11
Kinh tế -
ThứBa25-7-2023
Tình trạng lượng hồ sơ quyết toán, hoàn thuế
những năm qua liên tục tăng lên đến từ sự bất
cập thu nhập trừ thuế thu nhập vãng lai ở mức
quá thấp. Theo quy định, thu nhập vãng lai
chỉ 2 triệu đồng phải khấu trừ thuế ngay 10%.
Đến cuối năm, cá nhân thực hiện quyết toán
thuế theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Nếu
số thuế đóng dư sẽ được hoàn. Ngưỡng chịu
thuế vãng lai 2 triệu đồng là lạc hậu, dẫn đến
nghịch lý là so với số người nộp thuế TNCN,
các cá nhân tự đi nộp hồ sơ quyết toán thuế
dù rất ít nhưng lại gây ra quá tải trong giải
quyết hồ sơ hoàn thuế.
Thu nhập vãng lai 2 triệu đồng bị khấu trừ
thuế 10% được áp dụng từ năm 2013, đến
năm 2017, Bộ Tài chính có đề xuất tăng lên 5
triệu đồng. Thế nhưng đến nay mức thu nhập
khấu trừ thuế này vẫn không được điều chỉnh,
dẫn đến tình trạng người nộp thuế đóng dư,
bị giữ cả năm; cơ quan thuế quá tải, chi phí
vận hành giải quyết hoàn thuế cũng tăng lên.
Luật
sư
NGUYỄN ĐỨC NGHĨA
,
Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ doanh
nghiệp nhỏ và vừa, Hiệp hội Doanh nghiệp
TP.HCM (HUBA)
:
Tiền học phí, thuê nhà… cần
được khấu trừ thuế TNCN
Luật Thuế TNCN (sửa đổi) cần đề xuất quy
định khấu trừ tiền học phí, tiền điều trị bệnh
nan y, hiểm nghèo hay lãi vay mua nhà…khi
tính thuế TNCN với điều kiện
có hóa đơn, chứng từ.
Quy định khấu trừ các khoản
chi phí trên là hợp lý vì đó
chính là chi phí cuộc sống
mà người dân đang phải trả
hằng tháng. Khấu trừ các chi
phí trên không ảnh hưởng
đến nguồn thu ngân sách mà
còn mang giá trị nhân văn, có
tác động tích cực nuôi dưỡng
nguồn thu, đảm bảo các vấn
đề an sinh xã hội khác.
Nếu quy định các chi phí được khấu trừ thì
người nộp thuế phải lấy hóa đơn. Đây là một
trong những biện pháp khuyến khích người dân
lấy hóa đơn khi mua hàng hóa, dịch vụ. Khi đó,
các nhà kinh doanh và các tổ chức phải xuất
hóa đơn khi bán hàng, tránh được thất thu thuế
rất lớn. Việc cho phép khấu trừ các khoản chi
phí hợp lý sẽ tạo sự công bằng, hợp lý trong
chính sách thuế.
PGS-TS
ĐINHTRỌNGTHỊNH
,
giảng viên
cao cấpHọc viện Tài chính, chuyên gia kinh tế
:
Giảm trừ gia cảnh nên theo
mức lương tối thiểu vùng
Hiện đa phần người làm
công ăn lương đều có thu
nhập tính thuế rơi vào bậc 3,
4, 5 với mức lương không quá
cao nhưng lại đóng thuế suất
khá cao. Vì thế, Luật Thuế
TNCN (sửa đổi) nên bỏ ba bậc
thuế có thuế suất 15%, 25%
và 35%, nên điều chỉnh giãn
cách thành bốn bậc thuế 5%
(thu nhập tính thuế dưới 10
triệu đồng/tháng), 10% (trên
10-30 triệu đồng/tháng), 20% (trên 30-60
triệu đồng/tháng) và cao nhất là 30% (trên
60 triệu đồng/tháng).
Điều hành thuế TNCN theo lạm phát
cũng không hợp lý, vì mỗi năm mức sống
của người dân lại tăng lên. Một bất hợp lý
hiện nay là mức lương tối thiểu theo bốn
vùng chênh nhau gần 1,5 lần nhưng mức
thu nhập khởi điểm đóng thuế và giảm trừ
gia cảnh lại bằng nhau. Vì thế, mức giảm
trừ gia cảnh nên căn cứ theo mức lương
tối thiểu vùng. Cụ thể, mỗi năm khi tăng
lương tối thiểu vùng thì mức giảm trừ gia
cảnh cũng tự động tăng theo (nhân với
hệ số nhất định), thay vì quy định cứng ở
mức cố định.•
QUANGHUY
L
uật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) dự kiến
trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 10 (dự kiến
diễn ra vào tháng 10-2025) và thông qua
tại kỳ họp thứ 11 (dự kiến vào tháng 5-2026).
Nhiều ý kiến cho rằng lộ trình này quá dài,
dự kiến phải mất đến ba năm nữa Luật Thuế
TNCN mới được thông qua. Trong khi đó,
nhiều quy định của luật hiện đã lỗi thời, bất
cập, không phù hợp với tình hình thực tế,
gây thiệt thòi cho người dân.
Luật
sư
TRẦN XOA
,
chuyên gia thuế,
Giám đốc Công ty Luật Minh Đăng Quang
:
Phảinângmứcgiảmtrừgiacảnh
Luật Thuế TNCN hiện nay quá nhiều quy
định đã lạc hậu, bất cập cần phải sửa ngay.
Quy định đáng quan tâm nhất là mức giảm
trừ gia cảnh với cá nhân người nộp thuế và
người phụ thuộc vẫn đang bị đánh giá là chưa
theo kịp tốc độ tăng giá cả hàng hóa, dịch vụ.
Hiện mức giảm trừ gia cảnh được Bộ Tài
chính tính theo mức thu nhập bình quân đầu
người nhân với hệ số 2,5 lần. Nếu theo phương
pháp này thì thu nhập bình quân của người
dân Việt Nam trong năm 2022 được công bố
là hơn 4.110 USD/người/năm (tương đương
gần 96 triệu đồng/người/năm), tính trung
bình khoảng 8 triệu đồng/người/tháng. Khi
nhân với hệ số 2,5 lần thì mức giảm trừ gia
cảnh cho người nộp thuế là 20 triệu đồng/
tháng. Do đó, trước mắt cần phải điều chỉnh
mức giảm trừ gia cảnh với cá nhân người
nộp thuế phải nâng từ 11 triệu đồng/tháng
lên 20 triệu đồng/tháng.
Như vậy, mức giảm trừ gia cảnh người
phụ thuộc nâng lên 8 triệu đồng/người/tháng
(bằng 40% người nộp thuế).
Ông
NGUYỄN THÁI SƠN
,
nguyên cán bộ thuế:
Cần xem lại thuế thu nhập
vãng lai
Thu nhập vãng lai được hiểu là khoản thu
nhập, tiền công, thù lao được nhận ở các nơi
không thông qua hợp đồng lao động.
Luật Thuế thu nhập
cá nhân dự kiến
trình Quốc hội tại
kỳ họp thứ 10 (dự
kiến diễn ra vào
tháng 10-2025) và
thông qua tại kỳ họp
thứ 11 (dự kiến vào
tháng 5-2026).
Nhiều quy định của luật hiện đã lỗi thời, bất cập, không phù hợp với tình hình thực tế. Ảnh: Q.HUY
Cần sớm sửa Luật Thuế thu nhập
cá nhân
Các ý kiến cho rằng nhiều quy định của LuậtThuế thu nhập cá nhân quá lạc hậu so với hiện nay
vì lạmphát hằng nămđã “bàomòn” tiền lương của người dân.
Chính phủ đề xuất xây
dựng Luật Thuế thu nhập
cá nhân (TNCN) (sửa đổi)
và đề nghị đưa vào Chương
trình xây dựng luật, pháp
lệnh năm 2025, trình Quốc
hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ
10 (tháng 10-2025), thông
qua tại kỳ họp thứ 11 (tháng 5-2026).
Lộ trình này là quá dài bởi nếu theo đúng quy trình trên
thì dự kiến phải mất đến ba năm nữa Luật Thuế TNCN
mới được thông qua.
Trong khi thực tế lại không đợi chính sách. Nền kinh
tế có nhiều biến động, những quy định lỗi thời, lạc hậu
không tương ứng với thực tế giá cả hàng hóa sẽ gây thiệt
thòi cho người nộp thuế và bào mòn đồng lương của họ
trong khi đây là nguồn thu nhập chính để họ trang trải
cuộc sống gia đình mỗi ngày.
Chẳng hạn, theo khảo sát về mức sống dân cư năm
2022 của Tổng cục Thống kê, thu nhập bình quân đầu
người năm 2022 ước đạt 4,6 triệu đồng/người/tháng. Con
số này cao gấp nhiều lần thu nhập bình quân đầu người
công bố năm 2006 khi chỉ ở mức 636.000 đồng/người/
tháng. Thu nhập của người dân tăng hơn bảy lần trong
vòng 16 năm.
Trong khi đó, Luật Thuế TNCN được áp dụng từ năm
2007, sau hai lần điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh cho
người nộp thuế (từ 4 triệu đồng/tháng lên 9 triệu đồng/
tháng và 11 triệu đồng/tháng vào năm 2020) thì mức tăng
chưa đến ba lần.
Chưa kể từ năm 2020 đến nay kinh tế có nhiều biến động
mạnh, đại dịch COVID-19 bùng phát, lạm phát toàn cầu
xảy ra đã khiến mặt bằng giá cả hàng hóa tăng cao. Vì thế,
những quy định bất cập, không hợp lý của Luật Thuế TNCN
cần phải sớm sửa ngay, không thể chờ đợi lộ trình.
Cụ thể, theo các chuyên gia, trong năm 2023, Luật Thuế
TNCN cần được đưa ra thảo luận và thông qua để kịp áp
dụng cho năm 2024. Trong trường hợp không kịp thì Ủy
ban Thường vụ Quốc hội cần sớm có nghị quyết gỡ bỏ quy
định không phù hợp với thực tế để nâng mức giảm trừ gia
cảnh cho người nộp thuế.
Bên cạnh đó, luật cần áp dụng khấu trừ chi phí tiền
học phí, thuê nhà, chữa bệnh hiểm nghèo… khi tính thuế
TNCN. Như tại Malaysia, ngoài mức giảm trừ gia cảnh,
người nộp thuế được trừ hơn 20 khoản chi khác như chi
phí chăm sóc cha mẹ, học phí, tiền khám chữa bệnh cho
bản thân… Hay người dân Thái Lan, khi tính thuế TNCN
được giảm trừ gia cảnh, cộng thêm các khoản chi phí
khác như tiền lãi vay mua nhà trả góp, học phí cho con,
tiền mua bảo hiểm nhân thọ…
Thực tế đã chứng minh khoan sức dân bằng việc điều
chỉnh hợp lý mức thuế phù hợp với thực tế sẽ giúp nuôi
dưỡng nguồn thu, thúc đẩy kinh tế và ngân sách vẫn tăng.
QUANG HUY
Sớmsửa luật để đồng lươngbớt bị “bàomòn”
(Tiếp theo trang 1)
Doanh thu 100 triệu
đồng/năm phải nộp thuế:
Bất hợp lý
Quy định hộ kinh doanh có doanh thu
trên 100 triệu đồng/năm phải nộp thuế là
quá thấp, mức này đã quá lạc hậu khi áp
dụng từ năm 2015 đến nay chưa thay đổi.
Tính ra thu nhập trung bình, thu nhập
trên 8,3 triệu đồng/tháng là phải nộp thuế.
Trong khi mức giảm trừ gia cảnh cá nhân
người nộp thuế hiện nay là 11 triệu đồng/
người/tháng.
Bên cạnh đó, cơ quan thuế chỉ đặt ramột
mức và tính chung cho một hộ/cá nhân
kinh doanh. Có hộ kinh doanh 1-2 người
nhưng cũng có hộ 5-7 người thì vẫn tính
chung ngưỡng trên 100 triệu đồng/năm
như vậy là bất hợp lý.
Chuyên gia thuế
TRẦN XOA
