16
Quốc tế -
Thứ Sáu7-7-2023
Tiêu điểm
Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Janet Yellen công du đến
Bắc Kinh từ ngày 6 đến 9-7, tờ
China Daily
dẫn thông tin
xác nhận từ Bộ Tài chính Trung Quốc (TQ).
Theo Bộ Tài chính Mỹ, Bộ trưởng Yellen dự kiến kế
hoạch thảo luận với các quan chức TQ về tầm quan trọng
của hai nước trong việc quản lý quan hệ song phương có
trách nhiệm hơn, tăng trao đổi trực tiếp về các lĩnh vực
cùng quan tâm và cùng nhau giải quyết các thách thức
toàn cầu.
GS Quang Lý Hùng thuộc ĐH Bắc Kinh (TQ) cho rằng
các cuộc đối thoại sắp tới sẽ đề cập thẳng tới nhiều mâu
thuẫn trong quan hệ song phương, đây là một cơ hội quan
trọng để hai bên hiểu rõ vấn đề của nhau. Dù vậy, GS
Quang cũng nhất trí với giới quan sát rằng khó có khả
năng một chuyến thăm đơn lẻ của một quan chức tài chính
Mỹ sẽ mang lại tiến triển thực chất trong việc giải quyết
những bất đồng sâu xa giữa hai bên, nhất là khi Mỹ đang
áp dụng chiến lược giảm thiểu rủi ro để che đi những chia
rẽ trong chuỗi cung ứng.
Bà Yellen là quan chức cấp cao Mỹ thứ hai thăm TQ,
sau chuyến thăm của Ngoại trưởng Antony Blinken hồi
tháng trước.
Đánh giá chuyến thăm của ông Blinken đã mở đường
cho nhiều cuộc trao đổi cấp cao, Trưởng khoa Thương
mại và Kinh tế quốc tế thuộc ĐH Kinh tế - Tài chính
Trung ương (TQ) Dương Phi Tú cho rằng chuyến thăm
gần kề sau đó của bà Yellen cho thấy lãnh đạo hai bên
đang nối lại các kênh liên lạc thường xuyên, “truyền tải ý
định chung muốn tiến lên phía trước và xoa dịu tình hình
căng thẳng”.
PHẠM KỲ
Các nước gấp rút chuẩn bị
đối phó El Niño
Các nước đang gấp rút huy độngmọi biện pháp chuẩn bị đối phó hiện tượng thời tiết cực đoan El Niño
nămnay vốn được dự báo sẽ mạnh và nguy hiểmhơn El Niño gần nhất vào năm2016.
THIÊNÂN
H
iện tượng thời tiết cực
đoan El Niño đã quay lại
và được dự báo kéo dài
qua năm 2024. El Niño mang
tính chu kỳ, xảy ra khi dòng
nước ấm ở Thái Bình Dương
chảy về phía bờ biển phía tây
của châu Mỹ, ảnh hưởng đến
nhiệt độ trên toàn thế giới.
Nguy hiểm hơn
lần gần nhất
Đây là lần lặp lại El Niño
sau bảy năm. Tổ chức Khí
tượng Thế giới (WMO), cơ
quan phụ trách thời tiết, khí
hậu và tài nguyên nước của
Liên Hợp Quốc, cảnh báo
hiện tượng El Niño năm nay
có thể phá kỷ lục nhiệt độ năm
2016, được ghi nhận là năm
nóng nhất do kết hợp El Niño
mạnh và sự nóng lên toàn cầu
do con người gây ra.
El Niño lần này cộng với
sự nóng lên toàn cầu sau bảy
nămcó thể đẩy năm2023 hoặc
2024 phá vỡ kỷ lục nhiệt của
năm 2016. Tuần này thế giới
chứng kiến nhiệt độ toàn cầu
nóng nhất và giới chuyên gia
cảnh báo rằng kỷ lục này có
thể bị phá thêm vài lần nữa
trong năm nay.
El Niño năm nay sẽ làm
tăng lượng mưa ở các vùng
phía namNamMỹ, miềnNam
nướcMỹ, vùng sừng châu Phi
vàTrungÁ.Ngược lại, ElNiño
sẽ gây hạn hán nghiêm trọng,
sóng nhiệt và cháy rừng ở Úc,
Đông Nam Á, một số vùng ở
Nam Á, Trung Mỹ và phía
bắc Nam Mỹ, có thể gây bão
nhiệt đới nguy hiểm ở Thái
Bình Dương.
Trên khắp châu Á, châu Âu
và châu Mỹ, những đợt nắng
nóng sớm và kéo dài trong
năm nay chẳng những giết
chết nhiều người mà cả động
Ngành thực phẩm,
du lịch và bán lẻ có
thể bị ảnh hưởng từ
El Niño.
Vô sốkỷ lục khí hậuđãbị phá
vỡ trong năm 2023, với nhiệt
độ tăng cao, đại dương nóng
bất thường, mức độ ô nhiễm
carbon cao kỷ lục trong khí
quyển và mức độ băng ở Nam
Cực thấp kỷ lục.
Thế giới vẫnđangnóngnhanhnguy hiểm
Các nước đã cam kết trong thỏa thuận khí hậu Paris hạn
chế sự nóng lên toàn cầu ở mức dưới 2 độ C (tốt nhất là 1,5
độ C) so với nhiệt độ thời kỳ tiền công nghiệp. Nhưng thế
giới đã chứng kiến sự nóng lên khoảng 1,2 độ C, khi con
người tiếp tục đốt nhiên liệu hóa thạch và tạo ra ô nhiễm
làm nóng hành tinh.
TheodựbáocủaWMO, có66%khảnăngnhiệt độ trungbình
hằng năm từ năm 2023 đến 2027 sẽ tạm thời cao hơn 1,5 độ
C so với mức thời kỳ tiền công nghiệp trong ít nhất một năm.
“Điều này không có nghĩa là trong năm năm tới, chúng ta
sẽ vượt quá mức 1,5 độ C được quy định trong thỏa thuận
khí hậu Paris, vì thỏa thuận đó đề cập đến sự nóng lên lâu
dài trong nhiều năm. Tuy nhiên, đó là một hồi chuông cảnh
tỉnh hoặcmột cảnh báo sớm rằng chúng ta vẫn chưa đi đúng
hướng để hạn chế sự nóng lên trong phạm vi các mục tiêu
đặt ra ở Paris vào năm 2015 nhằm giảm đáng kể tác động
của biến đổi khí hậu”, theo Giám đốc cơ quan khí hậu của
WMO Chris Hewitt.
Nông dân
trồng lúa ở tỉnh
Sisaket (Thái
Lan). Thái Lan
yêu cầu nông
dân hạn chế
trồng lúa chỉ
cònmột vụ
nhằmtiết kiệm
nước. Ảnh:
BLOOMBERG
BàYellensẽ xoadịuđược bất đồng thươngmạiMỹ - Trung?
Bộ trưởng
Bộ Tài
chính
Mỹ Janet
Yellen.
Ảnh:
GETTY
IMAGES
vật, gây mất mùa, khan hiếm
nước, làm dấy lên lo ngại về
an ninh lương thực, gây nguy
cơ cháy rừng.
Ngày 4-7, WMO cảnh báo
các nước phải chuẩn bị cho
các hiện tượng thời tiết cực
đoan hơn và nhiệt độ kỷ lục
trong những tháng tới, theo
đài
CNN
. Tổng thư ký WMO
Petteri Taalas khuyến nghị các
nước huy động các biện pháp
chuẩn bị nhằmhạn chế các tác
động từ El Niño đối với sức
khỏe, hệ sinh thái và kinh tế.
Để đảmbảo an toàn và sinh kế
cho người dân, các nước cần
thiết lậphệ thốngcảnhbáo sớm
và chuẩn bị cho các diễn biến
thời tiết bất ổn trong năm nay.
Nhiều nước vào cuộc
đối phó
Một đặc trưng của El Niño
lần này là có thể gây khô hạn
nghiêm trọng ở các khu vực
Đông Nam Á, gây thiệt hại
cho nhiều loại cây trồng, đặc
biệt nghiêm trọng với những
nước sảnxuất lúagạohàngđầu.
Hiện nhiều nước đã và đang
vào cuộc chuẩn bị đối phó.
Tại Philippines, Cơ quan
Quản lý dịch vụ thiên văn, địa
vật lý và khí quyển nước này
cảnh báo rằng El Niño tồi tệ
nhất có thể sẽ xảy ra vào cuối
nămnay cho đến quý II-2024,
theo tờ
Philstar.
Ng à n h n ô n g n g h i ệ p
Philippines sẽ chịu một trong
những cú sốc lớn nhất vì hạn
hán nghiêm trọng. Tầm quan
trọng của nông nghiệp đến
toàn bộ nền kinh tế rất đáng
kể, khi sử dụng gần 1/4 lực
lượng lao động của đất nước.
Tổng thống
Ferdinand
RomualdezMarcos Jr. đã kêu
gọi kích hoạt lại lực lượng
đặc nhiệm El Niño từ hai
tháng trước để có đủ thời gian
chuẩn bị cho tình huống xấu
nhất. Các phương án mà lực
lượng đặc nhiệm El Niño có
thể tính đến là cải thiện các
hệ thống dự báo thời tiết, hỗ
trợ tiền mặt cho người bị ảnh
hưởng tương tự như ba năm
trước khi Philippines phong
tỏa do đại dịch.
Tại Indonesia, tới đầu tháng
7, khô hạn đã xuất hiện ở 52%
lãnh thổ. Dữ liệu từ Cơ quan
Khí tượng, khí hậu và địa vật
lý Indonesia (BMKG) cho thấy
vào ngày 2-7 có tổng cộng 186
điểm nóng có nguy cơ trung
bình trên cả nước, theo trang
Mongabay
. BMKG dự báo El
Niño sẽ gây ra hạn hán nghiêm
trọng trên khắp cả nước, có thể
ảnhhưởngđếnviệc tưới tiêuvà
khả năng tiếp cận nước ngầm
của các hộ gia đình.
Họp nội các ngày 3-7, Tổng
thống JokoWidodo cảnh báo
diễn biến thời tiết nguy hiểm
có thể gia tăng trên khắp cả
nước trong những tháng tới.
Hồi tháng 2, ông từng cảnh
báo rằng các cảnh sát trưởng
khu vực không ngăn chặn
được hỏa hoạn sẽ bị sa thải.
Hiện các cơ quan đang phân
bổ nguồn lực và thay đổi chính
sách để đối phó với những rủi
ro từ El Niño.
Tại Thái Lan, tới thời điểm
này, lượngmưa thấp hơn 28%
so với cùng kỳ năm 2022. Dự
báo lượngmưa trên toàn quốc
có thể thấp hơn 10% so với
mức trung bình trong nămnay
và El Niño có thể làm giảm
hơn nữa lượng mưa trong hai
năm tới. Thái Lan có khả năng
phải đối mặt với tình trạng
hạn hán trên diện rộng từ đầu
năm 2024.
Lượngmưa dưới mức trung
bình ởThái Lan sẽ ảnh hưởng
đến các loại cây trồng như
đường và cao su, thậm chí có
thể đe dọa đến vị trí nhà cung
cấp gạo lớn thứ hai thế giới
của quốc gia này. Thái Lan
đang chuẩn bị các kế hoạch dự
phòng để đối phó với hạn hán
có thể kéo dài nhiều năm. Thủ
tướng Prayuth Chan-Ocha đã
yêu cầu công ty điện lực nhà
nước và văn phòng tài nguyên
nước lập kế hoạch dự phòng
để tiết kiệm nước.
Nguy cơ khô hạn kéo dài
đã khiến Singapore từ cuối
tháng 6 cảnh báo rủi ro cao
về khói mù xuyên biên giới.
Trong vài tuần tới, Singapore
sẽ ban hành một hướng dẫn
quốc gia về ngăn ngừa căng
thẳng do nhiệt, theo tờ
Strait
Times.
El Niño có thể gây căng
thẳng cho nguồn nước của
Singapore. Cơ quan cấp nước
quốc gia chobiết sẽ tăng cường
sản xuất nước khửmuối trong
những tháng khô hạn, đảmbảo
trữ lượng nước tại các hồ chứa
địa phương ở mức ổn định.
Singapore cũng đang thử
nghiệm một biện pháp giải
quyết vấn đề nóng đô thị.
Một loại sơn làm mát phản
xạ nhiệt có thể giảm nhiệt độ
môi trường xung quanh tới 2
độ C đang được sử dụng thử
nghiệm trên khoảng 130 khối
nhà ở. Quá trình thí điểm sẽ
hoàn thành vào năm 2024, sẽ
xác định xem việc sử dụng
loại sơn này trên mặt tiền và
vỉa hè của các tòa nhà có lợi
hay không.•
