16
Quốc tế -
ThứBa25-7-2023
Sốt ruột tình hình Odessa
và thỏa thuận ngũ cốc
Liên hợp quốc và các nước đang nỗ lực kéo Nga quay lại thỏa thuận ngũ cốc, trong bối cảnh lo ngại
về an ninh lương thực lẫn an ninh TPOdessa và BiểnĐen ngày càng lớn.
THIÊNÂN
T
hỏa thuận ngũ cốc Biển
ĐengiữaNga vớiUkraine
hết hiệu lực từ ngày 17-7
do Nga
từ chối gia hạn. Một
ngày sau khi rút khỏi thỏa
thuận, Nga không kích, bắn
tên lửa vào TP cảng Odessa
(nằm trên bờ tây bắc Biển
Đen, thuộc tỉnhOdessa, Đông
Bắc Ukraine) với lý do trả
đũa việc cầu Crimea bị tấn
công ngày 17-7 mà Nga quy
Ukraine là thủ phạm.
Tình hình Odessa
ngày càng đáng ngại
TPOdessa bị tấn công liên
tục gần một tuần qua và ngày
càng nghiêm trọng. Hãng
tin
Ukrinform
dẫn thông tin
từ không quân Ukraine rằng
trong đêm 23-7, quân Nga
tiếp tục tấn công TP Odessa.
Theo Tổng thống Ukraine
Volodymyr Zelensky, quân
Nga đã nã nhiều loại tên lửa
khác nhau vào Odessa. Cuộc
tấn công làmhư hại hàng chục
di tích kiến trúc và nhà dân,
có thương vong dân thường.
Ngoài các “trung tâm lịch
sử, di sản thế giới” thì “tòa
lãnh sự quán Hy Lạp cũng bị
hư hại”, theo ông Zelensky.
Đây là cơ quan lãnh sự thứ
hai ở Odessa bị ảnh hưởng.
Ba ngày trước, tòa lãnh sự
quán Trung Quốc ở Odessa
cũng bị hư hại.
Ngày 23-7, Tổng Giámđốc
Tổ chức Giáo dục, Khoa học
và Văn hóa Liên hợp quốc
(LHQ)(UNESCO)-bàAudrey
Azoulay cho biết UNESCO
lên án các cuộc tấn công của
Nga nhằm vào một số địa
điểm văn hóa ở Odessa, nơi
có các di sản thế giới được
UNESCO công nhận, theo
trang web của UNESCO.
Bà Azoulay kêu gọi Nga
tuân thủ luật pháp quốc tế,
bao gồmCôngướcTheHague
năm 1954 về bảo vệ tài sản
văn hóa trong trường hợp xung
đột vũ trang và Công ước Di
sản thế giới năm 1972.
Người phát ngôn Bộ Ngoại
giaoNgaMariaZakharova cho
rằng Ban Thư ký UNESCO
có quan điểm thiên vị về tình
hìnhởUkraine, rằng “các quan
chức UNESCO từ chối nhìn
nhận tình trạng vô luật pháp
đã diễn ra ở Ukraine trong
nhiều năm”.
Ngoài tấn công Odessa,
Nga tuyên bố sẽ coi bất kỳ
tàu nào hướng đến các cảng
ngũ cốc của Ukraine trên
Biển Đen là mục tiêu quân
sự. Ukraine cũng phản ứng
gắt với cảnh báo tương tự,
rằng sẽ coi các tàu hướng đến
các cảng do Nga kiểm soát là
mục tiêu quân sự.
Gấp rút tìm cách
khôi phục thỏa thuận
ngũ cốc
Diễn biến lo ngại này càng
nhấn mạnh tính cần thiết phải
sớmkhôi phục thỏa thuận ngũ
cốc. Thỏa thuận - còn được
gọi là Sáng kiến Ngũ cốc
Biển Đen - được khôi phục
sẽ không chỉ làm ổn định an
ninh lương thực toàn cầu mà
khả năng giúp TPOdessa thôi
bị tấn công cũng như giữ an
ninh Biển Đen.
Ngày 21-7, Hội đồng Bảo
an (HĐBA) LHQ họp về
chuyện Nga rút khỏi thỏa
thuận ngũ cốc, theo hãng tin
Reuters
. Trước đại diện 15
nước thành viên HĐBA, Phó
Tổng Thư ký LHQ phụ trách
các vấn đề nhân đạo và điều
phối viên cứu trợ khẩn cấp
Văn phòng điều phối các vấn
đề nhân đạo (OCHA) - ông
Martin Griffiths cho biết giá
ngũ cốc tăng đột biến kể từ
khi thỏa thuận ngũ cốc hết
hiệu lực và diễn biến này kéo
dài có khả năng đe dọa, đẩy
hàng triệu người vào nạn đói.
Theo ông Griffiths, khoảng
362 triệu người ở 69 nước
đang cần viện trợ nhân đạo.
Phó Đại sứ Trung Quốc tại
LHQCảnh Sảng hy vọng rằng
Moscow và LHQ sẽ sớm hợp
tác để nối lại xuất khẩu từ cả
Nga vàUkraine vì lợi ích “duy
trì an ninh lương thực quốc
tế và giảm bớt cuộc khủng
hoảng lương thực ở các nước
đang phát triển nói riêng”.
Đại sứ Mỹ tại LHQ Linda
Một nhà kho chứa ngũ cốc ở TPOdessa (Ukraine) bị trúng tên lửa hành trình vào ngày 21-7. Ảnh: AP
Sáng 24-7, Đại tướng Hun Manet - con trai đương kim
Thủ tướng Hun Sen đăng thông điệp video cảm ơn người dân
đi bầu cử và bỏ phiếu cho đảng Nhân dân Campuchia (CPP).
Ông Hun Manet cam kết sẽ phụng sự đất nước và nhân dân
tốt hơn nữa trong thời gian tới, tờ
Khmer Times
đưa tin.
Cùng ngày 24-7, tờ
Khmer Times
dẫn nguồn tin đáng
tin cậy rằng với 1/3 số phiếu được Ủy ban Bầu cử quốc
gia Campuchia kiểm đếm, đảng CPP đang dẫn đầu với
83,22%, tương đương 120/125 ghế nghị sĩ trong cuộc bầu
cử Quốc hội khóa VII của Campuchia.
Trước đó, vào tối 23-7, Tổng Thư ký Ủy ban Bầu cử
quốc gia Campuchia Tep Nitha cũng xác nhận dựa trên
kết quả sơ bộ, đảng CPP đang dẫn trước trong cuộc bầu
cử. Phát biểu với
Tân Hoa Xã
, ông Sok Eysan - người phát
ngôn của CPP cho biết ông tin rằng đảng của ông giành
được 78%-80% tổng số phiếu bầu và “điều này thực sự
phản ánh niềm tin của người dân vào sự lãnh đạo của CPP”.
Đảng Bảo hoàng Funcinpec xếp sau với 8,38%, tương
đương năm ghế. Các đảng chính trị khác không giành
được ghế nào. Ông Nhoeun Raden - người phát ngôn đảng
Funcinpec cho biết đảng của ông đạt được “kết quả tuyệt
vời” trong cuộc bầu cử, song từ chối cung cấp thông tin
chi tiết cho đến khi có kết quả chính thức.
Trong cuộc họp báo tối 23-7, Chủ tịch Ủy ban Bầu cử
quốc gia Campuchia - ông Prach Chan nhận xét cuộc bầu
cử Quốc hội khóa VII của Campuchia được tổ chức thành
công, công bằng và không có bạo lực.
Ủy ban Bầu cử quốc gia Campuchia cho biết kết quả
bầu cử chính thức sẽ được công bố trong khoảng thời gian
từ ngày 9-8 đến 4-9.
VĨNH KHANG
Ông Hun Manet hứa “sẽ phụng sự đất nước, nhân dân tốt hơn”
Hai lý do chính Nga rút khỏi
thỏa thuận ngũ cốc
Sáng kiếnNgũ cốc BiểnĐen do LHQ vàThổNhĩ Kỳ làm
trunggian, đượcNga vàUkraine ký kết vào tháng 7-2022.
Theo thỏa thuận, các tàu Ukraine có thể vận chuyển ngũ
cốc từ các cảng Yuzhny, Odessa và Chornomorsk ở Biển
Đen qua eo biển Bosphorus mà không bị tấn công. Thỏa
thuận được gia hạn thêm 60 ngày vào tháng 5, chính
thức hết hạn vào 17 giờ ngày 17-7 sau khi Nga từ chối
gia hạn lần thứ hai.
Một lý do chính Nga đưa ra là xuất khẩu lương thực và
phân bón của Nga không được tạo điều kiện. Nga cho
rằng phương Tây đã không giữ lời hứa về việc kết nối lại
các ngân hàng củamình với SWIFT, khởi động lại đường
ống dẫn khí amoniac quan trọng, cho phép nhập khẩu
máy móc và phụ tùng nông nghiệp, cũng như bỏ chặn
bảo hiểm vận tải. Bên cạnh đó, Ukraine đã sử dụng các
hành lang nhân đạo để vận chuyển vũ khí vào các cảng
của mình ở Biển Đen.
Lý do thứ hai là ngũ cốc của Ukraine đã không đến
được các nước nghèo. Các nước nghèo chỉ nhận được
3% lượng ngũ cốc do Ukraine vận chuyển. Vì thế, tác
động của thỏa thuận đối với việc cung cấp ngũ cốc của
Ukraine cho thị trường toàn cầu“về cơ bản không đáng
kể”, theo phía Nga.
Theođài
RT
ngày 24-7,Tổng thốngVladimir Putin tố các
doanh nghiệp phương Tây đã trục lợi một cách “không
biết xấu hổ” từ Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen và việc tiếp
tục thỏa thuận không còn ích lợi gì nữa, vì nó đã không
phục vụ mục đích nhân đạo như ban đầu.
Cóý kiếncho rằngcó thể cần
hòagiảiviênmớiđểgiảicứuthỏa
thuận ngũ cốc Biển Đen. Ông
Erdogan từ khi thắng cuộc bầu
cử vào tháng 5 đã dần chuyển
lợi ích đất nước sang phương
Tây - tức sang Kiev. Sự ủng hộ
củaThổNhĩ Kỳ với việc Ukraine
gianhậpNATOcũngnằmtrong
tính toán này. Điều này có thể
tácđộngtớiquanđiểmcủaNga
về độ trung lập củaThổ Nhĩ Kỳ.
Tiêu điểm
“Nga sẵn sàng quay
lại thỏa thuận nếu
danh sách các yêu
cầu được đáp ứng.”
Thomas-Greenfield kêu gọi
HĐBAvà tất cả 193 quốc gia
thành viên LHQ hối thúc Nga
nối lại đàm phán khôi phục
thỏa thuận.
Phó Đại sứ Nga tại LHQ
Dmitry Polyanskiy cho biết
Moscow sẵn sàng quay lại
thỏa thuận nếu danh sách
các yêu cầu được đáp ứng,
như phương Tây bỏ các hạn
chế về thanh toán, hậu cần
và bảo hiểm với xuất khẩu
ngũ cốc Nga. Yêu cầu chính
của Moscow là tái kết nối
Ngân hàng Nông nghiệp Nga
Rosselkhozbank với hệ thống
thanh toán quốc tế SWIFTvốn
bị Liên minh châu Âu cắt đứt
vào tháng 6-2022.
Một tín hiệu lạc quan là
LHQ đang “làm trung gian
cho một đề xuất cụ thể” giữa
Nga với Ủy ban châu Âu để
kết nối một công ty con của
Rosselkhozbank với SWIFT.
Đặc phái viên của Liên minh
châu Âu (EU) tại LHQ Olof
Skoog nói trước HĐBA rằng
EU“sẵn sàng tìmkiếmcác giải
pháp với LHQ để góp phần
nối lại thỏa thuận ngũ cốc”.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ
Tayyip Erdogan hy vọng sẽ
gặpTổng thốngNgaVladimir
Putin vào tháng tới và trao đổi
khôi phục thỏa thuận ngũ cốc.
Ông Erdogan cũng kêu gọi
các nước phương Tây xem
xét các yêu cầu của Nga.•
ÔngHunManet, con trai đương kimThủ tướngHun Sen,
tại một điểmbầu cửQuốc hội khóa VII của Campuchia hôm23-7.
Ảnh: CINDY LIU/REUTERS
