16
Quốc tế -
Thứ Tư 5-7-2023
Tiêu điểm
Gần đây, Mỹ và các đồng
minh, đối tác đã đưa ra những
hạn chế bán chip và các trang
thiết bị sản xuất chip cho TQ
nhằm kiềm chế TQ phát triển
công nghiệp bán dẫn và AI. TQ
cũng trả đũa bằng cách đưa ra
những lệnh hạn chế xuất khẩu
kim loại thô chế tạo chất bán
dẫn và cấmnhập khẩu các sản
phẩm của công ty Mỹ.
Mỹ - Trung trong cuộc chiến
bán dẫn
Mỹ và Trung Quốc có những bước đi mới mang tính “ănmiếng trảmiếng” trong cuộc chiến chất bán dẫn.
ĐỨCHIỀN
G
ần đây, Trung Quốc
(TQ) và Mỹ đã liên tiếp
có những động thái rắn
nhắm vào ngành công nghiệp
bán dẫn của nhau. Trong khi
Mỹ siết chặt hơn nữa các hạn
chế với TQ thì TQ đã tung ra
nhiều đòn trả đũa.
TQ đưa ra nhiều
biện pháp
Ngày 3-7, Bộ Thương mại
TQ đã ra lệnh hạn chế xuất
khẩu đối với hai kim loại là
gali và gecmani cùng một số
hợp chất của chúng, vốn là
những nguyên liệu chính để
sản xuất chất bán dẫn và các
thiết bị điện tử, theo tờ
South
ChinaMorning Post (SCMP)
.
Bộ Thương mại TQ thông
báo lệnh hạn chế này sẽ có
hiệu lực từ ngày 1-8 và đây
là hành động cần thiết để bảo
vệ an ninh và lợi ích quốc gia
của TQ. Theo đó, các doanh
nghiệp ở TQmuốn xuất khẩu
hai chất này sẽ phải xin phép
Bộ Thương mại TQ và cung
cấp thông tin về nơi nhận cuối
cùng cũng như cách sử dụng
chúng. Doanh nghiệp nào vi
phạm sẽ bị phạt hành chính
hoặc thậm chí phải chịu án
hình sự.
Lệnh hạn chế này được đưa
ra sau khi TQ hồi tháng 5 đã
cấmcác nhà khai thác cơ sở hạ
tầng quan trọng của nước này
mua các sản phẩm từ Công ty
côngnghệ chipMicroncủaMỹ
do lo ngại về an ninh.
TQ là nhà sản xuất gali và
gecmani lớn nhất thế giới, lần
lượt chiếm hơn 95% và 67%
sản lượng toàn cầu. Theo các
báo cáo của Cục Khảo sát địa
chất Mỹ và Bộ Nội vụMỹ, từ
năm2018 đến 2021, Mỹ nhập
khẩu hơn 50%mỗi chất từTQ
Ngày 4-7, lãnh đạo Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO)
đã tổ chức hội nghị trực tuyến do Thủ tướng Ấn Độ
Narendra Modi chủ trì, thảo luận về các thách thức toàn
cầu như khủng bố, thiếu lương thực, nhiên liệu và phân
bón, theo hãng tin
Reuters
.
Ngoài lãnh đạo các nước SCO (Trung Quốc, Ấn Độ,
Nga, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Pakistan, Tajikistan
và Uzbekistan), hội nghị còn có sự tham gia của Iran,
Belarus và Mông Cổ với tư cách quốc gia quan sát viên và
Turkmenistan với tư cách khách mời.
Phát biểu khai mạc hội nghị, Thủ tướng Modi ca ngợi
SCO là “nền tảng quan trọng cho hòa bình, thịnh vượng
và phát triển của toàn bộ khu vực Á - Âu”. Tuy nhiên,
ông lưu ý rằng thế giới đang bị lôi kéo vào các tranh chấp,
căng thẳng và tác động của đại dịch cũng như khủng
hoảng lương thực, nhiên liệu và phân bón toàn cầu là
những thách thức lớn đối với tất cả quốc gia.
“Chúng ta cần cùng nhau suy nghĩ xem với tư cách là
một nhóm, chúng ta có khả năng đáp ứng kỳ vọng của
người dân không? Chúng ta có khả năng đối mặt với
những thách thức hiện đại không?” - ông Modi nói.
Về phía Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi
các thành viên của SCO “đi đúng hướng, tăng cường đoàn
kết và tin cậy lẫn nhau” cũng như “nắm chắc vận mệnh
của chính mình trong tay”, hãng thông tấn
Tân Hoa Xã
đưa tin.
Hãng tin
Sputnik
dẫn lời Tổng thống Nga Vladimir
Putin ca ngợi vai trò duy trì hòa bình và ổn định của SCO.
“Vai trò của SCO đặc biệt có ý nghĩa trong môi trường
hiện tại, khi tất cả mâu thuẫn địa chính trị đang trở nên
sắc nét hơn” - ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng Nga
tự tin đối mặt và sẽ chống lại các biện pháp trừng phạt và
“những hành động khiêu khích” từ bên ngoài.
Hội nghị thượng đỉnh SCO lần này cũng thông qua tư
cách thành viên mới cho Iran và ký kết biên bản ghi nhớ
với Belarus để mở đường cho nước này gia nhập SCO.
THẢO VY
LãnhđạoSCOhọp trực tuyến, thảo luận loạt thách thức toàn cầu
Thủ tướngẤnĐộNarendraModi
(trái)
và Tổng thốngNga
Vladimir Putin tại hội nghị thượng đỉnh trực tuyến của
Tổ chức Hợp tác ThượngHải (SCO) ngày 4-7. Ảnh: CNN
Căng thẳng vẫn tiếp diễn trong cuộc chiến chất bán dẫn giữaMỹ và TrungQuốc. Ảnh: REUTERS
Bộ trưởng Tài chính Mỹ gặp Đại sứ TQ
trước thềm công du TQ
Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Janet Yellen đã có cuộc gặp
với Đại sứ TQ tại Mỹ Tạ Phong tại thủ đô Washington, trước
chuyến công du TQ từ ngày 6 đến 9-7 tới, tờ
South China
Morning Post
đưa tin ngày 4-7.
Trong cuộc gặp diễn ra vào ngày 3-7, Bộ Tài chính Mỹ cho
biết bà Yellen đã nêu ra các vấn đề mà phía Mỹ quan ngại và
nhấnmạnh tầmquan trọng của việc hai nước cùng nhau hợp
tác giải quyết các thách thức toàn cầu, bao gồm các vấn đề
kinh tế vĩ mô và tài chính.
Về phầnmình, ôngTạ Phong kêu gọi phíaMỹ coi trọng việc
giải quyết các mối quan ngại của TQ về các vấn đề kinh tế và
thươngmại cũngnhưhànhđộngđểquản lý sựkhácbiệt thông
qua tăng cường đối thoại, hợp tác nhằm thúc đẩy sự ổn định
quan hệ Trung - Mỹ và đưa mối quan hệ trở lại đúng hướng.
Hai bên đều nhất trí rằng cuộc gặp giữa Bộ trưởng Yellen
và Đại sứ Tạ Phong diễn ra hiệu quả và thẳng thắn.
Chính quyền Tổng
thống Joe Biden
sẽ khó hủy bỏ các
lệnh hạn chế xuất
khẩu chất bán dẫn
khi bầu cử năm
2024 đang tới gần
và những động
thái gần đây của
Mỹ - Trung sẽ làm
cho cuộc chiến công
nghệ leo thang trong
trung hạn.
trong tổng số lượng nhập khẩu
hai chất này từ nước ngoài.
Ông Aadil Brar, giảng viên
thỉnh giảng ĐH Chính trị Đài
Loan, cho rằng lệnh hạn chế
xuất khẩunày củaTQdùnhắm
đến phương Tây nhưngMỹ là
mục tiêu hàng đầu. Theo ông
Brar, gecmani được dùng trong
các công nghệ quân sự và TQ
đang nhắm vào việc trả đũa
hạn chế củaMỹ trong việc bán
chip bán dẫn cho các công ty
TQ hồi tháng 10, theo
SCMP
.
CònôngPaulTriolo, chuyên
gia tại Trung tâmNghiên cứu
chiến lược và quốc tế (CSIS)
có trụ sở tại Mỹ, cho rằng nếu
TQ chọn “vũ khí hóa” chuỗi
cung ứng các chất này thì càng
làm phức tạp thêm bài toán
giảm phụ thuộc vào TQ của
phương Tây, bao gồmMỹ và
Liên minh châu Âu (EU), bởi
phương Tây sẽ mất thời gian
và đầu tư đáng kể để có được
nguồn cung ứng mới.
Ông Triolo nhấnmạnh rằng
Bắc Kinh “gần như chắc chắn
coi những biện pháp kiểmsoát
này làmột quânbàimặc cả đầy
tiềm năng” mà TQ có thể sử
dụng để cố gắng thuyết phục
Mỹ và phương Tây hạn chế
các biện pháp kiểm soát xuất
khẩu gần đây đối với chất bán
dẫn và thiết bị sản xuất chất
bán dẫn bán cho TQ.
Mỹ siết hạn chế
với TQ
Về phía Mỹ, chính quyền
Tổng thống Joe Biden đang
cân nhắc kiểm soát nhiều hơn
việc xuất khẩu chip tiên tiến
và đầu tư của Mỹ vào lĩnh
vực công nghệ, nhất là vào
các lĩnh vực nhạy cảm như
điện toán lượng tử, chất bán
dẫn tiên tiến, trí tuệ nhân tạo
đối với TQ.
Tờ
The New York Times
ngày 28-6 dẫn nămnguồn thạo
tin cho biết chính quyền ông
Biden đang cân nhắc các biện
pháp hạn chế bổ sung nhằm
ngăn TQ tiếp cận công nghệ
quan trọng. Theo đó, Mỹ sẽ
hạn chế bán cho TQ chip tiên
tiến do các công ty nhưNvidia,
Advanced Micro Devices và
Intel sản xuất. Các con chip
này là thành phần cực kỳ quan
trọng trong việc tạo ra các sản
phẩm trí tuệ nhân tạo (AI).
Các hạn chế đang được xem
xét là một phần của quá trình
hoàn thiện các quy định hạn
chế xuất khẩu trước đó của
Mỹ. Vào tháng 10 nămngoái,
chính quyền ôngBiden đã ban
hành một loạt biện pháp kiểm
soát xuất khẩu sâu rộng, theo
đó cấm các công ty Mỹ bán
chip tiên tiến, phần mềm thiết
kế chip, thiết bị sản xuất chip
và các bộ phận của thiết bị sản
xuất chip cho TQ.
Mỹ cũng đã thúc giục các
đồng minh, đối tác làm điều
tương tự với TQ. Chẳng hạn,
Nhật vàHà Lan trong hơnmột
tháng qua đã lần lượt công bố
quy định kiểm soát xuất khẩu
đối với trang thiết bị cần thiết
cho quá trình sản xuất chip
tiên tiến.
Phía Mỹ luôn cho rằng khả
năng phát triển AI của TQ có
thể gây ra mối đe dọa an ninh
quốc gia. Do đó, các lệnh cấm
của Mỹ là nhằm hạn chế TQ
dùngAI để tăng năng lực quốc
phòng của TQ như phát triển
vũ khí dẫn đường, phát triển
máy bay không người lái, cũng
nhưdùngAI để tiếnhành chiến
tranh mạng, theo dõi, giám sát
người dân.
Tuy nhiên, những hạn chế
này sẽ là một đòn giáng mạnh
vào các nhà sản xuất chất bán
dẫn,kểcảnhàsảnxuấtMỹ,theo
The New York Times
.
Giámđốc tài chínhcủaCông
tycôngnghệbándẫnNvidia-bà
Colette Kress nói rằng về lâu
dài, các lệnh hạn chế “sẽ dẫn
đếnviệcngànhcôngnghiệpMỹ
mất đi vĩnh viễn cơ hội cạnh
tranh và dẫn đầu tại một trong
những thị trường lớn nhất thế
giới”.TheobàKress, thị trường
TQ tạo ra 20%-25%doanh thu
của công ty, bao gồm các sản
phẩm khác ngoài chip phục
vụ cho mục đích phát triểnAI.
Ông Wei Shaojun, Giám
đốc Viện Vi điện tử của ĐH
Thanh Hoa (TQ) và cũng là
thành viên của Hiệp hội Công
nghiệp chất bán dẫn TQ, cho
rằngviệcWashingtonđang cân
nhắc cấmbán chip tiên tiến cho
TQ mang lại cả thách thức lẫn
cơ hội cho TQ.
Theo ôngWei, nếu Mỹ cấm
bán chip A800 thì chẳng khác
nào đang tựbắn vào chânmình
và lệnh cấmmới củaMỹ có thể
là cơ hội đểTQđẩy nhanh việc
tìmnguồncungứngvàpháttriển
các sản phẩm thay thế.•
