pháp (dù vẫn có) nhưng
phim chiếu trực tuyến trên
Internet, thông qua các nền
tảng xuyên biên giới thì ngày
càngphổbiến.Trongnămnăm
qua, có hàng chục bộ phim
chiếu trên các nền tảng được
cấp phép tại VN bị phát hiện
có đường lưỡi bò phi pháp,
bị cư dân mạng, báo chí và
cơ quan chức năng phát hiện,
ngăn chặn và chế tài nhưng
các sản phẩm độc hại này vẫn
trôi nổi trên không gian mạng
do nhiều người xem đã tải về,
phát tán. Có lẽ hơn lúc nào
hết, các cơ quan chức năng
cần quyết tâm xử lý việc này.
Điều cần làm trước hết là
nhận thức cho đúng: Việc lan
truyền đường lưỡi bò phi pháp
theo những cách như vừa qua
không hề là “ngẫu nhiên, vô
ý, cá biệt, phi chính trị”. Trái
lại, đó là một “chiến pháp”
của TQ, nhằm phối hợp với
các “chiến pháp” khác bằng
pháp lý và trên thực địa để
độc chiếm Biển Đông. Phải
tượng áp dụng đa dạng (từ cá
nhân, tổ chức trong nước và
nước ngoài; từ phim ảnh đến
báo chí, xuất bản, văn hóa,
thể thao, du lịch, đo đạc…);
các hình thức xử lý cũng khá
phong phú, trong đó việc phạt
tiền dao động từ vài triệu đến
200 triệu đồng và có thể đi
kèmcác hành vi phạt bổ sung,
buộc khắc phục hậu quả…
tùy vào tính chất, mức độ vi
phạm. Ví dụ, CGV VN năm
2019 bị phạt 170 triệu đồng
và buộc tiêu hủy tang vật vi
phạmsau khi họ nhập khẩu bộ
phim
Everest - Người tuyết bé
nhỏ
có hình ảnh đường lưỡi
bò. Hay như đầu tháng 7 vừa
qua, nền tảng Netflix đã gỡ
phim
Flight to you
(Hướng
gió mà đi)
cũng cùng lý do
tương tự.
Vấn đề còn lại là chúng ta
siết chặt việc xử lý vi phạm.
Tôi nghĩ có lẽ chúng ta cần
đánhgiá lại vai trò, tráchnhiệm
của các đơn vị “xuất khẩu” và
(hoặc) “nhập khẩu” các văn
hóa phẩmnhư phimảnh, sách,
tạp chí, hoạt động du lịch…
Để làm sao họ phải ý thức
hơn, tăng trách nhiệm hơn
trong tuân thủ luật pháp VN.
Sẽ thưởng cho người phát hiện
sự trà trộn của đường lưỡi bò phi pháp
Trao đổi với
Pháp Luật TP.HCM
, ông Vi Kiến Thành, Cục
trưởng Cục Điện ảnh, cho biết theo Luật Điện ảnh 2022, việc
phát hành phim trên các nền tảngmạng xã hội, không gian
mạng nói chung được thực hiện theo hình thức hậu kiểm,
nếu phát hiện sai phạm thì sẽ xử lý theo quy định. Ngoài ra,
Cục Điện ảnh cũng đang xây dựng quy chế khen thưởng,
khích lệ người dân phát hiện, thông tin nhanh, chính xác
cho các cơ quan quản lý về vi phạmđường lưỡi bò phi pháp
hay các thông tin sai lệch khác xâm phạm chủ quyền của
VN trên các bộ phim được chiếu ở các nền tảng số, không
gian mạng. Phần thưởng gồm tiền và giấy chứng nhận.
“Tôi nghĩ có lẽ
chúng ta cần đánh
giá lại vai trò, trách
nhiệm của các đơn
vị “xuất khẩu” và
(hoặc) “nhập khẩu”
các văn hóa phẩm
như phim ảnh,
sách, tạp chí, hoạt
động du lịch…”
Đại biểu Quốc hội - luật sư
Trương Trọng Nghĩa
Cần cộng đồng
chung tay phản ứng
Phản ứng thích đáng, phù
hợp, khôn khéo và kiên quyết
của các doanh nghiệp, của các
tầng lớp nhân dân, kể cả tầng
lớp thanh thiếu niên, cũng rất
quan trọng, có ý nghĩa thiết
thựctrongviệcđấutranhchống
chiến thuật đường lưỡi bò. Mọi
ngườicầnnhậnthứcrằngđường
lưỡi bò dưới bất kỳ hình thức
nào đều là một loại vũ khí bất
hợpphápđượcTQcốý sửdụng
nhằmxâmphạmchủquyền và
quyền chủ quyền, quyền tài
phán của nước ta. Người VN
yêu nước phải chống đường
lưỡi bò phi pháp.
Đại biểu Quốc hội - luật sư
TRƯƠNGTRỌNG NGHĨA
Họ đã nói
Đại biểu Quốc hội Trương Trọng Nghĩa:
Phải kiênquyếtxửlýviphạm
Việt Namđã có nhiều quy định về xử lý các văn hóa phẩmvi phạm chủ quyền quốc gia,
điển hình là đường lưỡi bò phi pháp nhưng cần áp dụng quyết liệt và khôn khéo.
Xóa
“ma trận”
đường
lưỡi bò
phi pháp của
Trung Quốc
- Bài cuối
